Category: اجتماعی

همانطور که پیش بینی می شد آمریکا کوتاه آمد. هنوز شرایط عینی و ذهنی برای حمله آماده نیست

رئیس‌جمهوری ایالات متحده در این نطق تلویزیونی که از کاخ سفید مخابره می‌شد، گفت “هنوز خیلی زود است” که درباره اثربخش‌بودن پیشنهاد روسیه برای خلع سلاح شیمیایی سوریه قضاوت کرد.

آقای اوباما گفت که جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، برای مذاکره با همتای روس خود در روز پنج‌شنبه به ژنو می‌رود و خودش نیز به تبادل نظر با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه ادامه می‌دهد.

 

او گفت به حمایت متحدان بین‌المللی‌اش امیدوار است و دستور داده که نیروهای نظامی آمریکا برای حمله به سوریه آماده بمانند تا حکومت آقای اسد را زیر فشار نگه دارند.

آقای اوباما تاکید کرد حکومت سوریه باید درباره استفاده از تسلیحات شیمیایی پاسخگو باشد.

او در عین حال گفت: “ما نمی‌خواهیم یک دیکتاتور را ساقط کنیم و قرار نیست سوریه شبیه عراق یا لیبی و حتی کوزوو شود.”

باراک اوباما گفت یک حمله محدود هم موثر است و باعث می‌شود “هر دیکتاتوری قبل از آن که از سلاح‌های کشتارجمعی استفاده کند، به عواقبش فکر کند.”

او گفت در مقابل درخواست‌ها برای مداخله نظامی در سوریه مقاومت کرده است “چون ما نمی‌توانیم با دخالت نظامی، به جنگ داخلی کسانی دیگر فیصله بدهیم.”

‘پلیس جهان’

آقای اوباما گفت “آمریکا پلیس جهان نیست” ولی اگر استفاده از تسلیحات شیمیایی مجازات نشود، امنیت ملی آمریکا در معرض خطر قرار می‌گیرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا گفت اگر درگیری‌ها به بیرون از مرزهای سوریه سرریز کند، تسلیحات شیمیایی می‌تواند متحدان ایالات متحده از جمله ترکیه و اسرائیل را تهدید کند.

آقای اوباما در ابتدای سخنان خود بار دیگر تصریح کرد که حکومت سوریه را مسئول حمله شیمیایی اخیر در حمله دمشق می‌داند.

او به اتهاماتی که قبلا هم جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، مطرح کرده بود، اشاره کرد و گفت که نیروهای بشار اسد از قبل در جریان حمله شیمیایی بوده‌اند و برای محافظت، بین آنان ماسک شیمیایی توزیع شده بود.

باراک اوباما گفت آن‌چه در حمله شیمیایی در حومه دمشق بر سر کودکان و دیگر شهروندان غیرنظامی آمد، امنیت ملی آمریکا را هم تهدید می‌کند.

او در این سخنان بار دیگر به برنامه هسته‌ای ایران اشاره کرد و گفت سکوت در برابر اقدامات بشار اسد، تهران را هم برای دستیابی به سلاح اتمی، جسورتر می‌کند.

او در پایان‌بندی سخنانش برای دومین بار در نطق خود گفت آمریکا “پلیس جهان” نیست ولی “می‌تواند جلوی حمله شیمیایی به کودکان را بگیرد”.

مارک ماردل، سردبیر بی‌بی‌سی در حوزه آمریکای شمالی، درباره این سخنان باراک اوباما می‌گوید که صریح بود ولی تقریبا به‌کلی خالی از شور و تهی از استدلال تازه‌ای بود.

این سخنان آقای اوباما یک روز پس از کشمکش‌های دیپلماتیک در سازمان ملل متحد درباره طرح روسیه برای کنترل بین‌المللی بر تسلیحات شیمیایی سوریه مطرح شده است.

بریتانیا، ایالات متحده و فرانسه خواستار پیش‌بینی یک جدول زمانی و همچنین در نظر گرفتن تنبیه برای کوتاهی در اجرای آن هستند.

آمریکا در این باره تاکید کرده که با تاکتیک‌هایی که فقط برای خریدن فرصت باشد، کنار نمی‌آید.

روسیه گفته است هر پیش‌نویسی در این باره که حکومت سوریه را در حمله شیمیایی اخیر مقصر بشمارد، غیرقابل‌قبول است و خواستار حمایت سازمان ملل متحد از طرح خود شده است.

سربازی اجباری مدل ایران کهنه و ناکارآمد است”

 سربازی اجباری مدل ایران  کهنه و ناکارآمد است”و سالها است که  در جهان متمدن منسوخ شده است. دکتر محسن رضایی اولین فرد حکومتی یود که  به این حقیقت اعتراف کرد.
سربازی اجباری نباید بیشتر از 6 ماه باشد. تعداد فراریان سربازی در ایران بسیار زیاد است گفته شده که بیش از دو میلیون نفر هستند
علت روشن است دو سال عمر یک انسان هدرمی رود

کمپین “نه به سربازی اجباری” چند روزی پس از آن تشکیل شد که مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد تغییر الگوی سربازی به دوگانه اختیاری و حرفه‌ای را داد. آیا در ایران می‌توان قانون خدمت نظام اجباری را لغو کرد؟اعدام سربازان

۲۷ مرداد امسال مرکز پژوهش‌های مجلس نتایج تحقیقی را منتشر کرد که مربوط به خدمت سربازی اجباری در ایران بود. بر اساس این تحقیق، به دلایل گوناگون از جمله استفاده از تکنولوژی‌های مدرن در ارتش، لزوم تغییر الگوی خدمت سربازی در ایران مطرح شده است.

این گزارش که با عنوان “دو الگوی جدید پیشنهادی مرکز پژوهش‌های مجلس برای سربازی در ایران” منتشر شده، پیشنهاد کرده که خدمت سربازی از حالت اجباری کنونی خارج شود و به دو صورت حرفه‌ای و داوطلبانه درآید.

در این گزارش آمده است: «استفاده از سربازان وظیفه برای به کارگیری تکنولوژی‌های نوین، ایده خوبی نیست. نکته شایان توجه دیگر در همین رابطه مقوله چابک سازی سازمان‌ها و نیروهای مسلح است که در بسیاری از کشورها به منظور افزایش کارآمدی نیروهای مسلح در حال انجام است و به نظر می‌رسد حرفه‌ای شدن نیروهای مسلح و اصل چابکی در قالب‌های سربازی وظیفه با شکل سنتی و قدیمی آن در تقابل است.»

مرکز مطالعات مجلس سپس خدمت نظام وظیفه در ۱۹۸ کشور جهان را بررسی کرده و آماری را منتشر کرده است که بر اساس آن در ۵۷ درصد کشورها (۱۱۲ کشور) اساسا سربازی اجباری وجود ندارد و تنها ۱۰ درصد کشورها (حدود ۲۰ کشور) خدمت نظام وظیفه اجباری بیشتر از ۱۸ ماه دارند مانند آنچه هم اکنون در ایران وجود دارد. ۸ درصد کشورها (۱۵ کشور) نیز از هر دو نوع اجباری و داوطلب استفاده می‌کنند.

سایت “خبرآنلاین” چند هفته‌ای بعد از انتشار گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، در تاریخ ۱۲ شهریور گزارشی در این زمینه منتشر کرد و در آن با استناد به داده‌های آماری “موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت” از لزوم برقراری سیستم ارتش حرفه‌ای سخن گفت.

در این گزارش آمده است: «تا سال ۱۴۰۰ سالانه بیش از نیم میلیون نوزاد پسر متولد می‌شوند که ۱۸ تا ۲۵ سال بعد باید به سربازی بروند که این تعداد برای نیروهای نظامی کافی نیست.»

در این گزارش سپس به سازمان نظام وظیفه و ستاد مشترک نیروهای مسلح پیشنهاد شده “طرحی جدید برای تامین نیروهای مورد نیاز نیروهای نظامی تدوین کنند. طرحی که قابل دسترس‌ترین آنها همان سربازی حرفه‌ای است”.

کمپین نه به سربازی اجباری

دو هفته پس از انتشار گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، گروه “دانشجویان و دانش‌آموختگان لیبرال ایران” به همراه “مرکز ایرانی مطالعات لیبرالیسم” کمپین “نه به سربازی اجباری” را راه‌اندازی کردند.

عبدالرضا احمدی، از موسسان این کمپین، درباره هدف راه‌اندازی آن به دویچه وله می‌گوید: «یکی از اهداف ما مطرح شدن این پرسش در جامعه است که تداوم قانون خدمت سربازی اجباری در ایران برای نزدیک به ۹ دهه، چه نتایج مثبتی با خود به همراه داشته است؟ ما می‌خواهیم با طرح این پرسش شاهد گفتگو در این حوزه بین مخالفان و موافقان لغو اجباری شدن سربازی باشیم تا از برآیند این گفتگوها گفتمان جدیدی دراین زمینه در سطح جامعه شکل بگیرد.»

آقای احمدی البته تاکید می‌کند که تنها بسط این گفتمان مد نظر این گروه نیست بلکه این کمپین در نظر دارد مقالات و یادداشت‌ها و متونی که در کشورهای دیگر مطرح و منجر به اختیاری شدن سربازی شده را ترجمه و منتشر کند و با مخاطبان در میان بگذارد و نیز با کمک گرفتن از ابزارهایی مثل متن، اینفوگرافی یا پادکست به غنی‌تر شدن این گفتمان یاری رساند.

«متاسفانه امروز جای متونی چون یادداشت‌های “میلتون فریدمن” که یک اقتصاددان لیبرال آمریکایی و یکی از مدافعان اختیاری شدن سربازی در آمریکا بوده است یا تجربیات جامعه مدنی و بسیاری از اندیشمندان دیگر در تحقق یک خواست مدنی در فضای تئوریک ما خالی است. ما در این کمپین سعی داریم تا این خلاءها را نیز پوشش دهیم.»

عبدالرضا احمدی همچنین اظهار امیدواری می‌کند که با روی کار آمدن دولت جدید امکان طرح خواسته کمپین “نه به سربازی اجباری” با قانون‌گذاران فراهم گردد و مقدمات تغییر قانون مهیا شود.

دشواری تغییر الگوی سربازی اجباری به خدمت داوطلبانه

حسین آرین، کارشناس مسائل نظامی در لندن، در گفت‌وگو با دویچه وله به اهمیت خدمت سربازی در منطقه خاورمیانه اشاره می‌کند. او تاکید می‌کند که لغو سربازی اجباری در ایران مستلزم داشتن یک ارتش حرفه‌ای و قوی است.

او می‌گوید که در حال حاضر ۶۰ درصد نیروی زمینی ارتش و بخش بزرگی از سپاه پاسداران از سرباز تا درجه‌دار را افراد وظیفه تشکیل می‌دهند، بنابراین با حذف این نیرو در عمل ارتش خالی خواهد شد.

آقای آرین ادامه می‌دهد: «به باور من، قبل از لغو سربازی اجباری باید برنامه‌ای جامع برای ایجاد یک ارتش حرفه‌ای داشت. برای این کار باید ساختار ارتش و یگانها را تغییر داد و سطح آموزش را بالا برد. یگانها باید چابک‌تر شوند و تعداد وظیفه‌ها کمتر باشد.»

حسین آرین به نکته دیگری اشاره می‌کند و آن تامین مالی چنین برنامه‌ای است. او می‌گوید: «کسانی که خدمت سربازی اجباری می‌روند حقوق ناچیزی دریافت می‌کنند. ولی اگر قرار بر ارتش حرفه‌ای باشد، استخدام‌شدگان باید حقوق مناسبی بگیرند و زندگی‌شان آنقدر تامین باشد که جز در ارتش در جای دیگری خدمت نکنند و این مستلزم یک برنامه‌ریزی جامع و درازمدت است که ممکن است سالها طول بکشد. این روند در بریتانیا ۱۵ سال به طول انجامید.»

این کارشناس نظامی به مسئله تکنولوژی‌های نوین نظامی نیز اشاره می‌کند. او معتقد است که استفاده از این تکنولوژی‌ها به آموزش، دانش و سطح معلومات بالاتری نیاز دارد و در ایجاد یک ارتش حرفه‌ای باید به این مسئله توجه شود.

عبدالرضا احمدی، از موسسان کمپین “نه به سربازی اجباری” نیز با نکات مورد اشاره آقای آرین موافق است. او می‌گوید: «ارتش‌های حرفه‌ای و قدرتمند در دنیای امروز عمدتا به نیروی انسانی متخصص و ورزیده در حوزه‌های اطلاعاتی، فنی و رزمی نیاز دارند و چنین نیرویی یقینا با دو ماه آموزش نظامی ایجاد نمی‌شود. چطور می‌توان انتظار داشت سربازانی که غالبا در دوران سربازی، حقوقی ۵۰- ۶۰ هزار تومانی می‌گیرند و یک دوره آموزشی دو سه ماهه را می‌گذرانند از نیروهای ورزیده‌ای که سربازی برایشان منبع درآمد است و دوره‌های امنیتی و نظامی مداوم می‌گذرانند کاراتر باشند.»

در بین کشورهای منطقه، عراق از ابتدای سال ۲۰۱۳ و افغانستان، پاکستان، عربستان، امارات متحده عربی و بحرین از سال ۲۰۱۲ خدمت سربازی اجباری را حذف کرده‌اند. در ایالات متحده آمریکا نیز خدمت سربازی اختیاری است. آلمان از ژوئیه ۲۰۱۱ خدمت نظام اجباری را برای دوره صلح حذف کرده است، یعنی دیگر هیچ کس موظف به خدمت در ارتش نیست.

 

با کدام نوع سربازی موافقید؟؟  شیوه سربازی در ایران ناکارآمد و کهنه است؟ مرکز پژوهشهای مجلس

انواع سربازی رفتن در کشورها

دولتها در سده های گذشته ارتش کشورها  برای خود این حق را قائل شده اند که جوانان را در سن خاص به سربازی و یا خدمت اجباری  فراخوانند. مدل سربازی چه از نظر زمان و چه از نظر نوع آموزش در کشورهای جهان فرق می کند، دلیل این تنوع به خاطر موقعیت هر کشوری است که با کشور دیگر متفاوت است.

در سالهای اخیر موضوع سربازی اجباری از بعد حقوق بشری مورد اعتراض حقوقدانان واقع شده است.

عده ای از حقوقدانان بطور کامل  هر نوع سرباز گیری اجباری را تحت هر عنوانی که باشد حتی دفاع از آب و خاک خلاف اصول حقوق بشر می دانند. به همین منظور مشوقها و روشهایی پیشنهاد شده که افراد احساس  الزام و اجبار نداشته باشند.

این روشها عبارتند  از :

  • کاهش مدت سربازی فقط به یک دوره آموزشی نظامی رزمی و پیشرفته
  • فروش سربازی
  • امکان وکالات در انجام سربازی
  • و روشهای ترکیبی دیگر مانند معافیت تحصیلی و انواع معافیتهایی که منجر به معافیت دایم می شود.

بعضی دیگر سرباز گیری را بصورت کاملا  اختیاری پیشنهاد داده اند.

در قانون اساسی ایران نیز بیگاری گرفتن و یا به خدمت اجباری گرفتن افراد ممنوع شده است. در  راستای همین موضوع و در راستا متعادل کردن و متوازن کردن  اجبار و اکراه ، در بعضی از کشورها سربازی اجباری حذف شده و به جای آن سربازی داوطلبانه یا خدمت در امور مدنی و یا حق فراخوانی به سربازی در شرایط ویژه برای دولتها قائل  شده است. در برخی دیگر هم مدت زمان سربازی به شش ماه یا هشت ماه کاهش پیدا کرده است و در بعضی فروش سربازی نیز مرسوم است.در بعضی کشورها انواع معافیتهای موقت و دایم  و انواع خرید خدمت ها وجود داردو یا ترکیبی از این دو روش وجود دارد. مثلا تحصیل باعث معافیت می شود سپس با توجه به سن فرد تحصیل کرده می تواند خرید خدمت انجام دهد. بطور نمونه  در مصر هر کس به هر دلیلی (معافیت موقت  و یا غیبت) تا سن 32 سال به سربازی نرفته باشد می تواند پس از ورود به سن 33 سالگی تقاضای خرید خدمت کند که با پرداخت مبلغی معادل حدود 600 دلار می تواند معافیت دایم بگیرد.

در این میان کشورهایی که از نظر جغرافیایی و سیاسی موقعیت حساس‌تری دارند خدمت سربازی در آنها بیش از یک سال و حتی تا دو سال است و سربازی به صورت اجباری است.

 

************ مهمترین کشورهایی که سربازی اجباری  از هیچ نوع آن ندارند******

تعداد کل: 123 کشور معادل 61 درصد کشورها:

آرژانتین (در 1999 حذف شد)، آفریقای جنوبی (از 1994 حذف شد)، استرالیا، امارات متحده عربی، ایالات متحده آمریکا، بحرین، بلژیک، بلغارستان، پاکستان، انگلستان، پرو، تانزانیا، چک، ژاپن، شیلی، عراق، عربستان، عمان، غنا، فرانسه (از 1996 حذف شد)، کانادا (تاکنون در زمان صلح سربازی اجباری نداشته است)، لبنان، لتونی (از 2007 حذف شد)، لوکزامبورگ (از 1967 حذف شده است)، هلند (به طور رسمی سربازی اجباری را لغو نکرده ولی از سال 1996 به بعد از سرباز استفاده نکرده و ارتش کاملاً حرفه‌ای دارد)، ایرلند (دوره سربازی اجباری حذف شده ولی دوره ذخیره هنوز ملغی نشده است)، کویت (بر اساس قانون امکان سربازگیری اجباری وجود دارد ولی از سال 2001 به حالت تعلیق درآمده است)، سوئد (در جولای 2010 لغو شد. دولت در موارد اضطراری می‌تواند مجدداً سربازگیری اجباری کند)، لهستان (از ژانویه 2011 لغو شد)، لیتوانی (از سپتامبر 2008 لغو شد)، کرواسی (از 2008 حذف شد)، صربستان (از ژانویه 2011 حذف شد)، آلمان (از سال 2011 حذف شد)

*****    کشورهایی که از ترکیب نیروهای داوطلب و اجباری استفاده می‌کنند:

تعداد کل: 15 کشور برابر 8 درصداز کشورها:

برمودا (بخش عمده‌ای از نیروهای ارتش، حرفه‌ای بوده و تنها بخش اندکی به صورت اجباری تأمین می‌شود)، ساحل عاج، سنگاپور، سودان، فیلیپین، کره جنوبی، کلمبیا، گرجستان، گابون، مالی، موریتانی (نیروی هوایی و دریایی کاملاحرفه‌ای شده اند و از سرباز اجباری تنها در نیروی زمینی استفاده می‌شود)، گینه، ونزوئلا، دومینیکن (جمهوری

کشورهایی که سربازی انتخابی دارندتعداد کل: 14 کشور (7 درصد

اندونزی (استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری)، بنین (از ترکیب سربازان داوطلبانه و اجباری استفاده می‌شود)، تایلند (به صورت رندم به تعداد مورد نیاز سرباز استخدام می‌شود)، توگو (استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری)، جمهوری آفریقای مرکزی (استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری)، چاد، چین (تمام افسران، سربازان داوطلب هستند)، مالزی (مشمولان بر اساس قرعه انتخاب می‌شوند)، سنگال (استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری)، نیجر، کیپ ورد، گینه بیسائو (نیروی هوایی حرفه‌ای و داوطلبانه شده است)، گینه استوایی (اکوئیتوریال)، موزامبیک

سربازان در این کشورها از این حق برخوردارند که برخی از موارد مربوط به سربازی مانند مکان و محل خدمت یا نوع خدمت (هوایی، دریایی و زمینی) را خودشان انتخاب کنند.

********* کشورهایی که سربازی اجباری یک سال یا کمتر دارند

تعداد کل: 24 کشور (11 درصد

فنلاند، اتریش (از ابتدای 2007 از 8 ماه به 6 ماه کاهش یافت)، آذربایجان (برای فارغ التحصیلان دانشگاهی 12 ماه و سایرین 18 ماه)، برزیل (بسته به محل خدمت بین 9 تا 12 ماه)، بولیوی (12 ماه)، دانمارک (بسته به محل خدمت، 4 تا 12 ماه و صرفاً در امور مدنی یا به صورت نظامی غیرمسلح)، اکوادور (سربازی انتخابی است)، اوکراین (بسته به نوع خدمت، 12 تا 18 ماه، در 2 یا 3 سال آینده ارتش کاملاً حرفه‌ای شده و سربازی اجباری ملغی می‌شود)، تونس (12 ماه)، ازبکستان (12 ماه)، قرقیزستان، یونان (12 ماه و در آینده به 6 ماه کاهش می‌یابد)، مکزیک (12 ماه، سربازی انتخابی، نیروهای هوایی و دریایی کاملاً حرفه‌ای شده‌اند)، نروژ (12 ماه و صرفاً در امور مدنی یا به صورت نظامی غیر مسلح)، روسیه، سوییس (260 روز)، تایوان (12 ماه، امکان انتخاب برای مشمولان وجود دارد، هر سال، 10 درصد از تعداد سربازان اجباری حذف می‌شود تا به مرور سربازی اجباری ملغی شود)، ترکیه

 

**********  کشورهایی که صرفاً در امور مدنی یا بصورت نظامی غیرمسلح سربازی دارند

تعداد کل: 7 کشور (4 درصد

آنگولا (24 ماه)، الجزایر (18 ماه: 6 ماه آموزش و 12 ماه فعالیت مدنی، ضمناً به زودی شرط انجام خدمت سربازی از شرایط استخدام کارمندی در الجزایر حذف می‌شود)، روسیه سفید (بلاروس، 18 ماه و برای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی 12 ماه)، قبرس، سنت لوسیا، سنت وینسنت و گراندین، اسپانیا

کشورهایی که سربازی اجباری بیش از یک سال، غیر انتخابی و همراه با بکارگیری در امور عملیاتی نظامی دارند

تعداد کل: 17 کشور (9 درصد

ارمنستان، اریتره (16 ماه)، ویتنام (18 ماه)، تاجیکستان، ترکمنستان، زیمباوه، سائوتام و پرینسیپ، سوریه (21 ماه)، سومالی (از سال 2005 از سوی سازمان ملل به عنوان نقض‌کننده حقوق کودکان و بکارگیرنده آنان در سربازی معرفی شده است)، کامبوج (18 ماه)، قزاقستان، کره شمالی، کوبا، لائوس (18 ماه)، لیبی (18 ماه)، مصر

********  روسیه

شاخه‌های نظامی: نیروی‌های زمینی، دریایی، نیروی هوایی

استراتژی: پرتاب موشک

سن و مدت خدمت نظامی: روسیه ترکیبی از نیروهای به خدمت گرفته شده اجباری و قراردادی را در سیستم نظامی پذیرفته بود. سن خدمت نظامی 18 تا 27 سال است. مردان در سن 17 سالگی برای خدمت سربازی نام‌نویسی می‌کنند طول مدت خدمت سربازی اجباری دو سال است. در پایان سال 2005، 30 درصد پرسنل ارتش روسیه را نظامیان قراردادی تشکیل می‌دادند. طبق برنامه‌ریزی تا سال 2010، 70 درصد نیروهای مسلح روسیه را نیروهای داوطلب و مابقی از نیروهای خدمت اجباری تشکیل خواهد داد.

نیروی انسانی قابل استفاده برای خدمت نظامی: مردان بین سنین 18 تا 49، زنان بین سنین 18 تا 49

خدمت سربازی اجباری توسط دیمیتری میلیوتین در سال 1870 به امپراتوری روسیه وارد شد. طول مدت خدمت اجباری در فدراسیون روسیه دو سال است که اکثر روس‌ها به طرق مختلف از انجام آن اجتناب می‌ورزند.

 

اغلب روش‌های مورد استفاده در اجتناب از خدمت سربازی عبارت است از تحصیل در دانشگاه یا مشابه آن. افرادی که تا مقاطع فوق لیسانس یا دکترا ادامه تحصیل دهند خدمت سربازی اجباری ندارند.

***********   آمریکا

ایالات متحده آمریکا به طور متناوب و در شرایط خاص از خدمت وظیفه استفاده کرده است. برای مثال در سال 1863 فراخوان نیروهای وظیفه باعث ایجاد شورش‌های نیویورک شد.

بعدها در سال 1917 که ایالات متحده وارد جنگ جهانی اول شد دولت این کشور از فراخوان خدمت وظیفه استفاده کرد. نخستین دوره خدمت وظیفه در زمان صلح نیز با لایحه‌ای به نام خدمت و آموزش انتخابی در سال 1940 برگزار شد. خدمت وظیفه فعال (فراخوان) در سال 1973 در این کشور به پایان رسید.

هم‌اکنون از پسرانی که در سنین بین 18 تا 24 سال قرار دارند خواسته می‌شود در نظام خدمت انتخابی ثبت‌نام کنند. هدف این خدمت «فراهم آوردن نفرات کافی برای نیروهای مسلح در شرایط اضطراری است» و هدف دیگر آن نظام سلامت فردی کارکنان است.

از دیگر اهداف این طرح ایجاد برنامه‌ای برای فرمان‌شکنان وجدانی است تا آنها نیز بتوانند در خدمات جایگزین کار کنند. از سال 1986 تا به حال هیچ‌کس به خاطر تخطی از قوانین نظام وظیفه کشته نشده است.

زنان نمی‌توانند در خدمت انتخابی آمریکا ثبت‌نام کنند اما این اختیار را دارند تا به عنوان داوطلب به ارتش بپیوندند.

*********  چین

خدمت وظیفه از زمان تأسیس جمهوری خلق چین در سال 1949 در تئوری وجود داشته است. با این حال به دلیل جمعیت کلان چین و وجود داوطلبان زیادی که تقاضای ورود به ارتش این کشور را دارند، تا به حال فراخوان خدمت اعلام نشده است.

خدمت وظیفه در ماده 55 قانون اساسی چین این طور تقدیس شده است: «وظیفه مقدس هر شهروند جمهوری خلق چین است که از میهن مادری خود در برابر حملات دشمنان دفاع کند. وظیفه افتخارآمیز هر شهروند جمهوری خلق چین انجام خدمت نظامی و عضویت در نیروهای مقاومت است.»

مبنای حقوقی فعلی خدمت وظیفه، قانون نظامی مصوب سال 1984 است که این طور بیان می‌کند که خدمت نظامی، وظیفه «تمام شهروندان بدون تمایز نژادی (…) و گرایش مذهبی» است.

این قانون از زمانی که تصحیح شده به حالت اجرا در نیامده است. خدمت نظامی معمولاً در نیروهای مسلح عادی انجام می‌شود، اما قانون سال 1984 اجازه اجرای خدمت وظیفه تحت عنوان نیروهای احتیاط را نیز داده است.

ساکنان هنگ‌کنگ و ماکائو از سال 1997 و 1999 از عضویت در ارتش منع شده‌اند.

*********  ترکیه

در ترکیه خدمت نظامی اجباری برای شهروندان مردی که بین سنین 20 تا 41 سال هستند (با کمی استثنا) اعمال می‌شود.

کسانی که در حال تحصیل در سطوح دانشگاهی هستند یا مشغول گذراندن طرح‌های فنی و حرفه‌ای هستند می‌توانند خدمت خود را تا پایان برنامه مذکور به تعویق بیندازند.

طول خدمت ضرورت متفاوت است. پانزده ماه برای سربازان صرف، دوازده ماه برای افسران احتیاط و شش ماه برای سربازان کوتاه‌مدت که شامل کسانی می‌شود که مدرک دانشگاهی به دست آورده‌اند ولی خود را به عنوان افسر احتیاط در وقت مقرر معرفی نکرده‌اند.

 

دلایل مخالفت بعضی از حقوقدانان غربی با خدمت اجباری سربازی.

حقوقدانان می گویند حقوق بشر دارای سه لایه و یا سه درجه است.

درجه اول حقوقی هستند که ذاتی هستند مانند حق زندگی و حق استفاده از حقوق اولیه انسانی

درجه دوم حقوقی هستند که مانند:  آزادی بیان و عدم تفتیش عقیده و حق آموزش و تحصیل

درجه سوم عبارتند : از حق برخورداری از کار مناسب – مسکن – رفاه و توسعه و … و …

سربازی جزو گروه دوم حقوق هستند هرکسی حق دارد که انتخاب کند که به سربازی برود و یا نرود.

الف : اعلامیه جهانی حقوق بشر.

بسیاری از مجادلاتی که پیرامون دوره خدمت سربازی و یا تبعیض جنسیتی موجود در آن به پا شده است، به خاطر تخطی قوانین این دوره از اصول مطرح شده در اعلامیه جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد است. به ویژه موادی که در ذیل آورده شده‌اند و در قانون اساسی بیشتر کشورها از جمله ایران نیز آمده اند:

ماده ۲: هر کس بدون هیچ گونه تمایزی از حیث (…)، جنسیت (…) از حقوق و آزادی‌هایی که در این اعلامیه برشمرده شده است برخوردار است.

ماده ۳: هر کس حق حیات، آزادی و برخورداری از امنیت شخصی را دارد.

ماده ۴: هیچ کس را نباید در بیگاری بردگی نگاه داشت، (…).

ماده ۱۸ هر کس حق دارد از آزادی اندیشه، وجدان و مذهب بهره‌مند گردد، این حق شامل آزادی تغییر مذهب یا باور و نیز آزادی اظهار مذهب یا باور به شکل آموزش، عمل به شعائر، نیایش و به جای آوردن آیین‌ها چه به تنهایی و چه به صورت جمعی نیز می‌گردد.

ماده ۲۰: (…) هیچ کس را نباید مجبور به عضویت در یک تشکل کرد.

ماده ۲۳: هر کس حق (…) انتخاب آزادانهٔ شغل (…) را دارد.

همچنین در بسیاری از قوانین اساسی کشورهایی که پس از جنگ جهانی دوم نوعی از خدمت سربازی در آن جا جریان داشته و یا هنوز دارد یا احتمال آن را در هنگامهٔ جنگ می‌دهند، حقوق مشابهی در نظر گرفته شده است.

برده‌داری.

خدمت سربازی شخصیت فرد را در معرض نظامی‌گری (جنگ‌گرایی) قرار می‌دهد. این خدمت نوعی بردگی است. اینکه ملت‌ها تحت تأثیر روزمرگی آن را تحمل می‌کنند، دلیل دیگری برای اثبات تأثیر ناتوان‌کنندهٔ آن است.

– آلبرت اینشتین، زیگموند فروید، اچ جی ولز، برتراند راسل و توماس مان در اعلامیه‌ای که بر علیه خدمت سربازی و آموزش نظامی جوانان در سال ۱۹۳۰ (۱۳۰۸) صادر کردند.

برخی گروه‌ها همچون آزادی‌خواهان، معتقدند از آن جایی که خدمت وظیفه عمومی اجباری است پس نوعی بردگی به حساب می‌آید. بنابر متمم سیزدهم قانون اساسی ایالات متحده، برده‌داری یا هر نوع خدمت غیر ارادی ممنوع است مگر اینکه بخشی از مجازات مجرمین باشد. در نتیجه گروه‌های مخالف، (دست کم در آمریکا) خدمت وظیفه را مخالف قانون اساسی و اخلاق می‌دانند. دادگاه عالی ایالات متحده در سال ۱۹۱۸ (۱۲۹۶) حکم داد که فراخوان خدمت سربازی که برای جنگ جهانی اول صادر شد، قانون اساسی آمریکا را نقض نکرده است. دادگاه این طور بیان داشت که یکی از اختیارات محدود دولت فدرال، فرمان فراخوان سربازان وظیفه است. تنها توضیحی که همراه متمم سیزدهم قانون اساسی آمریکا در این مورد انتشار یافت و بعدها نیز بسیار مورد انتقاد قرار گرفت به این شرح است:

در پایان، از آن جا که ما نمی‌توانیم مشخص کنیم که تحمیل خدمت سربازی توسط دولت بر شهروندی که رفیع‌ترین افتخارش دفاع از حقوق و شرافت ملت در برابر جنگی است که عالی‌ترین نمایندگان کشورش آن را اعلام کرده‌اند، تا چه اندازه به عنوان یک خدمت غیرارادی در تضاد با ممنوعیت‌های قیدشده در متمم سیزدهم قانون اساسی تلقی می‌شود، اجباراً به این نتیجه می‌رسیم که بحث پیرامون این مسأله ناقض خود آن است.

در شوروی بسیاری از سربازان وظیفه آموزش‌های بسیار ابتدایی می‌دیدند و از آن‌ها در کارهای غیرنظامی مانند ساخت خانه‌های ییلاقی برای افسران و یا برداشت سیب‌زمینی از زمین‌های کشاورزی بدون دریافت هیچ دست‌مزدی، استفاده می‌شد. این رویه باعث شد تا در نظام اقتصادی مبتنی بر برنامه‌ریزی دولت شوروی، انگیزه کافی برای برای تولید ماشین‌های خرمن‌کوب چندمنظوره (کمباین) در نظر گرفته نشود. با این وصف کشاورزی شوروی از فن‌آوری‌های مدرن عقب ماند.

پیش از سال ۱۹۸۹ (۱۳۶۷) در بلوک مربوط به شوروی در مجارستان، بیش از نیمی از سربازان وظیفه تنها چند هفته کار با تفنگ را می‌آموختند و سپس با سرعت به «دسته‌های کار» اعزام می‌شدند و معمولاً مشغول به ساخت خطوط ریل رایگان و با کیفیت بسیار پایین می‌شدند. در همان زمان خط ریل‌های اروپای غربی توسط نیروی کار حرفه‌ای شاغل در کارخانه‌های ریل‌سازی نیمه‌خودکار و طبق بالاترین استانداردهای آن زمان ساخته می‌شدند.

تبعیض سنی.

خدمت وظیفه عمومی معمولاً محدود به جوانان بوده و تقریباً هیچ وقت به شکل مساوی بین گروه‌های سنی مختلف تقسیم نشده است. جوان‌ترهایی که تأیید می‌شوند، در همان ابتدا به خدمت فراخوانده می‌شوند. مخالفان تبعیض سنی و طرفداران آزادی جوانان این طور بیان می‌کنند که خدمت سربازی مبتنی بر سن، شدیدترین تبعیض سنی است که توسط دولت بر افراد ملت اعمال می‌شود. این تبعیض را فیل اوشس در ترانه‌ای به نام «من دیگر به پیش نمی‌روم» نشان داده است: «همیشه مسن‌ترها بوده‌اند که ما را به سوی جنگ برده‌اند؛ همیشه جوانان بوده‌اند که نابود گشته‌اند».

حتی در کشورهایی که دولت آن‌ها توسط مردم انتخاب می‌شود، سن مشمولین خدمت به حدی پایین است که غالباً به آن‌ها اجازهٔ شرکت در تصمیم‌های مهم از قبیل اعزام به جنگ یا تعیین سیاست‌های مربوط به مشمولین خدمت وظیفه داده نمی‌شود. تصویب متمم بیست و ششم قانون اساسی ایالات متحده که سن رأی‌دهندگان را به ۱۸ سال کاهش می‌داد، بیشتر از آن رو انجام شد که انتقادات گسترده‌ای پیرامون بی‌عدالتی موجود در رابطه با جوانانی که علی‌رغم اعزام به خدمت سربازی اجازه رأی نداشتند بالا گرفته بود.

مشکلات ناشی از بی‌انضباطی.

هیچ نیروی نظامی بدون انضباط نمی‌تواند مؤثر باشد. انضباط را می‌توان از راه روحیه گروهی یا انگیزه فعال موجود در پرسنل، آموزش داد. همچنین انضباط را می‌توان به صورت بنیادین از طریق راهنمایی‌های رهبر، در نیروها درونی کرد. به سادگی می‌توان حدس زد که داوطلبان ارتش که به میل خود به نیروهای مسلح می‌پیوندند بی‌نظمی‌های کمتری از خود نشان می‌دهند، در حالی که شهروندانی که به اجبار و به عنوان خدمت وظیفه به این نیروها اعزام می‌شوند انگیزه کمی برای خدمت دارند.

تنبیهات اعمال شده بر سربازان وظیفه نیز غالباً خشن هستند زیرا ذات این خدمت مبتنی بر اجبار است. اعدام با استفاده از جوخه آتش، در هنگام جنگ یکی از راه‌هایی بوده که در سطح ارتش‌های جهان برای پرسنل وظیفه بی‌نظم به کار برده می‌شده است. آنتونی بیور تخمین زده است که ۱٪ تا ۵٪ تلفات نیروهای وظیفه در جنگ جهانی دوم مربوط به اینگونه اعدام‌ها بوده است. این ادعا را می‌توان با عبارتی از لئون تروتسکی به طور خلاصه نشان داد:

ارتش را بدون تنبیهات نمی‌توان ساخت. اگر مجازات مرگ در زاغه مهمات فرمانده نباشد، وی نمی‌تواند توده‌های مردم را به سوی مرگ هدایت کند.تا زمانی که آن میمون‌های بی‌دم بداندیش (حیواناتی که ما به آن‌ها انسان می‌گوییم) به دست‌آوردهای فنی خود می‌بالند و ارتش‌های خود را مجهز کرده و هزینهٔ جنگ‌ها را می‌پردازند، فرمانده مجبور است که سربازان را بین مرگ محتمل در جبهه پیش رو و مرگ ناگزیر در پشت سر قرار دهد.

در نتیجه ارتش‌های دارای نیروی وظیفه بیشتر از ارتش‌های دارای نیروی داوطلب در معرض خطر تمرد نیروهای خود قرار دارند. نیروهایی که ممکن است در موارد شدید بر علیه نیروهای خودی اقدام کنند.

مشکلات ناشی از بی‌نظمی زمانی وخیم‌تر می‌شوند که پرتوان‌ترین جوانان بر خلاف اراده خود مجبور به خدمت تحت فرماندهی افرادی شوند که به نظر آن‌ها هوش و استعداد کمی دارند و اینکه آن‌ها باید بی‌چون و چرا از این فرماندهان اطاعت کنند. این مسأله در دوران صنعتی‌سازی مشکلی ایجاد نمی‌کرد زیرا تنها طبقهٔ بالای جامعه به تحصیلات عالی دسترسی داشتند. اما همین مسأله در جنگ ویتنام باعث بروز مشکلاتی شد. در این جنگ دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها مجبور بودند تحت فرماندهی درجه‌دارانی که به ندرت به دانشگاه رفته بودند و عموماً حتی دبیرستان خود را به پایان نرسانده بودند، خدمت کنند.

ملی‌گرایی و نظامی‌گرایی پیشرفته.

خدمت نظام وظیفه بر این فرض استوار است که ملت‌ها حقوقی دارند که فراتر از حقوق فرد است. در بیانیهٔ اینیشتین و اعلامیه ضد خدمت وظیفه مهاتما گاندی آمده است که «دولتی که فکر می‌کند حق دارد شهروندان خود را مجبور به رفتن به جنگ کند، در زمان صلح نیز توجهی به ارزش شادی و زندگی آن‌ها نخواهد داشت.» ساختار ارتش‌های بزرگ دارای نیروهای وظیفه هم‌زمان با رشد ناسیونالیسم تند در سده ۱۹ و ۲۰ میلادی بنا شد و در جنگ جهانی دوم به اوج خود رسید.

در زمان صلح، خدمت وظیفه جو نظامی‌گری و تعصب خشک را در جامعه به وجود می‌آورد. بسیاری از مردان جوانی که بدون اراده به خدمت اعزام می‌شوند، به نظامی‌گری بدگمان می‌شوند زیرا ماهیت اجباری بودن خدمت وظیفه روحیهٔ کمی در سربازان ایجاد می‌کند. این مورد در کشورهایی که احساسات ملی‌گرایانه در آغاز در آن‌ها ضعیف است مانند اتریش، آلمان و سوئد و یا شرایط بی‌رحمانه‌ای در آن‌ها حاکم است بیشتر صادق است.

مردانی که آموزش نظامی دیده‌اند به مراتب بیشتر از دیگران آمادگی اظهار خشم در شرایط بحرانی را دارند. همچنین این نوع خدمت می‌توانددر سربازان وظیفه احساسات میهن‌گرایانه شدید، تبعیض جنسیتی یا تبعیض نسبت به کسانی به خدمت نمی‌روند ایجاد کند.

توجیه حمله به شهروندان.

خدمت وظیفه یکی از اجزای جنگ همه‌جانبه است و این خدمت می‌تواند به عنوان یک سیاست قانونی برای توجیه خواستهٔ دولت مبنی بر اینکه فداکاری‌های دیگری نیز باید از سوی شهروندان صورت گیرد به نظر آید. دادرس لوئیس برندیس می‌گوید: «اگر اجازه فراخوان خدمت وظیفه داده شود، تمام عذرها از بین می‌روند.» . با استدلال می‌توان گفت که این وضع منجر می‌شود تفاوت‌های بین شهروندان و نظامیان از میان برود تا شهروندان نیز مورد هجوم قرار گیرند. برای مثال می‌توان به بمباران یکسره شهرها از سوی هر دو طرف جنگ در طول جنگ جهانی دوم و در مورد خاص به کشتار می لای اشاره کرد. به تازگی در ادبیات نظامی باب شده است که تلفات شهروندان در طول جنگ را «خسارت موازی» بنامند، هر چند که مرگ این افراد قابل پیش‌بینی است. در حقیقت در طول سده گذشته، تلفات شهروندان نسبت به تلفات نظامیان در صحنه نبرد رشد زیادی داشته است.

کیفیت.

یکی از اعتراضاتی که نسبت به خدمت وظیفه وجود دارد این است که کیفیت خدمت سربازان وظیفه پایین‌تر از سربازان داوطلب است. نخست اینکه مدت کوتاه خدمت اجازه رشد مهارت‌های نظامی را به شخص نمی‌دهد. دوم اینکه امکان افت روحیه در نیروهای وظیفه زیاد است که این امر به افت کیفیت نیز کمک می‌کند در حالی که افسران و درجه‌داران پایور می‌کوشند بر این مشکلات فائق آیند.

بزرگ‌ترین مشکل این است که سرعت آموزش باید با سرعت یادگیری کم‌یادگیرترین سرباز تنظیم شود. این واقعیت به همراه مدت کوتاه خدمت باعث می‌شود تا کیفیت کار نیروهای وظیفه پایین‌تر آید. بنابر این یگان‌های ویژهٔ تمام ارتش‌هایی که از نیروهای وظیفه استفاده می‌کنند کاملاً از نیروهای داوطلب تشکیل شده است، مانند رنجرهای چترباز در ارتش فنلاند.

همچنین آموزش نظامی نیروهای وظیفه تقریباً بسیار ساده است. در موارد معدودی اتفاق می‌افتد که آموزش آنان فراتر از نظام جمع، تیراندازی، آموزش ابتدایی مربوط به شاخه خدمتی و سلاح‌های خدمتی و آموزش ساده صحنه نبرد باشد. همچنین در بسیاری از کشورها به جای استقاده از سربازان در خدمات محترمانهٔ نظامی از آن‌ها به عنوان کارگران کم‌خرج خدماتی با نام‌هایی چون «گردان کار» یا «یگان خدمات» و غیره در اعمالی چون کشاورزی و ساخت زیربناها استفاده کرده و می‌کنند.

اقتصاد.

برخی بر این باورند که نسبت هزینه خدمت سربازی در زمان صلح به سود به دست آمده از آن، بسیار زیاد است. ماه‌ها یا سال‌ها خدمت بی بهره باعث کم شدن باروری اقتصاد می‌شود. هزینه آموزش (و در برخی کشورها هزینه دستمزد) را هم به این مقدار بیافزایید. با وجود این حجم بالای هزینه، بسیاری می‌گویند که این خدمت از نظر مالی زیان‌دهی دارد. از این رو است که کشورهای اروپایی بعد از پایان جنگ سرد به تدریج اقدام به برچیدن خدمت وظیفه عمومی نمودند. این روند تا آنجا پیش رفت که تا سال ۲۰۱۰ تنها ۶ کشور از کشورهای اتحادیه اروپایی هنوز به اجباری نمودن گذراندن این دوره برای جوانانشان نمودند.

خدمت نظامی را می‌توان به هر کاری ربط داد. هزینه‌های کار هیچ گاه حتی بدون پرداخت دستمزد نیز ناپدید نمی‌شوند. نتیجه کار سربازان وظیفه به سادگی ضایع می‌شود؛ کار غیرارادی (اجباری) به شدت نارسا است و سربازان حقوق خود را به داوطلبان می‌بازند. هنگامی که در جنگ، شهروندان زبردست را مجبور به این کنند که به عنوان سرباز آماتور بجنگند، تأثیر آن بسیار شدید خواهد بود. نه تنها تلاش نیروهای وظیفه از دست می‌رود و سودمندی آن‌ها نابود می‌شود بلکه پرنسل وظیفه زبردست نیز نمی‌توانند دوباره به راحتی جایگاه خود را در جامعه به دست آورند. هر سرباز وظیفه‌ای که به اجبار به ارتش آورده می‌شود از کار خود خارج شده و در نتیجه او دیگر نمی‌تواند به اقتصاد مملکت که پایه مالی ارتش است، کمک کند. این مورد در کشورهایی که وضعیت پیشاصنعتی دارند و سطح آموزش پایین است مشکلی ایجاد نمی‌کند زیرا کارگران شاغل در این گونه کشورها را به راحتی می‌توان جایگزین یکدیگر کرد. اما این وضع در کشورهایی که وضعیت پساصنعتی دارند و سطح آموزش در آن‌ها بالاست، متفاوت است به شکلی که نیروی کار در آن جا بسیار پیچیده بوده و یافتن جایگزین برای جای خالی سربازان وظیفه در سطح جامعه مشکل است. حتی می‌توان وضعیت‌های حادتری را برای اقتصادی متصور شد که نیروی کار حرفه‌ای آن به عنوان سرباز آماتور در جنگ کشته شود یا تا پایان زندگی معلول گردد. در این وضعیت سودمندی او برای جامعه بازگشت‌ناپذیر خواهد شد

ابزاری برای انقیاد جامعه.

اعتراض دیگری که توسط مخالفان خدمت وظیفه بیان می‌شود از آن جهت است که این خدمت را ابزاری برای حکومت‌های دیکتاتوری می‌دانند که قصدشان کنترل و بازآموزی عده‌ای از مردم است به جای آنکه این خدمت وسیله‌ای برای مردم ستم‌دیده برای نفوذ به نظام برای ایجاد پایگاه قدرت در آن حکومت‌های دیکتاتوری باشد. همچینین این طور بیان می‌شود که از آن رو که در نیروهای مسلح به طور سنتی همه چیز به جای دموکراسی مبتنی بر فرماندهی و فرمان‌بری است، خدمت وظیفه ابزاری بسیار مؤثر برای القاء اطاعت و پیروی بی قید و شرط در جامعه است به جای آنکه به مردم‌سالاران اجازه کنترل ارتش داده شود. شاهد این مدعا این واقعیت است که ارتش آلمان نازی Reichswehr را از یک ارتش کاملاً داوطلب در سال ۱۹۳۴ (۱۳۱۲) به Wehrmacht که کاملاً مبتنی بر پرسنل وظیفه بود تبدیل کرد.

همچنین تقریباً همهٔ حکومت‌های دیکتاتوری معاصر (مانند سوریه، کره شمالی و عراق تحت حکومت صدام حسین) دارای خدمت وظیفه هستند. تقریباً تمام حکومت‌های دیکتاتوری سابق به شدت متکی بر این بودند که همهٔ مردان بالغ به خدمت وظیفه بروند (به جز دیکتاتوری نظامی برمه که یک استثنای برجسته بود). حکومت‌های دیکتاتوری نظامی سابق در کشورهای ترکیه، یونان، اسپانیا، شیلی، آرژانتین، برزیل، اندونزی و لیبی در طول حیات خود همچون کشورهای سابقاً کمونیست مانند اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی از نیروهای وظیفه استفاده می‌کردند.

 شیوه سربازی در ایران ناکارآمد و کهنه است؟ مرکز پژوهشهای مجلس

 

 

آیا فاحشه جهادی صحت دارد!

سایت شیعه آنلاین مدعی شد که تعدادی از دختران استان سیستان و بلوچستان که از نزدیکان و هواداران تروریست سرشناس “عبدالمالک ریگی” رهبر اعدام شده گروهک تروریستی “ بوده اند،‌ طی چند هفته اخیر برای انجام “جهاد نکاح” به سوریه سفر کرده اند.

alarify fatva

گفته می شود این دختران ابتدا به کشور امارات متحده عربی سفر کرده و از آنجا به ترکیه و از ترکیه وارد خاک سوریه شده اند تا به “جهاد نکاح” بپردازند.

در همین راستا یکی از افرادی که منطقه سکونت این دختران ساکن است،‌ به خبرنگار افتخاری ما در سیستان و بلوچستان گفت:‌ بنده چندی پیش شنیدم که تعدادی از دختران و زنان هوادار گروهک ریگی برای انجام “جهاد نکاح” به سوریه رفته اند.

وی در ادامه افزود: در این منطقه خبر آن پیچیده و بسیاری از اهالی منطقه ما از این مسأله به شدت ناراحت هستند زیرا این کار را مایه شرم می دانند. ما این کار را حرام می دانیم زیرا تفاوتی با زنا ندارد.

گفتنی است “جهاد نکاح” اصطلاحی است که حدودا از یک سال پیش به وجود آمده است. این اصطلاح اولین بار توسط یک مفتی وهابی از کشور تونس مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس این فتوا، آن مفتی سلفی از دختران و زنان عرب برای تأمین نیازهای جنسی جنگجویان مسلح که علیه حکومت سوریه می جنگند،‌ به خاک سوریه بروند.

بسیاری از مفتی های وهابی دیگر کشورهای عربی به وی‍ژه عربستان سعودی نیز بعد از آن در اظهار نظرهای مختلفی از چنین فتوایی حمایت کرده و خواستار افزایش “جهاد نکاح” زنان شدند.

“محمد العریفی” از مفتی های سرشناس وهابیت عربستان نیز با صدور فتوایی، اعلام کرد که حتی زنان شوهردار هم می توانند تن به “جهاد نکاح” بدهند. چندی پیش نیز شیخ “ناصر العمر”‌ از شیوخ سلفی سعودی با صدور فتوایی جدید، “جهاد نکاح با محارم” را نیز حلال اعلام کرد. بر اساس فتوای او، اگر جنگجویان دختر یا زنی برای نزدیکی با وی پیدا نکردند،‌ می توانند با محارم خود این کار را انجام دهند.

این پدیده هر 823 سال یک بارتكرار میشود.

امسال سال جالبی است،

دو رقم آخر سال تولد خود  را با سن  خود  جمع بزنید میشود 92، این در مورد همه یکسان است،  

این قضیه هر 823 سال تكرار میشود.

البته  این پدیده  برای هر سال ایرانی صادق است یعنی سال  آینده   93  هم همین فرمول درست درمی آید

 

44+

48

—————–

92

 

قتل یک نویسنده زن هندی که فیلم “فرار از طالبان” را نوشته بود.

پلیس افغانستان از قتل یک نویسنده زن هندی خبر داد که فیلم “فرار از طالبان” اقتباسی سینمایی از داستان اتوبیوگرافیک اوست. این نویسنده پس از بازگشت از هند به افغانستان برای تهیه فیلم مستندی در مورد زنان این کشور کشته شد.

قتل سوشمیتا بنرجی ۴۹ ساله که در روز چهارشنبه (۱۳ شهریور / ۴ سپتامبر) صورت گرفت، همراه با سلسله حملاتی دیگر به زنان در کشور محافظه‌کار اسلامی افغانستان، موجب نگرانی نسبت به وخیم‌تر شدن وضعیت حقوقی زنان در این کشور شده است. سال آینده (۲۰۱۴) بخش اعظم نیروهای بین‌المللی این کشور جنگ‌زده را ترک می‌‌گویند و از هم‌اکنون و با توجه به رویدادهای اخیر ناظران سیاسی و اجتماعی افغانستان نگران آینده اجتماعی و سیاسی این کشورند.

طالبان افغانستان دست داشتن در این قتل را رد کرده‌اند. به گفته پلیس، سوشمیتا بنرجی که داستان زندگی خود را در زمان حاکمیت طالبان در کتابی با عنوان “زن بنگالی کابلی والا” نوشته است، در ولایت پکتیکا از خانه‌اش ربوده شده و بیش از ۲۰ گلوله به وی شلیک شده است.

ژنرال دولت خان زدران، فرمانده پلیس پکتیکا، گفت که جسد نویسنده هندی روز پنجشنبه نزدیک یک مدرسه دینی در سه کیلومتری خانه‌اش پیدا شد.

فرمانده پلیس پکتیکا اشاره کرد به اینکه در این رابطه به طالبان مشکوک است. او افزود: «افراد مسلح ساعت ۱۱ بعد از ظهر چهارشنبه داخل خانه‌اش شدند، او را بیرون کشیدند و با گلوله به قتل رساندند.»

جانباز خان، همسر خانم بنرجی که از مقر فرماندهی پلیس پکتیکا با خبرگزاری رویترز صحبت کرد، گفت که او چهارشنبه شب صدای زدن در پشتی خانه‌شان را شنید. او افزود: «من در را باز کردم، دو فرد مسلح که به روی‌شان دستار پیچیده بودند، مرا با شدت پس زدند.»

او اضافه کرد: «آنها مرا کتک زدند، چشمانم را و نیز دست و پایم را بستند و در اتاق را به رویم قفل کردند. آنها همسرم را با خود بردند. در اوایل روز بعد، هنگامی که برخی اعضای خانواده به خانه آمدند و مرا پیدا کردند، آزاد شدم.»

برخلاف برخی گزارش‌های رسانه‌ای، جانباز خان گفته است که بعد از برگشتن همسرش به افغانستان از جانب طالبان تهدید نشده بودند. ذبیح‌الله مجاهد، یک سخنگوی طالبان، دست داشتن این گروه در این قتل را رد کرده است.

خانم بنرجی که اصلا اهل کلکته بود، پس از آنکه با جانباز خان در هند ازدواج کرد، در سال ۱۹۸۹به افغانستان رفت. او به دین اسلام گرایید و نامش را صاحب کمال گذاشتند.

رحیم خان، یکی از کسانی که در یک قریه با جانباز خان و صاحب کمال زندگی می‌کرده، این نویسنده را زنی آرام توصیف می‌کند که با مردم برخوردی خوب داشت.

رحیم خان می‌گوید، او برخی اوقات برای دیدار خانواده‌اش به هند سفر می‌کرد و همراه با همسرش به تازگی از هند برگشته بود. وی می‌افزاید: «این خانم بعد از اینکه دو سال را در افغانستان گذرانده بود، به هند رفت و فیلمی را بنام “جانباز” تهیه کرد. گفته می‌شود که در این فیلم به طالبان توهین شده بود و آنها را انتحاری و بعضی نام‌های دیگر داده بودند.»

تجربه‌های زنی هندی از زن‌ستیزی طالبان

 

بنرجی در کتاب اتوبیوگرافیک پرفروش خود “زن بنگالی کابلی والا” درباره روی کار آمدن طالبان در آغاز دهه ۱۹۹۰ نوشته است. بنرجی پس از آمدن به افغانستان در سال ۱۹۸۹ مجبور می‌شود به تنهایی در این کشور به سر برد، چون همسرش به دلایل شغلی به هند بازمی‌گردد. در نتیجه این زن هندی حاکمیت استبدادی طالبان را تجربه می‌کند.

زندگی او که اقدام به گشایش یک کلینیک کرده بود تا به بیماران دارو برساند، در سال ۱۹۹۳ به طور دراماتیکی تغییر می‌کند. این مصادف با زمانی است که پس از سال‌ها جنگ، طالبان در جنوب افغانستان به حیث یک نیرو ظهور می‌کنند. از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ که طالبان بر افغانستان حاکمیت داشتند زنان از درس خواندن، رای دادن و بسیاری کارهای دیگر منع شده بودند، همچنین به آنها اجازه داده نمی‌شد که بدون اجازه و همراهی مرد محرم از خانه بیرون بروند.

او در کتاب‌اش نوشته است: «به دلیل آنکه او از پوشیدن چادر یا برقع خودداری می‌کرد، او را بداخلاق خواندند و مجبورش گردانیدند تا کلینیک‌اش را ببندد.»

بنرجی به پاکستان فرار می‌کند اما توسط خانواده همسرش به خانه بازگردانده و در حبس خانگی قرار داده می‌شود. چنانکه در کتابش نوشته است، او در سال ۱۹۹۴ با ایجاد تونلی در دیوار گلی خانه‌شان فرار می‌کند.

او فرار می‌کند، اما به زودی در نزدیک کابل بازداشت می‌شود. با وجود خطر اعدام، طالبان را متقاعد می‌سازد تا او را به سفارت هندوستان بفرستند و می‌خواهد دوباره در هند زندگی کند. از روی داستان او در سال ۲۰۰۳ فیلمی با عنوان “فرار از طالبان” در بولیود هندوستان ساخته شد.

فهیم دشتی، رئیس اتحادیه ژورنالیست‌های افغانستان، گفت که خانم بنرجی می‌خواست فیلم مستندی در مورد وضعیت زنان درولایت پکتیکا تهیه کند. سواپان بیسواس، ناشر هندی کتاب‌های او، به رویترز گفته است که او تصمیم داشت کتاب دیگری در مورد افغانستان بنویسد.

این ناشر گفت: «او از اینکه چیزی برای ارائه در نمایشگاه کتاب کلکته در اوایل سال جاری نداشت، غمگین بود و به من گفت که می‌خواهد به افغانستان برود تا برای کتاب جدیدش مواد تهیه کند.»

شیر شیندومخوپادهایای، نویسنده بنگالی، می گوید: «این حادثه بسیار غم‌انگیز و بسیار تکان‌دهنده است. من او را همچون شهید می بینم. او زن شجاعی بود و در آنجا برای زنان کار می‌کرد.»

۴ تا ۶ میلیون پیردختردر کشور وجود دارند

یک آسیب شناس اجتماعی با اعلام اینکه ۱۱ میلیون دختر آماده ازدواج داریم؛از شیوع پدیده پیر دختری در ایران خبر داد و گفت: ۴ تا ۶ میلیون پیردختردر کشور وجود دارند که این می تواند تبعات اجتماعی بدی را برای جامعه رقم زند.

دکتر مجید ابهری با بیان اینکه این دختران به این نتیجه رسیده اند که ازدواج به درد آن ها نمی خورد افزود: ۴۰ درصد دختران مجرد ایرانی به مرحله تجرد کامل رسیده اند که عوامل زیادی دراین زمینه نقش داشته است.
zibaNAser SHAH
وی با تاکید بر افزایش آماردختران مجرد و آماده ازدواج ، دلایل مختلفی مثل مشکلات اقتصادی ، تورم و گرانی ، اشتغال ؛ گرانی مسکن از نظرمادی و حس عدم مسئولیت پذیری پسران از نظر رفتاری را از موانع اصلی ازدواج خواند.
ابهری عبور دختران از سنین مطلوب ازدواج وحتی رسیدن به سن یائسگی را پیر دختری خواند و گفت: این افراد سن مطلوب ازدواج را به دلایلی از دست داده اند اما هنوز مجرد می باشندو اینچنین امروز جامعه مواجه با پدیده به نام ”پیر دختری “شده است.
به هم ریختن یک خانواده و مشکلات زناشویی ارمغان عبور سن مطلوب ازدواج
وی افزود: وقتی دختری از سنین عرفی ازدواج عبورکرد ازترس مجرد ماندن به ازدواج های نامناسب تن می دهند. یعنی به مرد متاهل یا مردانی که دارای اختلاف سنی زیاد می باشند پاسخ مثبت می دهند.
این آسیب شناس عوارض اینگونه ازدواج ها را به هم ریختگی یک خانواده در صورت ازدواج با مردان متاهل و بروز مشکلات زناشویی با مردان سنین بالا عنوان کرد.
وی با اشاره به اینکه تعدادی از این دختران به خاطر مسائل یاد شده قید ازدواج را زده و به زندگی مجردی خو گرفته اند اظهار داشت: در این میان بعضی از خانواده ها دچار مشکلات رفتاری با دخترانشان شده واین تقابل های روزمره ،دختران را به زندگی مجردی و جدایی از خانواده سوق داده اند.
دختران منتظر شهزاده زرین کمر با اسب سفید نباشند
 با توجه به اینکه در روز دختر باید حرف های زد که باعث خوشحالی دختران گردد اما این واقعیت های تلخ باید مورد توجه دولتمردان ، خانواده ها و خود دختران قرار گیرد.
وی در پایان گفت: دولت باید امکانات زیربنایی ازدواج را فراهم کند وخانواده ها از سختگیری های بی مورد و سنگ اندازی ها و بهانه جوئی ها خود داری کنند و دختران نیز منتظر شهزاده زرین کمر با اسب سفید نباشند و با واقعیات زندگی سازش کنند.
 

در همه چیز با قاطعیت و محکم و فوریت اظهار نظر کردن نشانه ضعف است یا قوت؟!

 ایرانی ها تقریباً در مورد همه چیز و همه کس اظهارنظر می کنند؛ بعضاً با فوریت و قاطعیت و محکم.

– عبارات «من نمی دانم»، در این مورد تخصص ندارم ، «من اطلاع ندارم»، «من به اندازه کافی اطلاع ندارم»، «من مطمئن نیستم»، «من باید سوال کنم»، «من باید فکر کنم»، «من شک دارم»، «من در این باره مطالعه نکرده ام»، «من این شخص را فقط یک بار دیده ام و نمی توانم در مورد او قضاوت کنم»، «من در مورد این فرد اطلاعات کافی ندارم»، باید بیشتر بررسی کنم . «اجازه دهید من در این رابطه سکوت کنم»، « پس از مطمئن شدن به شما خبر می دهم»،این مطلب کار من نیست آن را از … کپی کرده ام . مبتکر آن را نمی شناسم ولی من نیستم…….«هنوز این مسأله برای من پخته و سنجیده نیست» و مشابه این عبارات در ادبیات عمومی ما، بسیار ضعیف است.

چون ضعف فرد حساب می شود. فرهنگ ایرانی آن است که خود را نخود هر آشی بکند در همه چیز با قاطعیت و محکم و فوریت اظهار نظر کند که پیش دیگران کم نیاورد و ضعیف به حساب نیاید. Shimla In5Jul2013  (108)

تصور کنید اگر بسیاری از ما این گونه با هم تعامل کنیم، چقدر کار قوه قضائیه کم می شود. چقدر زندگی ما اخلاقی تر می شود و از منظر توسعه یافتگی چقدر جامعه تخصصی تر می شود. در چنین شرایطی، خبرنگار تلویزیون در مورد برنامه هسته ای، نظر راننده تاکسی را نخواهد پرسید.

اقتصاد دانی که یک مقاله پزشکی را خوانده، خود درمانی نخواهد کرد و فیزیک دانی که در عمرش یک تحلیل سیاسی نخوانده  و شیمیدانی که  به صرف  روزنامه خواندن و شنیدن اخبار از رسانه ملی ، در مورد آینده اقتصاد ایران و وضعیت سیاسی چین و هند اظهار نظر قاطع نخواهد کرد؛ طلبه ای  که هنوز فراتر از شرح لمعه و الفیه ابن مالک /صرف و نحو عربی  نرفته  است راجع به نظریه نسبیت انشتین و نظریه داروین  و خلقت کهکشان  ها اظهار نظر نکند . چه سکوتی برقرار می شود!

و همه به خود و مثبت و منفی برنامه های خود می پردازند و کمتر سراغ سر در آوردن از کارهای دیگران می روند؛ غیبت کم می شود و تهمت و توهین به حداقل می رسد.

خوب است کمتر حرف بزنیم و کمتر قضاوت و زود قضاوت نکنیم  .زود بررسی و تحقیق کنیم اما قضاوت را کمی به تاخیر بیندازیم. زود خشمگین نشویم و برای منافع شخصی  خود قضاوت نکنیم. این  توصیه و اخلاق پیران کهن ایرانی بوده است.  پیران کهن گفته اند عمر کوتاه است انسان ها را دوست بداریم  نیکی کنیم و بدی نکنیم .

با دوستان مروت با دشمنان مدارا.

چرا هر انسانی باید از خونخواران تکفیری نفرت داشته باشد.

تکفیری ها یعنی کسانیکه  بحز خودشان بقیه مردم را کافر می دانند و کافر را مستحقق و سزاوار قتل می دانند آنها هزاران نفر را که اکثریت آنها غیر نظامی بوده اند بطرز دلخراشی بقتل رسانده اند یک نمونه ساده آن قتل فجیع سه راننده است که از همه جا بی خبر در کمین جاده ای تروریستهای ریشو قرون وسطی گرفتار می شوند .
این بیچاره ها فقط برای یک لقمه نان برای زن و فرزند سخترین شغل را انتخاب کرده اند از پاسخی که به سوال تروریستها  می دهند مشخص است که این سه نفر غم دین و مذهب ندارند دغدغه آنها نان برای خانواده و فرزندان است ولی تکفیری ها آنها را شیعه  فرض می کنند و هر سه را با سه سوال  و جواب  فقط در چند دقیقه محکوم به مرگ می کنند .
این شیوه محاکمه خودسرانه و صحرایی و مذهبی و قبیله ای نفرت انگیز ترین دادگاه  صحرایی است که حتی چنگیز و سربازان هیتلر و استالین هم هرگز چنین نکرده اند. اگر سربازان اسد جنایت می کنند چرا تاوان آنرا باید زن و کودک و بی گناهان بدهند.
 ما انسان هستیم . انسان  بطور ذاتی برای جان همنوع خود ارزش قائل است. این کشتارگرهای طالبانی تکفیری  خوی گرگ و کفتار دارند. انسان هرگز نمی تواند همنوع خود را با این خونسردی و قساوت بکشد.
هندوها حتی کشتن پشه را حرام می دانند چه برسد به انسان .اعدام سربازان
در یک ویدئو که به تازگی در سطح اینترنت منتشر شده و به ویژه در شبکه های اجتماعی بازتاب پیدا کرده، چند تروریست وابسته به گروه القاعده، با متوقف کردن کامیون هایی که به نظر می رسد راننده های آن ها شیعه هستند، به طرز وحشیانه ای این راننده ها را به قتل می رسانند. اتفاقی که از ماهیت شدید فرقه ای درگیری هایی در منطقه حکایت دارد که صدها سال است در زیر سطح امور جریان دارند.
 
به گزارش «تابناک»، این ویدئو توسط گروهی منتشر شده که خود را «دولت اسلامی عراق و شام» می خوانند و فعالیت های خود به طور خاص در نواحی بی ثبات مرزی میان عراق و سوریه متمرکز کرده اند. آن گونه که از اقدامات این گروه برمی آید، اقدام علیه شیعیان و به ویژه تلاش برای تضعیف دولت شیعی عراق، از محورهای اصلی فعالیت های آنان است. این گروه شعار «شمشیر پیروز می شود» را برای خود انتخاب کرده است.
 
در ادامه فیلم، یک عضو این گروه تروریستی، سه کامیون که گویا در مسیر میان عراق و سوریه به کار ترانزیت مشغول هستند را متوقف کرده و آن ها را مورد بازجویی قرار می دهد. این تروریست از سه راننده مذکور اوراق هویتیشان را درخواست کرده و می پرسد «شما شیعه هستید. درست است؟». راننده ها نیز مشخصاً از ترس جان خود منکر شده و می گویند «ما سنی و اهل حمص هستیم». 
 
در اینجا راننده سوم نیز به دو همکار خود ملحق شده و می گوید: «ما فقط می خواهیم زندگی کنیم. ما برای کسب درآمد برای گذران زندگی اینجا هستیم». فرد تروریست می پرسد: «چه چیزی ثابت می کند که شما سنی هستید؟». آن ها جواب می دهند: «خداوند بزرگ و پیامبر اسلام». 
 
با این حال، فرد تروریست که آشکارا به دنبال بهانه جویی است، از پاسخ آن ها قانع نشده و از آن ها درباره تعداد رکعات نمازهای یومیه می پرسد. اما راننده ها یا از سر ترس و یا ناآگاهی، نمی توانند پاسخ درستی به سوالات این فرد بدهند. 
 
بعد از این است که فرد تروریست سراغ اصل مطلب رفته و از راننده ها می پرسد: «نصیری ها (علویان) با عزت مسلمانان در سوریه چه می کنند؟». راننده ها سوگند می خورند چیزی در این باره نمی دانند. اما این تروریست تکفیری قانع نشده و به اتهام زنی خود علیه علویان ادامه می دهد و راننده ها را «مشرک» می خواند. 
 
پس از آن، تروریست ها با منتقل کردن این سه راننده به وسط جاده، آن ها را به شکل وحشیانه ای به قتل می رسانند. دردناک تر آنکه این تروریست ها در توجیه اقدام خود به آیات قرآن استناد کرده و در این فیلم که خود آن ها در سطح اینترنت منتشر کرده اند، آیات قرآن بر روی تصویر خوانده می شود.
 
در پایان، یکی دیگر از تروریست ها بالای سر جنازه ها رفته و می گوید: «بگذار نوری مالکی، پیروان شیعه وی و اهریمنانش ببینند… همان هایی که ادعا می کنند بزرگراه بین المللی میان بغداد، امان و سوریه را تحت کنترل خود دارند». وی می گوید اکنون این جاده بین المللی در دست «دولت اسلامی» و «مجاهدین» است.
 
این اقدام جنون آمیز و تروریستی، به شدت یادآور اقدامی است که خوارج در صدر اسلام با پیروان حضرت علی (ع) انجام داده و به سبب درک ناصحیح و دیدگاه فرقه گرایانه خود، به قتل همه پیروان آن حضرت اقدام می کردند. به نظر می رسد تاریخ بار دیگر و این بار در بخش دیگری از جهان اسلام در حال تکرار است.
 

جایگاه سلمان فارسی نزد اهل سنت

در مصر دو کتاب در مورد جایگاه سلمان فارسی چاپ شده  ولی هیچکدام به فارسی ترجمه نشده است نمی دانم حوزه های علمیه ایران به چه اولویت کاری مشغول هستند چرا حوزه ها اینگونه کتابها را ترجمه نمی کنند که مردم بدانند سلمان فارسی نزد اهل سنت جایگاه بسیار والایی دارد.  ما هرچه تا حالا شنیده ایم  از کتب شیعی است.  در غیاب آن مطالب  سایت شیعه را  فعلا در مورد مقام سلمان فارسی می آورم.

سلمان فارسي سلام و درود خدا بر او باد كه يكي از بهترين ياران پيغمبر و امير المومنين سلام الله عليهما بوده و اين افتخار ما ايراني ها هست كه بهترين صحابي پيغمبر و اهل بيت از مملكت ما بوده. از كشورهاي مليتهاي مختلف دور پيغمبر بودند از يمن بودند از حبشه بودند از ايران بودند از خود اعراب بودند ولي آن نمره اول را يك نفر ايراني آورده سلمان فارسي درجه اعلاي ايمان را طي كرده اينقدر اين شخصيت بزرگوار است در يك روايت عجيبي ديدم حضرت مي فرمايد:

سلمان باب الله من عرفه كان مومنا و من انكره كان كافرا(بحارالانوار ج22ص373)

الله اكبر. يعني سلمان باب الله است كسي او را بشناسد قبولش كند مومن است كسي سلمان را رد كند كافر است خيلي عجيب است چون سلمان ذوب در اهل بيت است :

سلمان منا اهل البيت(الکافي ج1ص401)

1393_920

در واقع كسي كه او را رد كند اهل بيت را رد كرده و كسي كه او را قبول كند اهل بيت را قبول كرده خيلي روايات عجيب و فوق العاده ای است من نديدم درباره احدي این تعبیر را درباره سلمان سلام الله عليه هست.

در يك روايتي محدث قمي در سفينه (كلمه سلم) نقل كرده كه در محضر امام صادق عليه السلام ابو بصير مي گويد ما نشسته بوديم صحبت از سلمان و صحبت از جعفر طيار شد جعفر طيار سلام الله عليه برادر آقا امير المومنين سلام الله عليه كه به امر پيغمبر هجرت به حبشه كرد و بعد هم در جنگ موته به شهادت رسيد كه دو دستش را در جنگ قطع كردند و شهيد شد خداي متعال دو تا بال به او مرحمت كرده در بهشت پرواز مي كند به جاي دو دست كه به اين مناسبت به او لقب طيار يعني كسي كه پرواز مي كند ، دادند .

كه اين نماز جعفر طيار هم كه براي برآمدن حاجات خيلي مجرب است پيغمبر خدا به خاطر ايشان ياد دادند به جعفر طيار.

bahreFars

ابوبصير مي گويد ما محضر امام صادق سلام الله عليه نشسته بوديم صحبت سلمان فارسي و جعفر طيار شد كه اين دو شخصيت كدام برترند كدام بالاترند هر دو تا بزرگوارند جعفر طيار پسرعموي پيغمبر برادر امير المومنين سلام الله عليه سلمان فارسي بهترين ياور امير المومنين و پيغمبر خدا درباره او منا اهل البيت وارد شده بين اصحاب امام صادق بحث گرفت هر كس يك چيزي مي گفت امام صادق هم نگاه مي كردند و گوش مي دادند تا اينكه يكي از اين اطرافيها گفت بابا جان سلمان كه چيز مهمي نيست :

كان مجوسيا فآمن(بحارالانوار ج22ص348)

يك آدم آتش پرستي بوده حالا ايمان آورده شما چرا سلمان را با جعفر طيار قياس مي كنيد مي گويد تا اين كلام را امام صادق عليه السلام شنيد تا قبلش بصورت معمولي نشسته بودند اما دو زانو به حالت جدي نشستند فرمودند: سلمان درست است فارسي بوده:

اما جعل الله علويا جعل الله قريشيا (بحارالانوار ج22ص348)

سلمان خدا او را عوضش كرد منا اهل البيت يعني علوي شده قريشي شده يعني درست است که  حالا جعفر طيار عموي ما هست به ما انتصاب دارد مقام دارد اما سلمان را پايين نياوريد مجوسيا كان آمن ، نه (بحارالانوار ج22ص348) سلمان خدا او را علوي قرار داد قريشي قرار داد بعد امام صادق عليه السلام فرمود : فصلوات الله علي سلمان

خيلي عجيب است امام صادق سلام الله عليه خودش امام معصوم است اما براي نام سلمان چه احترامي قائل است مي گويد صلوات خدا بر سلمان باد بعد فرمودند كه البته جعفر طيار هم شاني دارد مقامي دارد با ملائكه در آسمان پرواز مي كند نمي خواهيم بگوييم شان جعفر طيار پايين است ولي سلمان را يك وقت پايين نياوريد.

در يك روايت ديگر داريم كه بعضي ها مي گفتند سلمان فارسي حضرت فرمودند نگوييد سلمان فارسي بگوييد سلمان محمدي اين مقام منا شدن مقام خيلي مهمي است يعني سلمان فاني در امام است فاني دراهل بيت است:

ادرك من العلم الاول و الاخروالظاهروالباطن (بحارالانوار ج22ص318)

روايات عجيبي داريم مي گويد سلمان كه علم اول و آخر ظاهر و باطن را درك كرده سلمان :

كنز لا ينفد بحر لا ينزف(بحارالانوار ج22ص348)

يعني سلمان گنجي است كه هر چه ازش برداري تمام نمي شود مثنوي مثال مي زند مي گويد اگر شما يك بشكه اي را بگذاري در دريا زيرش را سوراخ كن حالا از اين بشكه هر چه آب برداري تمام مي شود؟ زيرش به دريا وصل است تمام نمي شود سلمان چون اتصال به اهل بيت پيدا كرده و لذا در مورد سلمان داريم دريايي است كه هر چه از او آب برداري تمام نمي شود سلمان گنج بي پايان است الله اكبر يك نفر اهل ايران ببين به كجاها سر در آورده تبديل شده شده علوي شده:

منا اهل البيت(الکافي ج1ص401)

در يك روايت ديگري باز داريم درباره سلمان فارسي رضوان الله تعالي عليه كه فرمود سلمان داراي اسم اعظم است اين خيلي مهم است خيلي مهم است اسم اعظم غير از امام زمان سلام الله عليه كسي ديگر مي داند يا نه معلوم نيست دراين زمان اسم اعظم خيلي مهم است خيلي مهم است يعني آن رمز عالم است اگر كسي خدا را با آن اسم بخواند دعايش مستجاب مي شود هيچ رد نمي شود محدث قمي صاحب مفاتيح رضوان الله تعالي عليه در سفينه نقل مي كند بعد از اينكه مي گويد سلمان فارسي داراي اسم اعظم الهي بوده مي گويد اين را خيلي جدي بگيريد مهم بدانيد بخاطر اينكه آصف بن برخيا جانشين سليمان پيغمبر يك رمز و يك حرف از اسم اعظم بلد بود چون در روايتي داريم كه اسم اعظم 73 حرف يا رمز است كه يك رمزش مخصوص خداست 73 تايش را خدا مي داند 72 تايش را به اهل بيت مرحمت كرده سليمان پيغمبر ظاهرا دو تا رمزش را بلد بود دو تا رمزش را مي دانست هر پيغمبري مقداري از آن رموز اسم اعظم را بلد بودند آصف بن برخيا (خصائص الائمه ص46)جانشين و وصي سليمان پيغمبر يك حرف از رمزهاي اسم اعظم را بلد بود سليمان پيغمبر مي خواست يك اعجازي به بلقيس ملكه صبا نشان بدهد گفت وقتي كه ميخواهد بيايد تختش را جلوتر بياوريد از فرسخها راه كه بداند ما چقدر قدرت داريم به اطرافيان گفت كي مي تواند آيه قرآن است داستان قرآني است كي مي تواند تخت بلقيس را زود اينجا حاضر كند:

« قال عفريت من الجن انا آتيك به قبل ان تقوم من مقامك » (سوره نمل آيه39) يك جني بود خيلي قوي بود خيلي قدرت داشت گفت قبل از اينكه شما از اين جايگاهتان بلند بشويد من آن تخت را حاضر مي كنم(خصائص الائمه ص46) حالا قبل از اين كه از جايگاه بلند بشوي مثلا صبح تا ظهر مي نشستند محل كارشان يا اينكه همين چند ثانيه و لحظه اي كه بلند مي شويد هر دو جور معنا كردند اما آصف وصي سليمان حاضر بود عرض كرد اي سليمان:

انا آتيك قبل ان يرتد اليك طرفك(سوره نمل آيه40)

قبل از اينكه اين حدقه چشمتت دست راست يا چپ برود اين يرتد طرفك بعضي معنا مي كنند چشم به هم زدن شايد اشتباه باشد يعني اين حدقه چشم در يك لحظه اين طرف اراده مي كنيم اين طرف اراده مي كنيم حدقه چشم مي چرخد خيلي گاهي كمتر از ثانيه مي چرخد يك وقت ديدند تخت آنجاست يعني كمتر از ثانيه يك تخت بزرگي كه تخت يك سلطان و يك ملكه بوده در يك لحظه خيلي كوتاه هيچ قدرتي در عالم الان نمي تواند اين كار را بكند در يك لحظه حاضر شد آنجا كه بلقيس وقتي آمد گفت مثل اينكه تاج و تخت من است تخت من اينجاست گفتند بله تخت خودت را حاضر كرديم قبل از آمدنت كه ديد اين آقا اصلا مقابله نمي شود با او كرد اين نماينده خداست پيغبر است صاحب قدرت است و قدرت سليمان را كه ديد ايمان آورد فاسلمت مع سليمان مسلمان شد تسليم سليمان شد و همسر حضرت سليمان پيغمبر علي نبينا و آله و عليه السلام شد .

غرضم اين نكته است كه سلمان داراي اسم اعظم است آشيخ عباس قمي رحمت الله عليه مي فرمايد كه آصف يك حرف از حروف اسم اعظم را بلد بود در يك لحظه تخت بلقيس را از هزارها كيلومتر صدها كيلومتر راه حاضر كرد جناب سلمان يك همچين قدرتي دارد علم بلايا و منايا را مي داند قدرت دارد خيلي فضيلتهاي عجيبي درباره سلمان سلام الله عليه نقل شده يك روايتي كه خيلي فوق العاده است.

من واقعا اين روايت را ديدم جا خوردم اينها را عرض مي كنم كه بدانیم  يك شخصيتي مانند سلمان كه اهل ايران است به بالاترين حالات رسيده به مقام قرب الهي به مقام منا اهل البيت(الکافي ج1ص401) رسیده ، مقامي پيدا كرده كه همه به مقام او غبطه مي خورند به قول يكي از بزرگان فرموده بود استعداد سلمان شدن خدا در همه نهاده يعني عبد خدا بشوند بنده خدا بشوند تسليم پيغمبر و اهل بيت بشوند منتهي مهم این است که  اين استعداد را ما به ظهور برسانيم آن روايتي كه عرض كردم اين است در يك روايتي در همين سفينه كلمه سلمان هست.

(هديه كنيم به روح بلند و والاي مولي الموحدين اميرالمومنين علي بن ابيطالب عليه السلام يك صلوات بلند بر محمد و آل محمد)

روایت این است که مولا امير المومنين سلام الله عليه در كوچه هاي مدينه مي رفتند شايد سه چهار روز ، چهار پنج روز ، ديگر اينطور ايام که ظاهرا ايام شهادت و رحلت پيغمبر خدا بوده رسيدند به سلمان فرمودند:

يا سلمان ائت الي منزل فاطمه فانها اليك مشتاقه(بحارالانوار ج43ص66)

الله اكبر خيلي عجيب است فرمود سلمان برو منزل بي بي فاطمه زهرا عليها سلام منزل ما كه بي بي فاطمه زهرا سلام الله عليها مشتاق ديدن شماست خيلي عجيب است. ببينيد من يك كمي موضوع را باز كنم شما ممكن است كه اينقدر آرزو داشته باشيد جمال امام زمان را ببينيد ممكن است در خواب هم نبينيم خيلي ها هستند نه بيداري نه خواب اصلا امام را شايد نتوانند زيارت كنند ممكن است كسي كرامتي پيدا كند در عالم رويا امامش را ببيند ممكن است كسي معرفتي پيدا كند يا موضوعي پيش بيايد امام زمانش را زيارت كند اما يك موقعي كسي به يك جايي برسد كه امام زمان بفرمايد من مشتاق ديدن تو هستم امير المومنين سلام الله بگويد من مشتاق ديدن شما هستم شخصيتي مثل بي بي فاطمه زهرا سلام الله عليها شخصيتي كه بر همه انبيا و بر همه امامها و بر همه فرشته ها ولايت دارد ( اين روايت است عرض مي كنم امام باقر سلام الله عليه فرمود:

لقد كانت مفروضه الطاعه علي جميع الانبياء و الملائكه)(دلائل الامامه ص27) حضرت زهرا سلام الله عليها شخصيتي است كه چون رضاي او رضاي خداست غضب او غضب خداست(بحارالانوار ج27ص62)  فاني در خداست محو خداست اطاعت او اطاعت خداست رد كردن او رد كردن خداست روايات فراوان شيعه و سني نقل كردند رضاي او رضاي خداست سخط او ، سخط خداست چون غير از خواست خدا هيچ چيز در وجودش نيست شخصيتي كه مي تواند بر همه دوازده امام فرمان بدهد دستور بدهد خيلي مهم است همه فرشته ها بايد تحت فرمان او باشند فرمان او واجب است بر همه انبيا و بر همه امامها روايات متعددي اين را مي گويد آقا امام حسن عسكري سلام الله عليه كه بنا بر نقلي امروز روز اول ربيع روز شهادت اين امام بزرگوار هست اين فرمايش را فرمودند:

نحن حجج الله علي خلقه و فاطمه حجت علينا(بحارالانوار ج23ص35)

خيلي روايت مهمی هست مي فرمايد ما دوازده امام ، حجت خدا بر خلق هستيم نماينده خدايند خليفه خدايند سرپرست خلقند حجت خدا بر خلقند آيا كسي مي تواند بر امام هم حجت باشد به امام هم فرمان بدهد به امام هم امر و نهي بكند يك بانو هست و يك شخصيت پيغمبر پدر بزرگوارش پيغمبر مي تواند به همه دوازده امام امر صادر كند و فرزند بزرگوارش بي بي فاطمه زهرا به مقام ولايت مطلقه نائل شده فرمود مادرمان فاطمه حجت علينا به امام زمان مي تواند امر كند اين كار را بكن اين كار را نكن حتي به امير المومنين سلام الله عليه كه صد در صد امام فاطمه زهرا عليها سلام بوده ولي چون فاطمه زهرا هم صديقه هست معصومه است اين روايت را اگر خواستيد ببينيد در جلد 22 بحار است مرحوم علامه مجلسي رضوان الله تعالي عليه مي فرمايد روزهاي پايان و آخر مثل همين ايام آخر ماه صفر امير المومنين سلام الله عليه محضر پيغمبر شرفياب شدند پيغمبر عظيم الشان به امير المومنين سفارشهايي كردند وصيتهايي كردند از جمله شفارشها اين بود:

يا علي انفذ ما امرتك به فاطمه(بحارالانوار ج22ص484)

خيلي عجيب است فرمودند يا علي آنچه دخترم فاطمه به شما امر مي كند بايد اطاعت كني اگر دستور داد فلان كار بكن مثلا من را شبانه دفن كن شبانه غسل بده فلان كار بكن فلان كار نكن درست است حضرت زهرا دربست حقيقتا در اختيار امير المومنين بوده عرض كردم صد درصد امير المومنين امام به حق فاطمه زهرا عليها سلام بوده ولي امير المومنين هم دربست در اختيار فاطمه زهرا سلام الله عليها بوده پيغمبر خدا مي فرمايد:

يا علي انفذ ما امرتك به فاطمه سلام الله عليها(بحارالانوار ج22ص484) 

اين را برای اين عرض كردم كه سلمان بايد چقدر درجه و مقام داشته باشد كه كسي كه اطاعتش بر همه انبياء و همه امامها و همه فرشته ها واجب است و سر خداست حبيبه خداست محبوبه خداست در عالم امير المومنين به سلمان مي فرمايد سلمان برو منزل فاطمه زهرا ، فاطمه زهرا مشتاق ديدن شماست دوست دارد شما را ببيند الله اكبر مشتاق ديدن توست اي سلمان برو به فاطمه زهرا سر بزن جان همه ما به قربان اين خانواده يك كسي كه حرف اينها را گوش مي دهد و مطيع و شيعه خانواده مي شود چقدر به او لطف دارند چقدر به او نظر دارند سلمان در ظاهر هفت پشت بيگانه است اصلا مال يك مملكت ديگر است اما چقدر محرم اسرار اهل بيت شده سلمان مي گويد من رفتم محضر فاطمه زهرا عليها سلام حضرت فرمودند سلمان من از تو گلايه دارم چرا چند روز است به من سر نزدي الله اكبر عرض كرد بي بي جان فراق پدر بزرگوارتان آنقدر دل من را آزرده كرده بود برايم سخت بود بيايم جاي خالي پيغمبر را ببينم بخاطر فراق پيغمبر نتوانستم بيايم به شما سر بزنم.

يك روايتي داريم كه امام صادق سلام الله عليه زياد ياد سلمان مي كردند گفتند به حضرت ، که شما زياد ياد سلمان مي كنيد فرمود:

بخاطر سه خصلت و سه چيزي كه در سلمان بوده من زياد يادش مي كنم

يكي اينكه فرمود سلمان علما را دوست داشت مجالست با علما داشت انسان بايد علم و علما را دوست داشته باشد با علما رفت و آمد داشته باشد با علماي رباني آنهايي كه ما را به خدا نزديك مي كنند به ياد خدا مي اندازند مجالست با علما و افراد عالم داشته است.

و دوم ويژگي سلمان حضرت فرمودند اين است كه مجالست با فقرا اين نكته را اين ايام تذكرش شايد لازم باشد کسانی که مستضعفند همسايه هايي كه فقيرند چون بعضي ها فقط در اين دنيا نگاه مي كنند كي پول دارد پست دارد مقام دارد اسم و رسم دارد شهرت دارد اما فاميلي كه آه در بساط ندارد فاميلي كه اسم و رسم ندارد پول و پله ندارد اينها را اعتنايي نمي كنند سلمان اول سراغ افراد ضعيف و مستضعف می رفت .

امام صادق(ع)  زياد ، ياد سلمان مي كند مي گويد يكي با علما زياد رفت و آمد داشت يكي با فقرا فقراي مومن با ايمان حتما سعي بكنيد فاميل هايي كه مستضعفند هم به اينها مهر و محبت داشته باشيد هدايايي براي اينها بتوانيد ببريد آبرومندانه به اينها خدمت كنيد و ديد و بازديدتان را بيشتر با اينها قرار بدهيد افرادي كه ثروتمند و اغنيا البته اگر با ايمانند رفت و آمدش خوب است والا دين و ايمان ندارند خيلي معلوم نيست ديدار با آنها فایده ای داشته باشد .

در يك روايت خيلي قشنگي ديدم كه حضرت به اباذر فرمود اباذر در امور دنيا هميشه به پايين تر از خودت نگاه كن چون آدم به پايين تر از خودش نگاه كند هميشه قانع و راضي و شاكر مي شود اما به بالاتر از خودش در امور دنيا نگاه كند همه اش به او حالت كفران و ناسپاسي دست مي دهد در امور دنيا به پايين تر از خودت نگاه كن با فقرا و مستضعفين رفت و آمد داشته باش .

و سوم كه خيلي مهم است حضرت فرمودند من كه سلمان را زياد ياد مي كنم بخاطر اينكه سلمان كسي بود كه پايش را مي گذاشت جاي پاي امير المومنين پيرو امير المومنين بود رضاي او رضاي مولا بود سخط او سخط مولا بود خواست او خواست امير المومنين بود ما هم همينطوريم؟

اگر سر دوراهي قرار گرفتيم امام زمان يك چيز مي گويد ما يك چيز ديگر مي گوييم كدام را مراعات مي كنيم فرمان امامش را بر خواست خودش بر خواست مردم مقدم مي كرد. پايش را مي گذاشت جاي پاي امير المومنين پشت سر امير المومنين حركت مي كرد راست و چپ نمي رفت اين طرف آن طرف نمي رفت يك روايتي ديدم دو نفر از منافقين دو طرف امير المومنين نشسته بودند يكي طرف راست امير المومنين يكي طرف چپ ، امير المومنين وسط ،  روبروي پيغمبر نشسته بودند حضرت فرمودند:

اليمين و الشمال مذله و الطريق الوسطي هي الجاده(الکافي ج8ص67)

اشاره كردند به امير المومنين فرمودند راست و چپ امير المومنين كه دو نفر از دشمنان نشسته بودند اين گمراهي است صراط مستقيم اشاره كردند به امير المومنين جاده مستقيم امير المومنين است اگر مي خواهيد نجات پيدا كنيد پشت سر امير المومنين قدم بگذار برو پشت سر امام زمان فرزندش كه جانشين به حق امامان معصوم هست ما روايات متعدد داريم در نماز چقدر مي گوييم.

اهدنا الصراط المستقيم(سوره حمدآيه6)

خدايا ما را به راه راست هدايت كن اين راه راست چي هست؟ صراط مستقيم چي هست؟ فرمود صراط مستقيم صراط علي بن ابيطالب عليه السلام است راه راست راه اهل بيت است راه مولا امير المومنين سلام الله عليه است. سلمان مي گويد حبيبم خاتم انبياء حضرت محمد مصطفي صلي الله عليه و آله و سلم به من وصيت كرد زياد اين ذكر را تلاوت كن و بگو :

لا حول و لا قوه الا بالله العلي العظيم فانها كنز من كنوز الجنه(وسائل الشيعه ج9ص443)

لا حول و لا قوه الا بالله گنجي از گنجهاي بهشت است و اين ذكر هفتاد و دو نوع مرض را شفا مي دهد ذكر لا حول و لا قوه الا بالله العلي العظيم مي خواستم معني لا حول و لا قوه الا بالله را كه در روايت آمده عرض كنم كه وقت تمام است.

ذوالقرنین شخصیتی که 14 قرن علمای اسلام در مورد او سَردرگُم بودند و ابوکلام آزاد راز او را کشف کرد

علمای دینی عرب زبان و کوروش ذوالقرنین

ذوالقرنین چهره و شخصیتی  که 14 قرن  علمای اسلام   در مورد او در سردرگم بودند و ابوکلام آزاد    راز او را کشف کرد.

معمولاً علمای بزرگ دینی عرب زبان بدلیل مخالفت با یهودیان علاقه کمی از خود نشان داده‌اند تاکوروش را همان ذوالقرنین بدانند اما دکتر دکتر عبد المنعم النمر بالاترین مقام دینی (وزیر اوقاف و امور دینی مصر و اسلام شناس قرن بیست ) و بزرگترین چهره اسلام شناس معاصر در مصر که مقاله تحقیقاتی وی راجع به کورش ذو القرنین در ماهنامه مشهور جهان عرب بنام مجله العرب شماره ۱۸۴

abulkalamM.AzadPARSSEA

قبل از فوت ایشان منتشر گردید مورد توجه و بازتاب علمای ازهر  و سایر علمای دینی و مورد توجه و نقد وب سایتهای عربی واقع شد مقاله او در جهان عرب بازتاب و پذیرش قابل توجهی یافت. بعد از او افراد ریادی سعی کردند در مورد ذوالقرنین و کیستی او مطلب بنویسند اما همه مقالات حول محور همان مطالب ابوکلام آزاد می چرخد. النمر  پس از بیان دلایل ابوکلام آزاد و دلایل مفسرین قبلی نتیجه می‌گیرد که ابوالکلام آزاد استدلالهای منطقی ارایه کرده‌است. بعد از مقاله عبدالمنعم النمر مقاله‌های دیگری نیز از سوی اسلام شناسان عرب در تایید ابوکلام آزاد منتشر شده‌است. دکتر عبدالمنعم همچنین یک نظریه جدید را که ادعا نموده‌است ذو القرنین همان فرعون توت آخن می‌باشد را نیز رد کرده و آنرا مستند ندانسته‌است: که مورد توجه جهان عرب قرار گرفت. بعد از عبد المنعم النمر مهمترین شخصیت علمی و مذهبی جهان عرب صابر صالح زغلول در سال 2011 کتاب بسیار مفصل 327 صفحه ای نوشته که دارالکتاب العربی للنشر و التوزیع – القاهرة آنرا توزیع کرده است. تحت عنوان :”مؤسس الدولة الفارسیة وأبو إیران؛ حیاته و فتوحاته وهل هو ذوالقرنین” پایه گذار دولت پارس و پدر ایران- زندگی و پیروزی هایش وپایان کار آیا او ذو القرنین است؟” متفکر بزرگ جهان عرب نظرات مختلف راجع به ذوالقرنین را بیان نموده و از جمله به نگر و دیدگاه – ابوالکلام آزاد و عبد المنعم النمر و الشیخ الشعراوى می پردازد و نتیجه می گیرد که دیدگاه ابوکلام آزاد به واقعیت نزدیک تر است.نکته مهم اینکه تا کنون نظر شیخ الشعراوی در مورد ذو القرنین بودن کوروس از دید عرب ها مخفی نگه داشته شده است.

ذو القرنين شخصية حيرت المفكرين أربعة عشر قرنا و كشف عنها – أبو الكلام أزاد –

بقلم الدكتور عبد المنعم النمر رحمه الله وزير أوقاف سابق وكاتب إسلامي مصري

قال الله تعالى:(وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُو عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْرًا (83) إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآَتَيْنَاهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا (84) فَأَتْبَعَ سَبَبًا (85) حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا قُلْنَا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَنْ تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَنْ تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا (86) قَالَ أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذَابًا نُكْرًا (87) وَأَمَّا مَنْ آَمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُ جَزَاءً الْحُسْنَى وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًا (88) ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا (89) حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَى قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِهَا سِتْرًا (90) كَذَلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا (91) ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا (92) حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمَا قَوْمًا لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا (93) قَالُوا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَى أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا (94) قَالَ مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا (95) آَتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوا حَتَّى إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آَتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا (96) فَمَا اسْطَاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا (97) قَالَ هَذَا رَحْمَةٌ مِنْ رَبِّي فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا (98))[سورة الكهف].

 سوره کهف:  و از تو در باره ذو القرنین می‌پرسند. بگو: برای شما از او چیزی می‌خوانم. (۸۳) ما او را در زمین مکانت دادیم و راه رسیدن به هر چیزی را به او نشان دادیم. (۸۴) او نیز راه را پی گرفت. (۸۵) تا به غروبگاه خورشید رسید. دید که در چشمه‌ای گِل‌آلود و سیاه غروب می‌کند و در آنجا مردمی یافت. گفتیم: ای ذو القرنین، می‌خواهی عقوبتشان کن و می‌خواهی با آنها به نیکی رفتار کن. (۸۶) گفت: اما هر کس که ستم کند ما عقوبتش خواهیم کرد. آن گاه او را نزد پروردگارش می‌برند تا او نیز به سختی عذابش کند. (۸۷) و اما هر کس که ایمان آورد و کارهای شایسته کند، اجری نیکو دارد. و در باره او فرمانهای آسان خواهیم راند. (۸۸) باز هم راه را پی گرفت. (۸۹) تا به مکان برآمدن آفتاب رسید. دید بر قومی طلوع می‌کند که غیر از پرتو آن برایشان هیچ پوششی قرار نداده‌ایم. (۹۰) چنین بود. و ما بر احوال او احاطه داریم. (۹۱) باز هم راه را پی گرفت. (۹۲) تا به میان دو کوه رسید. در پس آن دو کوه مردمی را دید که گویی هیچ سخنی را نمی‌فهمند. (۹۳) گفتند: ای ذو القرنین، یأجوج و مأجوج در زمین فساد می‌کنند. می‌خواهی خراجی بر خود مقرر کنیم تا تو میان ما و آنها سدی برآوری؟ (۹۴) گفت: آنچه پروردگار من مرا بدان توانایی داده‌است بهتر است. مرا به نیروی خویش مدد کنید، تا میان شما و آنها سدی برآورم. (۹۵) برای من تکه‌های آهن بیاورید. چون میان آن دو کوه انباشته شد، گفت: بدمید. تا آن آهن را بگداخت. و گفت: مس گداخته بیاورید تا بر آن ریزم. (۹۶) نه توانستند از آن بالا روند و نه در آن سوراخ کنند. (۹۷) گفت: این رحمتی بود از جانب پروردگار من و چون وعده پروردگار من در رسد، آن را زیر و زبر کند و وعده پروردگار من راست است. (۹۸

ماذا قاله المفسرون و المؤرخون عن ذو القرنين ؟

مفسران و تاریخ نگاران از او چه گفته اند روش ابوالکلام آزاد در بررسی و کشف او چگونه است؟

 يذكر تفسير الكشاف للزمخشري : أنه الإسكندر و قيل أنه عبد صالح. نبي. ملك، و ذكر رواية عن الرسول صلي الله عليه و سلم، أنه سمي ذا القرنين لأنه طاف قرني الدنيا يعني جانبيها شرقا و غربا. و قيل كان لتاجه قرنان. كان على رأسه ما يشبه القرنين.. و الإمام ابن كثير : يذكر في تفسيره : أنه الإسكندر ثم يبطل هذا. كان في زمن الخليل إبراهيم عليه السلام و طاف معه بالبيت. و قيل عبد صالح. و أورد في تاريخه ” البداية و النهاية ” جـ 2 ص 102 مثل ذلك و زاد أنه نبي أو مَلَك. أما القرطبى في تفسيره فقد أورد أقوالا كثيرة أيضا : كان من أهل مصر و اسمه ” مرزبان “، و نقل عن ابن هشام أنه الاسكندر، كما نقل روايات عن الرسول صلي الله عليه و سلم، بأنه ملك مسح الأرض من تحتها بالأسباب. و عن عمر و عن على رضي الله عنهما بأنه مَلَك.. أو عبد صالح و هي روايات غير صحيحة. و قيل أنه الصعب بن ذي يزن الحميرى، و كلها روايات و أقوال تخمينية و لا سند لها. أما الآلوسى في تفسيره، فقد جمع الأقوال السابقة كلها تقريبا، و قال : لا يكاد يسلم فيها رأى، ثم اختار أنه الاسكندر المقدوني و دافع عن رأيه بأن تلمذته لأرسطو، لا تمنع من

صورة لأبو الكلام آزاد

أنه كان عبدا صالحا.. أما المفسرون المحدثون فكانوا كذلك ينقلون عن الأقدمين.

موقف أبو الكلام آزاد من هذه الأقوال

لم يرتض أبو الكلام آزاد (عالم الهند المعروف ترجم معاني القرآن إلى اللغة الأوردية)قولا من هذه الأقوال، بل ردها، و قال عنها: إنها قامت على افتراض مخطيء لا يدعمه دليل، و عنى بالرد على من يقول بأنه الإسكندر المقدوني.. بأنه لا يمكن أن يكون هو المقصود بالذكر في القرآن، إذ لا تعرف له فتوحات بالمغرب، كما لم يعرف عنه أنه بنى سدا، ثم إنه ما كان مؤمنا بالله، و لا شفيقا عادلا مع الشعوب المغلوبة، و تاريخه مدون معروف. كما عنى بالرد على من يقول بأنه عربي يمني.. بأن سبب النزول هو سؤال اليهود للنبي عليه الصلاة و السلام عن ذي القرنين لتعجيزه و إحراجه. و لو كان عربيا من اليمن لكان هناك احتمال قوي لدي اليهود- على الأقل- أن يكون عند قريش علم به، و بالتالي عند النبي صلى الله عليه و سلم، فيصبح قصد اليهود تعجيز الرسول عليه الصلاة و السلام غير وارد و لا محتمل. لكنهم كانوا متأكدين حين سألوه بأنه لم يصله خبر عنه، و كانوا ينتظرون لذلك عجزه عن الرد.. سواء قلنا بأنهم وجهوا السؤال مباشرة أو أوعزوا به للمشركين في مكة ليوجهوه للرسول عليه الصلاة و السلام. ثم قال : ” و الحاصل أن المفسرين لم يصلوا إلى نتيجة مقنعة في بحثهم عن ذي القرنين، القدماء منهم لم يحاولوا التحقيق، و المتأخرون حاولوه، و لكن كان نصيبهم الفشل. و لا عجب فالطريق الذي سلكوه كان طريقا خاطئا. لقد صرحت الآثار بأن السؤال كان من قبل اليهود- وجهوه مباشرة أو أوعزوا لقريش بتوجيهه -فكان لائقا بالباحثين أن يرجعوا إلى أسفار اليهود و يبحثوا هل يوجد فيها شيىء يلقي الضوء على شخصية ذي القرنين، إنهم لو فعلوا ذلك لفازوا بالحقيقة “.

 لماذا ؟ لأن توجيه السؤال من اليهود للنبي عليه الصلاة و السلام لإعجازه ينبىء عن أن لديهم في كتبهم و تاريخهم علما به، مع تأكدهم بأن النبي عليه الصلاة و السلام أو العرب لم يطلعوا علي ما جاء في كتبهم.. فكان الاتجاه السليم هو البحث عن المصدر الذي أخذ منه اليهود علمهم بهذا الشخص.. و مصدرهم الأول هو التوراة.

و أمسك أزاد بالخيط

و هذا هو الذي اتجه إليه أزاد، و أمسك بالخيط الدقيق الذي وصل به إلي الحقيقة.. و قرأ و بحث و وجد في الأسفار، و ما ذكر فيها من رؤى للأنبياء من بني إسرائيل و ما يشير إلى أصل التسمية : “ذي القرنين” أو ” لوقرانائيم” كما جاء في التوراة.. و ما يشير كذلك إلي الملك الذي أطلقوا عليه هذه الكنية، و هو الملك “كورش” أو “خورس ” كما ذكرت التوراة و تكتب أيضا “غورش” أو “قورش”.

هل يمكن الاعتماد علي التوراة وحدها ؟

يقول أزاد : ” خطر في بالي لأول مرة هذا التفسير لذي القرنين في القرآن،و أنا أطالع سفر دانيال ثم اطلعت علي ما كتبه مؤرخو اليونان فرجح عندي هذا الرأي، و لكن شهادة أخري خارج التوراة لم تكن قد قامت بعد، إذ لم يوجد في كلام مؤرخي اليونان ما يلقي الضوء علي هذا اللقب.

تمثال كورش

ثم بعد سنوات لما تمكنت من مشاهدة آثار إيران القديمة ومن مطالعة مؤلفات علماء الآثار فيها زال الحجاب، إذ ظهر كشف أثري قضي علي سائر الشكوك، فتقرر لدي بلا ريب أن المقصود بذي القرنين ليس إلا كورش نفسه فلا حاجة بعد ذلك أن نبحث عن شخص آخر غيره “. ” إنه تمثال علي القامة الإنسانية، ظهر فيه كورش، و علي جانبيه جناحان، كجناحي العقاب، و علي رأسه قرنان كقرني الكبش، فهذا التمثال يثبت بلا شك أن تصور “ذي القرنين” كان قد تولد عند كورش، و لذلك نجد الملك في التمثال و علي رأسه قرنان” أي أن التصور الذي خلقه أو أوجده اليهود للملك المنقذ لهم “كورش” كان قد شاع و عرف حتى لدي كورش نفسه علي أنه الملك ذو القرنين.. أي ذو التاج المثبت علي ما يشبه القرنين..

صورة لتمثال غورش العظيم في إيران يظهر بوضوح فوق رأسه القرنين

صورة لتمثال غورش العظيم في حديقة أولمبي في سدني

كورش بين القرآن و التاريخ

و مع أن ما وصل إليه أزاد قد يعتبر لدي الباحثين كافيا، إلا أنه مفسر للقرآن و عليه أن يعقد المقارنة بين ما وصل إليه و بين ما جاء به القرآن عن ذي القرنين أو عن الملك كورش.. إذ أن هذا يعتبر الفيصل في الموضوع لدي المفسر المؤمن بالقرآن.. و يقول أزاد : أنه لم توجد مصادر فارسية يمكن الاعتماد عليها في هذا، و لكن الذي أسعفنا هو الكتب التاريخية اليونانية، ولعل شهادتها، تكون أوثق و أدعي للتصديق، إذ أن المؤرخين اليونان من أمة كان بينها و بين الفرس عداء مستحكم و مستمر، فإذا شهدوا لكورش فإن شهادتهم تكون شهادة حق لا رائحة فيها للتحيز، و يستشهد أزاد في هذا المقام بقول الشاعر العربي :

 و مليحة شـــهدت لها ضراتها ***** و الفضل ما شهدت به الأعداء

فقد أجمعوا علي أنه كان ملكا عادلا، كريما، سمحا، نبيلا مع أعدائه، صعد إلي المقام الأعلى من الإنسانية معهم. و قد حدد أزاد الصفات التي ذكرها القرآن لذي القرنين، و رجع لهذه المصادر اليونانية فوجدها متلاقية تماما مع القرآن الكريم، و كان هذا دليلا قويا آخر علي صحة ما وصل إليه من تحديد لشخصية ذي القرنين، تحديدا لا يرقي إليه شك..

فمن كورش أو قورش إذا ؟

إنه من أسرة فارسية ظهر في منتصف القرن السادس قبل الميلاد في وقت كانت فيه بلاده منقسمة إلي دويلتين تقعان تحت ضغط حكومتي بابل و آشور القويتين، فاستطاع توحيد الدولتين الفارسيتين تحت حكمه، ثم استطاع أن يضم إليها البلاد شرقا و غربا بفتوحاته التي أشار إليها القرآن الكريم، و أسس أول إمبراطورية فارسية، و حين هزم ملك بابل سنة 538 ق.م. أتاح للأسري اليهود فيها الرجوع لبلادهم، مزودين بعطفه و مساعدته و تكريمه. كما أشرنا إلي ذلك من قبل.. و ظل حاكما فريدا في شجاعته و عدله في الشرق حتى توفي سنة 529 ق.م.

bahreFars

سد يأجوج و مأجوج

إنما نسميه بهذا لأنه بني لمنع الإغارات التي كانت تقوم بها قبائل يأجوج و مأجوج من الشمال علي الجنوب، كما يسمي كذلك سد “ذي القرنين” لأنه هو الذي أقامه لهذا الغرض.. و يقول أزاد : ” لقد تضافرت الشواهد علي أنهم لم يكونوا إلا قبائل همجية بدوية من السهول الشمالية الشرقية، تدفقت سيولها من قبل العصر التاريخي إلي القرن التاسع الميلادي نحو البلاد الغربية و الجنوبية، و قد سميت بأسماء مختلفة في عصور مختلفة، و عرف قسم منها في الزمن المتأخر باسم “ميغر” أو “ميكر” في أوروبا.. و باسم التتار قي آسيا، و لاشك أن فرعا لهؤلاء القوم كانوا قد انتشروا علي سواحل البحر الأسود في سنة 600 ق.م.

و أغار علي آسيا الغربية نازلا من جبال القوقاز، و لنا أن نجزم بأن هؤلاء هم الذين شكت الشعوب الجبلية غاراتهم إلي “كورش” فبني السد الحديدي لمنعها”، و تسمي هذه البقعة الشمالية الشرقية ( الموطن الأصلي لهؤلاء باسم “منغوليا ” و قبائلها الرحالة “منغول”، و تقول لنا المصادر اليونانية أن أصل منغول هو “منكوك” أو “منجوك” و في الحالتين تقرب الكلمة من النطق العبري “ماكوك” و النطق اليوناني “ميكاك” و يخبرنا التاريخ الصيني عن قبيلة أخري من هذه البقعة كانت تعرف باسم “يواسي” و الظاهر أن هذه الكلمة ما زالت تحرف حتى أصبحت يأجوج في العبرية.. ” و يقول : ” إن كلمتي : ” يأجوج و مأجوج ” تبدوان كأنهما عبريتان في أصلهما و لكنهما في أصلهما قد لا تكونان عبريتين، إنهما أجنبيتان اتخذتا صورة العبرية فهما تنطقان باليونانية “كاك Gag” و “ماكوك Magog” و قد ذكرتا بهذا الشكل في الترجمة السبعينية للتوراة، و راجتا بالشكل نفسه في سائر اللغات الأوروبية “. و الكلمتان تنطقان في القرآن الكريم بهمز و بدون همز. و قد استطرد أزاد بعد ذلك لذكر الأدوار السبعة أو الموجات السبع التي قام بها هؤلاء بالإغارة علي البلاد الغربية منها و الجنوبية.

مكان السد :

ثم يحدد مكان السد بأنه في البقعة الواقعة بين بحر الخرز “قزوين” و “البحر الأسود” حيث توجد سلسلة جبال القوقاز بينهما، و تكاد تفصل بين الشمال و الجنوب إلا في ممر كان يهبط منه المغيرون من الشمال للجنوب، و في هذا الممر بني كورش سده، كما فصله القرآن الكريم، و تحدثت عنه كتب الآثار و التاريخ. و يؤكد أزاد كلامه بأن الكتابات الأرمنية – و هي كشهادة محلية – تسمي هذا الجدار أو هذا السد من قديم باسم ” بهاك غورائي” أو “كابان غورائي” و معني الكلمتين واحد و هو مضيق “غورش” أو “ممر غورش” و “غور” هو اسم “غورش أو كورش”. و يضيف أزاد فوق هذا شهادة أخري لها أهميتها أيضا و هي شهادة لغة بلاد جورجيا التي هي القوقاز بعينها. فقد سمي هذا المضيق باللغة الجورجية من الدهور الغابرة باسم ” الباب الحديدي “.

 و بهذا يكون أزاد قد حدد مكان السد و كشف المراد من يأجوج و مأجوج.. و قد تعرض لدفع ما قيل أن المراد بالسد هو سد الصين، لعدم مطابقة مواصفات سد الصين لمواصفات سد ذي القرنين و لأن هذا بني سنة 264 ق.م. بينما بني سد ذي القرنين في القرن السادس قبل الميلاد. كما تعرض للرد علي ما قيل بأن المراد بالسد هو جدار دربند، أو باب الأبواب كما اشتهر عند العرب بأن جدار دربند بناه أنوشروان ( من ملوك فارس من 531 – 579 م ) بعد السد بألف سنة، و أن مواصفاته غير مواصفات سد ذي القرنين و هو ممتد من الجبل إلي الساحل ناحية الشرق و ليس بين جبلين كما أنه من الحجارة و لا أثر فيه للحديد و النحاس.

صورة لخريطة تبين مكان سد ذو القرنين كما ذكره آزاد

sad zoalqarnin

و على ذلك يكون المقصود بالعين الحمئة هو الماء المائل للكدرة و العكارة وليس صافيا. و ذلك حين بلغ الشاطيء الغربي لآسيا الصغري و رأي الشمس تغرب في بحر إيجه في المنطقة المحصورة بين سواحل تركيا الغربية شرقا و اليونان غربا وهي كثيرة الجزر و الخلجان.

والمقصود بمطلع الشمس هو رحلته الثانية شرقا التي وصل فيها إلي حدود باكستان و أفغانستان الآن ليؤدب القبائل البدوية الجبلية التي كانت تغير علي مملكته. و المراد ببين السدين أي بين جبلين من جبال القوقاز التي تمتد من بحر الخزر ( قزوين ) إلي البحر الأسود حيث إتجه شمالا. و لقد كان أزاد بهذا البحث النفيس أول من حل لنا هذه الإشكالات التي طال عليها الأمد ، و حيرت كل المفكرين قبله. و حقق لنا هذا الدليل ، من دلائل النبوة الكثيرة.. رحمه الله و طيب ثراه..

من مقال للدكتور عبد المنعم النمر بمجلة العربي العدد 184  مجلة العربي ” الكويت ” – العدد 184 – مارس 1974م 

ذوالقرنین یکی از شخصیت‌های قرآن و کتاب مقدس است. بر اساس قرآن، ذوالقرنین، سه لشکرکشی مهم داشت نخست به باختر، سپس به خاور، و سرانجام منطقه‌ای که در آن یک تنگه کوهستانی وجود داشت، او انسان یکتا پرست و مهربانی بود واز طریق دادگری منحرف نمی‌شد و به همین جهت مشمول لطف خدا بود، او یار نیکوکاران و دشمن ستمگران و ظالمان بود و به مال و ثروت دنیا علاقه‌ای نداشت، او هم به خدا ایمان داشت و هم به روز رستاخیز، او سازنده سدی بود، که در آن به جای آجر و سنگ از آهن و مس استفاده شده‌است و هدف او از ساختن این سد کمک به گروهی مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم یاجوج و ماجوج بوده‌است.

ریشه‌شناسی این نام اهمیت زیادی دارد” قرن” Corn بن اصلی ذو القرنین است. کرن در زبان فارسی بصورت قور(قورکله)- قور پشت – قعر – قورچ (قوچ=گوسپند نر با شاخهای بزرگ) و… به معنی شاخ و برآمدگی است اما در زبانهای اروپایی بیشتر به معنی تاج بکار می‌رود.  در زبان عربی(ذو) یعنی صاحب یا دارنده و قرن(Corn) دو معنی دارد یکی به معنی تاج است و معنی دیگر یعنی شاخ و قرنین واژه‌ای است معرب قرنین یعنی دو شاخ که عربی شده از عبری “קרנים”(قرنیم) است. ذو قرنین بر روی هم یعنی تاج دوشاخ دار.  دو شاخ علاوه بر معنی ظاهری یک مفهوم گسترده تر داشته‌است و عبارتی بوده‌است برای بیان قدرت و در عهد قدیم برای موجودی بکار می‌رفته‌است که کره زمین بر روی دو شاخ آن قرار داشته‌است.  بعضی معتقدند این نامگذاری بخاطر آنست که او به شرق و غرب عالم رسید (دارنده شرق و غرب بود) که عرب آن را تعبیر قرنی الشمس (دوشاخ آفتاب) میکند. ذوالقرنین دارای مشخصاتی بود، از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:   او شخصی با تاج یا کلاهی با دو شاخ است. خداوند اسباب پیروزی‌ها را در اختیار او قرار داد. او سه لشکرکشی مهم داشت: نخست به باختر، سپس به خاور و سرانجام به منطقه‌ای که در آنجا یک تنگه کوهستانی وجود داشته، و در هر یک از این سفرها با اقوامی برخورد کرد. خداوند او را قدرتمند کرده بود و اختیار جان و مال انسانها و عذاب و پاداش به آنها را به او داده بود. او انسان یکتا پرست و مهربانی بود، و از طریق دادگری منحرف نمی‌شد، و به همین جهت مشمول لطف خاص پروردگار بود. او یار نیکوکاران و دشمن ظالمان و ستمگران بود، و به مال و ثروت دنیا علاقه‌ای نداشت. او هم به خدا ایمان داشت و هم به روز رستاخیز. او سازنده سدی است که در آن از آهن و مس استفاده شد (و اگر مصالح دیگر در ساختمان آن نیز به کار رفته باشد تحت‌الشـعاع این فلزات بود) و هـدف او از ساختن این سد کمک به گروهـی مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم یاجوج و ماجوج بوده‌است. او از کسانی بوده که خداوند خیر دنیا وآخرت رابه او عطا کرد. خیر دنیادرسلطنت و قدرت واختیاری که به او عطا شده بود و خیر آخرت، برای اینکه او به گسترش داد و اقامه حق و به صلح و بخشش و رفق و کرامت نفس و گستردن خیر و دفع شر درآدمیان عمل می‌کرد. چنین بر می‌آید که او به وحی و یا الهام و یا بدست پیغمبری از پیغمبران تایید می‌شد، و به او کمک می‌کرد. اما از قرآن چیزی که صریحاً دلالت کند او پیامبر بوده استفاده نمی‌شود هر چند تعبیراتی در قرآن هست که اشعار به این معنی دارد. از بسیاری از روایات اسلامی که از پیامبر و ائمه نقل شده نیز می‌خوانیم: او پیامبر نبود بلکه بنده صالحی بود. به جماعتی ستمکار در باختر برخورد و آنان را عذاب نمود (به این مفهوم که با آنها جنگید و آنها را شکست داد). سدی که بر روی قوم یاجوج و ماجوج بنا کرده در غیر باختر و خاور آفتاب بوده، چون پس از آنکه به خاور آفتاب رسیده پیروی سببی کرده تا به میان دو کوه رسیده‌است، و از مشخصات سد او افزون بر اینکه در خاور و باختر جهان نبوده این است که میان دو کوه ساخته شده، و این دو کوه را که چون دو دیوار بوده‌اند به گونه یک دیوار دنباله دار در آورده‌است. و در سدی که ساخته پاره‌های آهن و قطر یعنی (مس گدازشده) به کار رفته‌است. در کتاب دانیال، دانیال نبی در رویا چنین می‌بیند:  دیدم که ناگاه قوچی نزد نهر ایستاده بود که دو شاخ داشت و شاخهایش بلند بود ویکی از دیگری بلندتر و بلندترین آنها آخربرآمد. و قوچ را دیدم که به سمت باختر و شمال و جنوب شاخ می‌زد و هیچ وحشی با او مقاومت نتوانست کرد و کسی نبود که از دستش رهایی دهد و برحسب رای خود عمل نموده، بزرگ می‌شد  در متن عبری واژه “קרנים”(قرنیم) به معنی “دوشاخ” استفاده شده‌است.  در ادامه در کتاب دانیال می‌خوانیم: جبرئیل بر او آشکار گشت و خوابش را چنین تعبیر نمود: قوچ صاحب دو شاخ که دیدی پادشاهان ماد و پارس است. در ترجمه عربی کتاب مقدس نام ذوالقرنین در همین فراز آمده‌است:  ترجمه ون دایک:أَمَّا الْکَبْشُ الَّذِی رَأَیْتَهُ ذَا الْقَرْنَیْنِ فَهُوَ مُلُوکُ مَادِی وَفَارِسَ  ترجمه فارسی قدیم:اما آن قوچ صاحب دو شاخ که آن را دیدی پادشاهان مادیان و فارسیان می‌باشد. دانیال ۸:۲۰  یهـود از بشـارت رؤیای دانیال چنین دریافتند که دوران اسارت آنها با قیام یکی از پادشـاهـان ماد و فارس، و پیروز شـدنش بر شـاهـان بابل، پایان می‌گیرد، و از چنگال بابلیان آزاد خواهند شد. چیزی نگذشـت که کوروش در صحنه حکومت ایران ظاهر شد و کشور ماد و فارس را یکی ساخت، و سلطنتی بزرگ از آن دو پدید آورد، و هـمانگونه که رویای دانیال گفته بود که آن قوچ شاخهایش را به باختر و شرق و جنوب می‌زند کوروش کبیر نیز در هر سه جهت فتوحات بزرگی انجام داد. یهود را آزاد ساخت و اجازه بازگشت به فلسطین به آنها داد.  در کتاب اشعیا نبی باب ۴۴ شماره ۲۸ چنین می‌خوانیم: آنگاه در خصوص کوروش می‌فرماید که شبان من اوست و تمامی مشیتم را به اتمام رسانده به بیت المقدس خواهد گفت که بنا کرده خواهی شد. این جمله نیز قابل توجه‌است که در بعضی از تعبیرات کتاب مقدس، از کوروش تعبیر به عقاب خاور، و مرد تدبیر که از مکان دور خوانده خواهد شد آمده‌است. (کتاب اشعیا نبی باب ۴۶ شماره ۱۱) برخی از مفسران و تاریخ‌دانان از آن میان ابوالکلام آزاد متفکر هندوستانی در کتاب ذوالقرنین یا کوروش کبیر و شماری از مفسرین معاصر مانند مودودی، علامه طباطبایی صاحب المیزان و مکارم شیرازی و سلطان حسین و نورعلی تابنده گنابادی حکایت از آن دارد که مشخصاتی که از این فرد در قران و تاریخ‌ها و داستان‌ها آمده‌است با منش تاریخی کوروش بزرگ همسویی دارد.  

برخی دیگر او را همان اسکندر مقدونی دانسته‌اند، و برخی منابع دیگر ذوالقرنین را از ملوک یمن ذکر کرده‌اند.   در کتاب روح المعانی چنین آمده‌است که ذوالقرنین، همان فریدون پسر اثفیان پسر جمشید پنجمین پادشاه پیشدادی ایران زمین بوده، و پادشاهی دادگر و فرمانبردار خدا بوده. از سوی دیگر در کتاب صور الاقالیم نوشته ابی زید بلخی آمده که او مؤید به وحی بوده و در عموم تواریخ آمده که او همه زمین را به تصرف در آورده میان فرزندانش بخش کرد، قسمتی را به ایرج داد و آن عراق و هند و حجاز بود، و همو او را صاحب تاج سلطنت کرد، قسمت دیگر زمین یعنی روم و دیار مصر و باختر را به پسر دیگرش سلم داد، و چین و ترک و خاور را به پسر سومش تور بخشید، و برای هر یک قانونی وضع کرد که با آن دستور براند، و این قوانین سه گانه را به زبان عربی سیاست نامیدند(؟!)، چون اصلش «سی ایسا» یعنی سه قانون بوده. و وجه تسمیه‌اش به ذوالقرنین «صاحب دو شاخ» می‌شود این باشد که او دو طرف جهان را مالک شد، و یا در درازای روزهای سلطنت خود مالک آن گردید، چون سلطنت او به طوری که در روضة الصفا آمده پانصدسال درازای کشید، و یا از این رو بوده که شجاعت و قهر او همه ملوک جهان را تحت‌الشعاع قرار داد. اشکال این گفتار این است که تاریخ بدان اعتراف ندارد. bk-parseh1

 

بیشتر علمای قدیم گفته‌اند: ذوالقرنین همان اسکندر است البته بنظر می رسد اسکندری که علمای اسلام از او سخن می گویند بااسکندر مقدونی متفاوت باشد مثلا شخصیت اسکند در اسکندر نامه متفاوت با اسکندر مقدونی است و سد اسکندر هم ضرب المثل شده  و همیشه بر سر زبانها  بوده . و بر این معنا روایاتی هم آمده، مانند روایتی که در قرب الاسناد از موسی بن جعفر(ع) نقل شده، و داستان عقبة بن عامر از فرستاده خدا، و داستان وهب بن منبه که هر دو در الدرالمنثور نقل شده. و بعضی از قدمای مفسرین از صحابه و تابعین، مانند معاذ بن جبل – به نقل گردهمایی البیان – و قتاده – به نقل الدرالمنثور نیز همین قول را اختیار کرده‌اند. و بوعلی سینا هم وقتی اسکندر مقدونی را وصف می‌کند او را به نام اسکندر ذوالقرنین می‌نامد، فخر رازی هم در برداشت بزرگ خود بر این دیدگاه پافشاری و پافشاری دارد. و خلاصه آنچه گفته این است که: قرآن دلالت می‌کند بر اینکه سلطنت این مرد تا اقصی نقاط باختر، و اقصای خاور و جهت شمال گسترش یافته، و این به راستی همان معموره آن روز زمین است، و همانند چنین پادشاهی باید نامش جاودانه در زمین بماند، اسکندر نیز در این ویژگی با کوروش می‌ماند چون او پس از مرگ پدرش همه ملوک روم و باختر را برچیده و بر همه آن سرزمینها چیره شد، و تا آنجا پیشروی کرد که دریای سبز و سپس مصر را هم بگرفت.

آنگاه در مصر به بنای شهر اسکندریه پرداخت، پس وارد شام شد، و از آنجا به قصد سرکوبی بنی اسرائیل به طرف بیت‌المقدس رفت، و در قربانگاه (مذبح) آنجا قربانی کرد، پس متوجه جانب ارمینیه و باب‌الابواب گردید، عراقیها و قبطیها و بربر خاضعش شدند، و بر ایران مستولی گردید، و قصد هند و چین نموده با امتهای خیلی دور جنگ کرد، سپس به سوی خراسان بازگشت و شهرهای بسیاری ساخت، سپس به عراق بازگشته در شهر «زور» و یا رومیه مدائن از جهان برفت، و مدت سلطنتش دوازده سال بود. اشکالی که در این قول است این است که: «اولاً این گفته که پادشاهی که بیشتر آبادیهای زمین را مالک شده باشد تنها اسکندر مقدونی است» پذیرفتنی نیست، زیرا چنین ادعائی در تاریخ مسلم نیست، زیرا تاریخ، پادشاهان دیگری را سراغ می‌دهد که ملکش اگر بیشتر از ملک مقدونی نبوده کمتر هم نبوده‌است. و دوم اوصافی که قرآن برای ذوالقرنین برشمرده تاریخ برای اسکندر مسلم نمی‌داند، و بلکه آنها را انکار می‌کند. برای نمونه قرآن کریم چنین می‌فرماید که «ذو القرنین مردی مؤ من به خدا و روز جزا بوده و دین یکتاپرستی داشته در حالی که اسکندر بر پایه داستان یونانیان خداپرست نبوده‌است، همچنان که قربانی کردنش برای مشتری، خود گواه آن است. و نیز قرآن کریم فرموده ((ذو القرنین یکی از بندگان درستکار خدا بوده و به داد و رفق مدارا می‌کرده» و تاریخ برای اسکندر خلاف این را نوشته‌است. و سوم در هیچ یک از تواریخ آنان نیامده که اسکندر مقدونی سدی به نام سد یاجوج و ماجوج به آن اوصافی که قرآن ذکر فرموده ساخته باشد. و در کتاب «البدایة و النهایه» در باره ذوالقرنین گفته: اسحاق بن آدمی از سعید بن بشیر از قتاده نقل کرده که اسکندر همان ذوالقرنین است، و پدرش نخستین قیصر روم بوده، و از دودمان سام بن نوح بوده‌است. و ولی ذوالقرنین دوم اسکندر پسر فیلبس بوده‌است. (آنگاه نسب او را به عیص بن اسحاق بن ابراهیم می‌رساند و می‌گوید:) او مقدونی یونانی مصری بوده، و آن کسی بوده که شهر اسکندریه را ساخته، و تاریخ بنایش تاریخ رایج روم گشته، و از اسکندر ذوالقرنین به مدت بس طولانی متاخر بوده. و دومی نزدیک سیصد سال پیش از مسیح بوده، و ارسطاطالیس حکیم وزیرش بوده، و همان کسی بوده که دارا پسر دارا را کشته، و ملوک فارس را ذلیل، و سرزمینشان را لگدکوب نموده‌است. در دنباله کلامش می‌گوید: این مطالب را بدان جهت خاطرنشان کردیم که بیشتر مردم گمان کرده‌اند که این دو نام یک مسمی داشته، و ذوالقرنین و مقدونی یکی بوده، و همان که قرآن نام می‌برد همان کسی بوده که ارسطاطالیس وزارتش را داشته‌است، و از همین راه به خطاهای بسیاری دچار شده‌اند. آری اسکندر نخست، مردی مؤمن و درستکار و پادشاهی دادگر بوده و وزیرش خضر بوده‌است، که به طوری که پیشتر بازگو کردیم خود یکی از پیامبران بوده. و ولی دومی مردی مشرک و وزیرش مردی فیلسوف بوده، و میان دو عصر آنها نزدیک دو هزار سال فاصله بوده‌است، پس این کجا و آن کجا؟ نه بهم شبیهند، و نه با هم برابر، مگر کسی بسیار کودن باشد که میان این دو اشتباه کند. در این سخن به کلامی که پیشترها از فخر رازی نقل شد کنایه می‌زند دقت نماید سپس به کتاب او آنجا که سرگذشت ذوالقرنین را بازگو می‌کند مراجعه نماید، خواهد دید که این راوی هم خطائی که مرتکب شده کمتر از خطای فخر رازی نیست، برای اینکه در تاریخ اثری از پادشاهی دیده نمی‌شود که دو هزار سال پیش از مسیح بوده، و سیصد سال در زمین و در اقصی نقاط باختر تا اقصای خاور و جهت شمال سلطنت کرده باشد، و سدی ساخته باشد و مردی مؤ من درستکار و بلکه پیغمبر بوده و وزیرش خضر بوده باشد و در درخواست آب حیات به تاریکی رفته باشد، حال چه اینکه اسمش اسکندر باشد و یا غیر آن.

و در دوره صدر اسلام هیچگونه اطلاعی از اسکندر در میان اعراب وجود نداشته‌است اسکندر شخصیتی است که در قرون بعد و پس از ترجمه متون لاتین به عربی وارد ادبیات عرب شده‌است. جمعی از تاریخ‌دانان از قبیل اصمعی در «تاریخ عرب پیش از اسلام» و ابن هشام در کتاب «سیره» و «تیجان» و ابو ریحان بیرونی در «آثار الباقیه» و نشوان بن سعید در کتاب «شمس العلوم» و دیگران، گفته‌اند که ذوالقرنین یکی از شاهان حمیر بوده که در یمن سلطنت می‌کرده. آنگاه در نام او اختلاف کرده‌اند، یکی گفته: مصعب بن عبدالله بوده، و یکی گفته صعب بن ذی المرائد نخست تبابعه‌اش دانسته، و این همان کسی بوده که در محلی به نام بئر سبع به سود ابراهیم دستور کرد. یکی دیگر گفته: تبع الاقرن و اسمش حسان بوده. اصمعی گفته وی اسعد الکامل چهارمین تبایعه و فرزند حسان الاقرن، ملقب به ملکی کرب دوم بوده، و او فرزند ملک تبع نخست بوده‌است. بعضی هم گفته‌اند نامش «شمر یرعش» بوده‌است. البته در برخی از سروده‌های حمیریها و بعضی از شعرای جاهلیت نامی از ذوالقرنین به نام یکی از مفاخر برده شده. از آن میان در کتاب «البدایة و النهایة» نقل شده که ابن هشام این شعر اعشی را خوانده و انشاد کرده‌است: و الصعب ذوالقرنین اصبح ثاویابالجنوفی جدث اشم مقیماو در بحث روایتی پیشین گذشت که عثمان بن ابی الحاضر برای ابن عباس این سروده‌های را انشاد کرد: قد کان ذوالقرنین جدی بی گمان ملکا تدین له الملوک و تحشدو دو بیت دیگر که برگردان اش نیز گذشت. مقریزی در کتاب «الخطط» خود می‌گوید:

بدان که پژوهش علمای اخبار به اینجا منتهی شده که ذوالقرنین که قرآن کریم نامش را برده و فرموده: «و یسالونک عن ذی القرنین…» مردی عرب بوده که در سروده‌های عرب نامش بسیار آمده‌است، و نام اصلی اش صعب بن ذی مرائد فرزند حارث رائش، فرزند همال ذی سدد، فرزند عاد ذی منح، فرزند عار ملطاط، فرزند سکسک، فرزند وائل، فرزند حمیر، فرزند سبا، فرزند یشجب، فرزند یعرب، فرزند قحطان، فرزند هود، فرزند رهگذر، فرزند شالح، فرزند أ رفخشد، فرزند سام، فرزند نوح بوده‌است. و او پادشاهی از شاهان حمیر است که همه از عرب عاربه بودند و عرب عرباء هم نامیده شده‌اند. و ذوالقرنین تبعی بوده صاحب تاج، و چون به سلطنت رسید نخست تجبر پیشه کرده و سرانجام برای خدا فروتنی کرده با خضر دوست شد. و کسی که گمان کرده ذوالقرنین همان اسکندر پسر فیلبس است اشتباه کرده، برای اینکه واژه «ذو» عربی است و ذوالقرنین از لقبهای عرب برای پادشاهان یمن است، و اسکندر لفظی است رومی و یونانی. دریای پارس ابو جعفر طبری گفته: خضر در روزهای فریدون پسر ضحاک بوده البته این دیدگاه عموم علمای اهل کتاب است، ولی بعضی گفته‌اند در روزهای موسی بن عمران، و بعضی دیگر گفته‌اند در سرآغاز لشکر ذوالقرنین بزرگ که در زمان ابراهیم خلیل (ع) بوده قرار داشته‌است. و این خضر در سفرهایش با ذوالقرنین به چشمه حیات برخورده و از آن نوشیده‌است، و به ذوالقرنین اطلاع نداده. از همراهان ذوالقرنین نیز کسی خبردار نشد، برآیند اینکه تنها خضر جاودان شد، و او به باور علمای اهل کتاب همین الان نیز زنده‌است. ولی دیگران گفته‌اند: ذوالقرنینی که در عهد ابراهیم (ع) بوده همان فریدون پسر ضحاک بوده، و خضر در سرآغاز لشکر او بوده‌است. ابو محمد عبد الملک بن هشام در کتاب تیجان که در معرفت ملوک زمان نوشته بعد از ذکر حسب و نسب ذوالقرنین گفته‌است: ذکر حسب و نسب ذوالقرنین گفته‌است: وی تبعی بوده دارای تاج. در آغاز سلطنت ستمگری کرد و در پایان فروتنی پیشه گرفت، و در بیت‌المقدس به خضر برخورده با او به مشارق زمین و مغارب آن سفر کرد و همانگونه که خدای تعالی فرموده همه رقم اسباب سلطنت برایش فراهم شد و سد یاجوج و ماجوج را بنا نهاد و در پایان در عراق از جهان رفت. و ولی اسکندر، یونانی بوده و او را اسکندر مقدونی می‌گفتند، و مجدونی‌اش نیز خوانده‌اند، از ابن عباس پرسیدند ذوالقرنین از چه نژاد و آب خاکی بوده؟ گفت: از حمیر بود و نامش صعب بن ذی مرائد بوده، و او همان است که خدایش در زمین مکنت داده و از هر سببی به وی ارزانی داشت، و او به دو سده آفتاب و به رأس زمین رسید و سدی بر یاجوج و ماجوج ساخت. بعضی به او گفتند: پس اسکندر چه کسی بوده؟ گفت: او مردی حکیم و درستکار از اهل روم بود که بر کناره دریا در آفریقا مناری ساخت و سرزمین رومه را گرفته به دریای عرب آمد و در آن دیار آثار بسیاری از کارگاه‌ها و شهرها بنا نهاد. از کعب الاحبار پرسیدند که ذوالقرنین که بوده؟ گفت: قول درست نزد ما که از احبار و یشینیان خود شنیده‌ایم این است که وی از قبیله و نژاد حمیر بوده و نامش صعب بن ذی مرائد بوده، و ولی اسکندر از یونان و از دودمان عیصو فرزند اسحاق بن ابراهیم خلیل بوده. و رجال اسکندر، زمان مسیح را درک کردند که از آن میان ایشان جالینوس و ارسطاطالیس بوده‌اند. و همدانی در کتاب انساب گفته: کهلان بن سبا صاحب فرزندی شد به نام زید، و زید پدر عریب و مالک و غالب و عمیکرب بوده‌است. هیثم گفته: عمیکرب فرزند سبا برادر حمیر و کهلان بود. عمیکرب صاحب دو فرزند به نام ابو مالک فدرحا و مهیلیل گردید و غالب دارای فرزندی به نام جنادة بن غالب شد که پس از مهیلیل بن عمیکرب بن سبا سلطنت یافت. و عریب صاحب فرزندی به نام عمرو شد و عمرو هم دارای زید و همیسع گشت که ابا الصعب کنیه داشت. و این ابا الصعب همان ذوالقرنین نخست است، همدانی سپس می‌گوید: (علمای همدان می‌گویند: ذوالقرنین اسمش صعب بن مالک بن حارث الاعلی فرزند ربیعة بن الحیار بن مالک، و در باره ذوالقرنین گفته‌های زیادی هست. و این کلامی است فراگیر، و از آن بهره‌گیری می‌شود که نخست فرنام ذوالقرنین مختص به شخص مورد بحث نبوده بلکه پادشاهانی چند از ملوک حمیر به این نام ملقب بوده‌اند، ذوالقرنین نخست، و ذو القرنینهای دیگر. و دوم ذوالقرنین نخست آن کسی بوده که سد یاجوج و ماجوج را پیش از اسکندر مقدونی به چند سده بنا نهاده و معاصر با ابراهیم خلیل (ع) و یا پس از او بوده – و مقتضای آنچه ابن هشام آورده که وی خضر را در بیت المقدس زیارت کرده همین است که وی پس از او بود، چون بیت المقدس چند سده پس از ابراهیم (ع) و در زمان داوود و سلیمان ساخته شد – پس به هر روی ذوالقرنین هم پیش از اسکندر بوده.

افزون بر اینکه تاریخ حمیر تاریخی مبهم است. و اینکه اگر او عرب بود بی گمان باید اطلاعات کامل تری از او در زمان پیامبر وجود می‌داشت بنا بر آنچه مقریزی آورده گفتار در دو جهت باقی می‌ماند. یکی اینکه این ذوالقرنین که تبع حمیری است سدی که ساخته در کجا است؟. دوم اینکه آن امت مفسد در زمین که سد برای جلوگیری از تباهی آنها ساخته شده چه امتی بوده‌اند؟ و آیا این سد یکی از همان سدهای ساخته شده در یمن، و یا پیرامون یمن، از قبیل سد مارب است یا نه؟ چون سدهایی که در آن نواحی ساخته شده برای اندوخته ساختن آب برای آشامیدن، و یا کشاورزی بوده‌است، نه برای جلوگیری از کسی. افزون بر اینکه در هیچ یک آنها تکه‌های آهن و مس گداخته به کار نرفته، در حالی که قرآن سد ذوالقرنین را اینچنین معرفی نموده. و آیا در یمن و حوالی آن امتی بوده که بر مردم هجوم برده باشند، با اینکه همسایگان یمن به جز همانند قبط و آشور و کلدان و… کسی نبوده، و آنها نیز همه ملتهایی متمدن بوده‌اند؟. یکی از بزرگان و پژوهشگران معاصر ما این قول را تایید کرده، و آن را چنین توجیه می‌کند: ذوالقرنین یادشده در قرآن صدها سال پیش از اسکندر مقدونی بوده، پس او این نیست، بلکه این یکی از ملوک درستکار، از پیروان اذواء از ملوک یمن بوده، و از عادت این تیره این بوده که خود را با واژه «ذی» فرنام می‌دادند، برای نمونه می‌گفتند: ذی همدان، و یا ذی غمدان، و یا ذی المنار، و ذی الاذغار و ذی یزن و همانند آن. و این ذوالقرنین مردی مسلمان، یکتاپرست، دادگر، نیکو سیرت، قوی، و دارای هیبت و شکوه بوده، و با لشکری بسیار انبوه به طرف باختر رفته، نخست بر مصر و سپس بر ما بعد آن مستولی شده، و آنگاه همچنان در کناره دریای سفید به سیر خود ادامه داده تا به کناره اقیانوس غربی رسیده، و در آنجا آفتاب را دیده که در عینی حمئة و یا حامیه فرو می‌رود. سپس از آنجا رو به خاور نهاده، و در راه خود آفریقا را بنا نهاده. مردی بوده بسیار حریص و خبره در بنائی و عمارت. و همچنان سیر خود را ادامه داده تا به شبه جزیره و صحراهای آسیای وسطی رسیده، و از آنجا به ترکستان، و دیوار چین برخورده، و در آنجا قومی را یافته که خدا میان آنان و آفتاب ساتری قرار نداده بود. دیدگاه مولانا ابوالکلام آزاد: مولانا ابوالکلام آزاد (وزیر فرهنگ سابق هند) تفسیری به زبان اردو بر قرآن کریم دارد، و در این تفسیر ذوالقرنین را که در قرآن از آن نام برده شده، همان کوروش هخامنشی می‌داند. و اما بخش‌هایی از این کتاب: اکنون اوصاف اخلاقی ذوالقرنین در برابر ماست؛ نخستین آن دادگری و رعیت نوازی است، ببینیم این صفت تا چه حد در زندگی کوروش کبیر وارد است. قرآن می‌فرماید: سرنوشت این قوم در دست توست، تو می‌توانی آنان را مجازات کنی یا اینکه ببخشی و به نیکی گرایی. مقصود از این طایفه همان قومی است که بدون دلیل به کوروش حمله بردند و بالاخره نتیجه نگرفتند و کوروش فاتح شد، البته می‌توانست و می‌بایستی آنان را مجازات نماید.  persian influence 14 century ذوالقرنین چه کرد؟ به مردم گفت بلکه عملاً ثابت کرد که «من از آنان که میل ستمگری و ستمکاری دارند نیستم، کسی که ظلم کرد، سزای او ظلم خواهد بود و عذابی شدید خواهد دید، اما کسی که ایمان آورد و عمل نیکو کرد، سزای او نیکی است و در کار او گشایشی حاصل.»  بدین ترتیب کوروش از گناهان سابق مغلوبین نیز چشم می‌پوشد و می‌گوید اگر پس از این کسی بدی کرد بد خواهد دید.  مورخین یونان عموماً عقیده دارند که کارهای کوروش پس از فتح لیدی نه تنها توأم با دادگستری بود بلکه بسی بالاتراز آن می‌نمود؛ همه بخشش و داد و بزرگواری بود، کوروش تا پایه داد نایستاد بلکه از آن مقام نیز فراتر رفت.  مورخین یونان می‌گوید کوروش کبیر فرمان داد که لشکریان جز با سپاهیان دشمن، با هیچکس با اسلحه روبه رو نشوند، همینطور هم کردند.  در قرآن آمده‌است که ذوالقرنین گفت «و سنقول له من امر یسرا» یعنی اگر کسی نیکویی کرد، خواهید دید که در برابر از طرف من به او به سختی و به بدی رفتار نخواهد شد. مورخین یونان عموماً به حقیقت این مطلب ایمان دارند و می‌نویسند که کوروش کبیر با همه به نیکی و داد رفتار کرد؛ مردم را زیر بار خراج گران و مالیات‌های سنگین که از طرف پادشاهان بر دوش رعیت نهاده شده بود نجات داد. آسان گرفتن کوروش در کارها و مهربانی او دوره جدیدی در آسایش و رفاه قاطبه مردم پدید آورد(کوروش کبیر). در قرن نوزدهم میلادی در نزدیکی استخر در کنار نهر مرغاب مجسمه ای از کوروش کشف شد که تقریباً به قامت یک انسان است، و کوروش را در صورتی نشان می‌دهد که دو بال همانند بال عقاب از دو جانبش گشوده شد، و تاجی به سر دارد که دو شاخ همانند شاخ‌های قوچ در آن دیده می‌شود. از تطبیق مندرجـات کتاب مقدس با مشـخصات این مجـسمه این احتمال در نظر این مورخین کاملاً قوت گرفت که نامیدن کوروش به ذو القرنین (صاحب دو شاخ) از چه ریشه‌ای مایه می‌گرفت، و همچنین چرا مجسمه سنگی کوروش دارای بالهـایی هـمچون بال عقاب است، و به این ترتیب بر گروهی از دانشمندان مسلم شد که شخصیت تاریخی ذو القرنین از این طریق کاملاً آشکار شده‌است.  دادگری کوروش سنگ نوشته‌های نقش رستم، منشور حقوق بشر کوروش بزرگ، و مورخین دوران باستان شخصیت و صفاتی از کوروش بیان می‌کنند که با ذوالقرنین قرآن کاملاً تطابق و سازگاری دارد. سنگ نوشته‌های نقش رستم و منشور حقوق بشر کوروش کاملاً مشهور و شناخته شده هستند به همین دلیل از نقل آنها صرف نظر می‌کنم و در این نوشتار بیشتر به نظرات مورخین دوره باستان در مورد کوروش کبیر می‌پردازم:  هردوت مورخ یونانی می‌نویسد: کوروش فرمان داد تا سپاهیانش جز به روی جنگجویان شمشیر نکشند، و هر سرباز دشمن که نیزه خود را خم کند او را نکشند، و لشکر کوروش فرمان او را اطاعت کردند بطوری که توده ملت، مصائب جنگ را احساس نکردند. هرودت در ادامه می‌نویسند: کورش پادشاهی کریم و سخی و بسیار ملایم و مهـربان بود، و مانند دیگر پادشـاهـان به اندوختن مال حرص نداشت بلکه نسبت به کرم و عطا حریص بود، ستمدیدگان را از عدل و داد برخوردار می‌ساخت و هر چه را متضمن خیر بیشتر بود دوست می‌داشت.  مورخ دیگر ذی نوفن می‌نویسد:کوروش پادشـاهی خردمند و مهـربان بود و بزرگی ملوک با فضائل حکما در او جمع بود، همتی فائق و وجـودی غالب داشـت، شـعارش خدمت انسانیت و خوی او بذل عدالت بود، و تواضع و سماحت در وجود او جای کبر و عجب را گرفته بود.  جالب اینکه این مورخان که کوروش را این چنین توصیف کرده‌اند از تاریخ نویسان بیگانه بودند نه از قوم یا ابناء وطن او، بلکه اهل یونان بودند و می‌دانیم مردم یونان به نظر دوستی به کوروش نگاه نمی‌کردند، زیرا با فتح لیدیا به دست کوروش شکست بزرگی برای ملت یونان فراهم گشت.  در تفسیر قرآن ابوالفتح رازی آمده است: خدای تعالی بر زبان بعضی پیغامبران امر کرد پادشاهی را از پادشاهان پارس نام او کورش و او مردی مومن بود. و نیز روایتی است از امام صادق(ع) که از میان پادشاهان دنیا ذوالقرنین و سلیمان (ع) دو مومن بودند که بر زمین حکومت کردند…  انطباق لشکرکشی‌های کوروش با لشکرکشی‌های سه گانه ذوالقرنین از همه گذشته کوروش سفرهایی به شرق غرب و شمال انجام داد که در تاریخ زندگانیش به طور مشروح آمده‌است، و با سفرهای سه گانه‌ای که در قرآن ذکر شده قابل انطباق می‌باشد.  نخستین لشکرکشی کوروش به کشور لیدیا که در قسمت شمال آسیای صغیر قرار داشت صورت گرفت، و این کشور نسبت به مرکز حکومت کوروش جنبه غربی داشت. اگر نقشه ساحل غربی آسیای صغیر را جلو روی خود بگذاریم خواهیم دید که قسمت اعظم ساحل در خلیجـک هـای کوچک غرق می‌شود، مخصوصا در نزدیکی ازمیر که خلیج صورت چشمهایی به خود می‌گیرد. قرآن می‌گوید ذو القرنین در سفر باختری‌اش احساس کرد خورشید در چشمه گل آلودی فرو می‌رود. این صحنه همان صحنه‌ای بود که کوروش به هنگام فرورفتن قرص آفتاب (در نظر بیننده) در خلیجک‌های ساحلی مشاهده کرد. (بعضی گمان کرده بودند منظور قرآن این است که خورشید در گل و لای غروب می‌کند!)  دومین لشکرکشی کوروش به جانب خاور بود، چنانکه هردوت می‌گوید: این هجوم خاوری کوروش پس از فتح لیدیا صورت گرفت، مخصوصا طغیان بعضی از قبایل وحشی بیابانی کوروش را به این حمله واداشت.

قرآن لشکرکشی دوم ذوالقرنین را اینطور تشبیه می‌کند: (حتی اذا بلغ مطلع الشـمس وجـدهـا تطلع علی قوم لم نجـعل لهـم من دونهـا سترا) که‌اشـاره به سفر کوروش به منتهای خاور است که مشاهده کرد خورشید بر قومی طلوع می‌کند که در برابر تابش آن سایبانی ندارند اشاره به اینکه آن قوم بیابانگرد و صحرانورد بودند.  سومین لشکرکشی کوروش به سوی شمال، به طرف کوههای قفقاز بود، تا به تنگه میان دو کوه رسید، و برای جلوگیری از هـجـوم اقوام وحشی با درخواست مردمی که در آنجا بودند در برابر تنگه سد محکمی بنا کرد. اين سد را در كتب ارمنی از زمان قديم به « بهاك گورایی » خوانده‌اند و « كابان گورایی » هم می گویند معنی هر دو كلمه یكی است و همان معنی « دربند كوروش » یا « گذرگاه کوروش » می دهد. زیرا کور قسمتی از نام کوروش است آیا تنها همین شهادت واقعی كه الساعه هم وجود دارد نمی‌تواند کفایت کند که سد مزبور را كوروش بنا كرده است؟

*منابع :

نوشته و ترجمه دکتر عجم 1383 دروبلاگ http://parssea.persianblog.ir/

* ذوالقرنین شخصیة حیرت المفکرین أربعة عشر قرنا و کشف عنها آزاد

* کوروش کبیر (ذوالقرنین)، مولانا ابوالکلام آزاد، ترجمهٔ محمد ابراهیم باستانی پاریزی، نشر کوروش، ۱۳۷۵

تاریخ دوهزار و پانصد سالهٔ ایران، ج۱، عباس پرویز، موسسهٔ مطبوعاتی علمی، ۱۳۴۳

*جغرافیای اداری هخامنشیان، آرنولد توین‌بی، ترجمهٔ همایون صنعتی زاده، نشر موقوفات دکنر محمود افشار یزدی، ۱۳۷۹ *

کتاب شناخت: کوروش کبیر ، نوشته نویسنده عرب صابر صالح زغلول کورش الأکبر”مؤسس الدولة الفارسیة وأبو إیران؛ حیاته و فتوحاته وهل هو ذوالقرنین”

*کوروش کبیر یا ذوالقرنین، ابو الکلام آزاد ترجمه: دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی، نشر کورش – تهران  

زندگینامه ابوکلام آزاد

president of India-attends-national-education-day-celebrations

http://parssea.org/?p=6539

نقد و نگاهی به کتاب اسناد نام حلیج فارس  میراثی کهن و جاودان   

 

واقعیت تلخ بهتر از دروغ شیرین :این نرخ تقریبا نرخ واقعی ارز در کشور است.

ظهار نظر سیف درباره نرخ ارز، بیانگر دیدگاه وی در رابطه با مسائل اقتصادی است؛ دیدگاهی که ضمن پذیرش واقعیات در جامعه و اقتصاد کشور به دنبال تبیین علمی آنهاست و نه در پی فرار از آنها و فرافکنی.PERSIAN Gulf india

وی گفت: پایین نگهداشتن نرخ ارز برای چندسال  منجر به آن شده ‌که در سالهای گذشته با ‌رشد نامتناسب نرخ ارز با توجه به میزان تورم داخلی و خارجی فنر ارز فشرده شود که این فنر به یکباره در  سال گذشته  آزاد ‌و منجر به افزایش یکباره نرخ ارز شد.

ولی الله سیف گفت: با در نظر گرفتن نوسانات نرخ دلار در دو سال گذشته، باید بگوییم که افزایش دلار از ۷۹۰ تومان به ۳۲۰۰ تومان طبیعی ‌و این نرخ واقعا بی‌جا نیست، زیرا بر پایه این فرمول، 3200   تقریبا نرخ واقعی ارز در کشور است.

نظرات سیف در خصوص نرخ ارز در کشور حاکی از آن است که وی از ‌دیدگاه کاملا علمی به مسأله نگاه می‌کند، حال آن که بار‌ها از سوی مدیران دولت قبل همچون وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی، اظهاراتی را مبنی بر سیاسی ‌و غیر واقعی بودن نرخ ارز در کشور می‌شنیدیم.

شمس‌الدین حسینی در کل رخ ارز کنونی را نرخ کاذب می‌دانست و محمود بهمنی نیز بدون توجه به مسائل موجود در فضای اقتصادی کشور، این نرخ و افزایش بهای ارز در اقتصاد را «سیاسی» عنوان می‌کرد.

حال سیف از یک رویکرد علمی واقعیات ارز در اقتصاد کشور را بیان می‌کند و این ‌می‌تواند نشانگر دیدگاه کلی رئیس جدید بانک مرکزی در خصوص ارز و دیگر مسائل اقتصادی باشد؛ دیدگاهی که بیانگر این ‌است که بانک مرکزی در آینده راهی را خواهد پیمود که مبنای آن شاید پذیرش واقعیات و جایگزین کردن دانش و نظریه علمی به جای فرافکنی و فرار از واقعیات باشد.

هرچند البته هنوز برای این گونه نتیجه‌گیری زود است، ‌شاید بتوان به تبعیت از آن مثال معروف، امید داشت که بانک مرکزی کشور پس از سال‌ها سردرگمی و بلاتکلیفی و دنباله‌رو بودن‌های اخیر، در پایان رویکرد علمی و واقع‌بینی را در دستور کار خود ببیند.

تاثیر فارسی بر زبان و ادبیات عرب. اهمیت زبان فارسی در عصر دهکده جهانی

اهمیت زبان فارسی در عصر دهکده جهانی

فرهنگ و تاریخ > جهانی‌شدن- همشهری آنلاین- محمد عجم: 1385 

تاثیر فارسی بر زبان و ادبیات عرب

از زبان فارسی واژگان زیادی بشکل های مختلف به زبان عربی وارد شده است.در زبان عربی واژگان بسیار زیادی وجود دارد که به آنها معربات یعنی عربی شده می‌گویند. ریشه بسیاری از معربات هنوز ناشناخته‌است سازمان استاندارد سازی عربی کوشش فراوانی کرده تا ریشه اینگونه کلمات شناسایی شود اما بدلیل اینکه در عربی سازی واژگان بیگانه عموما بطور کامل برهم ریخته می‌شود نمی‌توان بسادگی اینگونه معربات را ریشه یابی نمود. گفته می‌شود حدود ۵ هزار واژه معرب از کلمات رایج در زبان فارسی به زبان عربی راه یافته‌است. از جمله آنها گناه(جناه)-کنز(گنج).سراج(چراغ) جص – مجصص و مشتقات آن (از گچ) و اساطیر و اسطوره از stori   سانسکریت  و خارطة و خوارط از carta و منهی عنه و نهی از نه No فارسی و سانسکریت

Shimla In5Jul2013  (43)

زبان فارسی در سده‌های نخستین هجری از زبان عربی تأثیرات زیادی نپذیرفت، زیرا خاستگاه زبان فارسی دری خراسان بود، و به دلیل دوری از خلافت عباسی و سرزمین‌های عربی و نیز علاقهٔ مردم خراسان به فرهنگ ایرانی و پیش از اسلام، واژه‌های عربی چندان در زبان فارسی راه نیافتند. اما پس از سده‌های پنجم و چهارم هجری و پس از گسترش زبان فارسی دری به سوی غرب ایران و نزدیکی به مردم عرب، نفوذ زبان عربی در فارسی بیشتر و بیشتر شد.

هنگامی که زبان فارسی از خاستگاه نخستینش خارج شد و به سوی غرب ایران و نواحی ری، اصفهان، آذربایجان، طبرستان و … گسترش پیدا کرد، در این نواحی هنوز زبان عربی زبان رسمی و علمی بود. و بر اثر مجاورت زبان فارسی در این نواحی با زبان عربی و نیز درآمیختگی با لهجه‌های محلّی، دگرگونی‌هایی در این زبان روی داد. از جمله از سادگی اوّلیه دور شد و واژها و تعبیرات عربی بیشتری را به خود گرفت. پس از آن به آرامی زمینه برای آرایش‌های لفظی و توصیف‌های ادبی در کتاب‌ها فراهم شد.

پروفسور ریچارد دیویس می گوید: وام گیری زبان فارسی از زبان عربی به واژگان  بیشتر به  مترادف مربوط است و زبان عربی، تاثیری بر ریخت‌شناسی زبان فارسی نداشته‌است به جز چند مورد معدود همچون طریقهٔ جمع بستن در زبان عربی که برای آن دسته از واژگانی که از عربی به پارسی آمده، بکار می رود همانطور که در زبان انگلیسی هم لغات وام گرفته از لاتینی به همان شکل لاتینی خود جمع بسته می شوند. و به همین  روش  هسته ی اصلی زبان و واژگان پارسی از زبان پهلوی و پارسی میانه منتقل شده است و دستور زبان فارسی کاملا مشابه دیگر زبانهای اروپایی هم دورهٔ خود است.

پروفسور ژان پری زبانشناس در دانشگاه شیکاگو معتقد است: اثر گذاری عربی بر پارسی از قرن نهم میلادی و با تلفیق اسلام و سیستم نوشتاری عربی ممکن شد. این میزان تاثیرگذاری در حدود هشت هزار لغت در بیست هزار واژگان روزانه ی قرن نهم میلادی (در حدود چهل درصد) و در بازه ای از حداقل کمتر از نه درصد با فراوانی دو و چهار دهم درصد در شاهنامه و تا حداکثر بیش از پنجاه درصد با بسامد بیست و پنج درصد در آثار کلاسیک و نوین فارسی است.

قانون ها و قاعده های زبان عرب بر فارسی اثر گذاشته یکی از آنها کاربرد جمع مکسر عربی است که فهم فارسی را برای غیر فارس زبانان مشکل می‌کند (مانند : ادویه- اشربه- اغذیه -اساتید – بساتین – دساتیر- خوانین – دهاقین – بازارات – اساطیر- عشاق- میادین – اکراد – افاغنه – بجای دوا- شربت – غذا- استاد – بستان‌ها – دستورها – خان‌ها – دهقان‌ها – بازار – استوره ها – عاشق ها – میدان – کردها ، افغان‌ها که همگی باید با افزودن” ها” جمع بسته شوند نه بصورت مکسر عربی. علامت جمع در فارسی “ها” و “ان” و در محاوره در اکثر موردها فقط”ا” است مانند:افغونا- کردا- بلوچا- مردا- خیابونا-

نظر به اینکه زبان عربی جزو 10 زبان مهم کنونی دنیا است و 200 میلیون متکلم و یک میلیارد مسلمان کم و بیش با آن آشنایی دارند در این بخش به تاثیر زبان فارسی بر عربی می پردازیم و برسی تاثیر فارسی بر سایر زبانها را به زمانی دیگر وامی گذاریم .

هیچ زبانی در دنیا نیست که از سایر زبانها واژه گان قرض نگرفته باشد، همه زبانها از همدیگر تاثیر گرفته اند زبانی که وام نگرفته باشد زبان های مرده است  هرچقدر زبانها تاثیر بیشتری گرفته باشند زنده تر شده اند  و این هیچ عیب نیست  مهمترین زبان فعلی جهان (انگلیسی )تقریبا 75 درصد کلمات خود را از سایر زبانها بویژه انگلو- جرمن و لاتین گرفته است. اسپانیولی و پرتغالی 95 درصد زبان و ادبیاتشان یکی است با این وجود خود را  دو زبان مختلف می نامند .

زبان عربی و فارسی نیزازهمدیگر واژگان زیادی وام گرفته اند بطوریکه بیشتر اصطلاحات فقهی،مذهبی و حقوقی از زبان عربی گرفته شده است اما عربی نیز به نوبه خود واژگانی بصورت دست نخورده و واژگان زیادی بصورت برهم زده شده (بشکل قالب های معرب) از فارسی وام گرفته است.

به تازگی  یک نویسنده  عرب حدود  3 هزار کلمه عربی را که ریشه فارسی دارند به همراه توضیحات برای هر کلمه آورده است. این نگارنده با ترجمه آن کتاب  600 کلمه بر آن افزوده که امید است بزودی منتشر گردد.  قبلا نیز جوالیقی 838 کلمه و در کتاب المنجد 321 کلمه و ادی شیر در کتاب خودش 1074 واژه فارسی را توضیح داده است.

می دانید سه هزار کلمه از فارسی یعنی هرکلمه  می تواند در زبان عربی به 70  صیغه ، وزن  و یا قالب دیگر در آید این خصلت زبان عربی است  برای نمونه از کلمه  پادشاه  در زبان عربی دهها کلمه ساخته شده   شاید بندرت فردی باور کند که واژه اشتها، شهوت، شهی، شهیوات، شاهین- شیخ ،بدشاو- پاشا، باشا همگی  از کلمه پاد شاه گرفته شده باشد. استیناف از کلمه نو و از واژه گناه  کلماتی مانند  جناه ، جنایی و جنحه- جناح – جنائیی- جنحه-  مجنی ، جنایت-  جان – یجان و صباح از پگاه  و الی آخر.

اما اگر با قواعد و قالب های زبان عربی آشنا باشید براحتی قبول خواهید کرد که کلمه اوراش (ورشه)  از  work shop   گرفته شده  و هامش و حاشیه از گوشه و شکایه از گلایه .

شعر حماسی‌ و پهلوان‌ نامه‌های‌ ملّی‌ در ایران‌ پیش‌ از اسلام‌ همواره‌ از محبوبیّتی‌ گسترده‌ برخوردار بوده‌ است‌. ادبیات‌ فارسی‌ در این‌ زمینه‌ نیز همچون‌ بسیاری‌ از زمینه‌های‌ دیگر بسیار غنی‌ و تاثیر گذار بر ادبیات عرب و بر تمام فرهنگ های منطقه و جهان بوده است.
 
سرودن‌ شعر فلسفی‌ و مطرح‌ کردن‌ مباحث‌ کلی‌ فلسفی‌ در اشعار فارسی  که‌ به‌ زبانی‌ ساده‌ گفته‌ شده‌ است‌. کلیله‌ و دمنه‌ نمونه آن  است  که‌ ابتدا از متن‌ اصلی‌ سانسکریت‌ به‌ پهلوی‌ برگردانده‌ شد و ‌ در سده‌ی‌ ششم‌ میلادی‌ و در زمان‌ پادشاهی‌ خسرو انوشیروان‌ (نوشیروان‌ دادگر) به‌ ایران‌ آورده‌ شد. 
این‌ کتاب‌ در همان‌ اوان‌ از پهلوی‌ به‌ سریانی‌ درآمد. در نخستین‌ دوره‌ی‌ اسلامی‌، ادیب‌ مشهور ایرانی‌ ابن‌ مقفّع‌ آن‌ را از پهلوی‌ به‌ عربی‌ درآورد. این‌ اثر بعدها به‌ دست‌ رودکی‌،  به همراه  سندباد نامه  به شعر درآمد.

حداقل 15 نویسنده  بزرگ ایرانی در شکل دهی ادبیات عرب نقش داشته اند که سیبویه از جمله آنها است  معمولا این  دانشمندان ایرانی را  که درادبیات ، طب، کیمیا، تفسیر و معارف دینی، در نجوم، موسیقی، جغرافیا و در زبانشناسی و تاریخ خدمات بی نظیری نتنها به جامعه عرب و اسلامی بلکه به جامعه بشریت نمودند را در کشورهای عربی به عنوان عرب می شناسند  همین دانشمندان بودند که از مصدرهای فارسی با استفاده از ابواب و قالب های گرامر عربی صدها کلمه جدید ابداع و به غنای ادبیات عربی افزودند.

آنها همچنین  در ادبیات فارسی با استفاده از مصدر ها و قالبهای  عربی  کلماتی ساخته اند  که  بعدها بسیاری  به ادبیات عرب وارد  شده اند  مانند سوء تفاهم ، منتظر و …

در ادبیات فارسی از واژگان پارسی ولی  با کمک قالب های عربی واژگانی ساخته شده که تعدادی از آنها به زبان عربی نیز راه یافته اند مانند: استیناف ( از نو، درخواست نو و تجدید نظر)، تهویه ( از هوا بر وزن تفعیل) وزن توزین و   ….. و …

زبان های گروه سامی و  عربی   بخش اعظمی از واژگان  خود را از فارسی گرفته اند که در مورد عربی بدلیل ماهیت صرفی و قالب های متعدد آن  واژگان فارسی بیشتر در شکل مفرد و ساده  آن  قابل رد یابی است و  بدلیل  ذوب شدن  مفردات  در قالبها و صیغه ها  رد یابی آن  مشکل می شود  اما زبان فارسی از معدود زبانهای دنیا است که  که تقریبا عموم واژگان وام گرفته را بدون دستکاری و بدون  حذف آوا و حروف می پذیرد  بویژه کلمات قرانی را  بدون هیچ تغییری پذیرفته است مانند : صالح – کاذب – مشرک – کافر و …

indian palace

از اینجا است که بسیاری اعتقاد دارند  باید هدف از  بیگانه زدایی از زبان فارسی ، نه حب و بغض نسبت به بیگانه بلکه باید تلاش برای آسان کردن فارسی از یکسو و پویا و زنده نگه داشتن آن از سوی دیگر  پیش نظر باشد.

بطور نمونه کاربرد جمع مکسر عربی فهم فارسی را برای غیر فارس زبانان مشکل می کند  (مانند اساتید – بساتین – دساتیر- خوانین – دهاقین – بازارات – میادین – اکراد – افاغنه – بجای  استاد – بستان – دستور – خان – دهقان – بازار – میدان – کرد ، افغانی که همگی  باید با افزودن” ها”  جمع  بسته شوند   نه بصورت مکسر عربی.

 اما بنظر نمی رسد خارج کردن واژگانی که در اصل ریشه فارسی دارند کمکی به پویایی زبان فارسی کند و بسیار گفته و شنیده شده که افرادی ما را از بکار بردن  بعضی کلمات  مشترک که در فارسی و عربی از قدیم وجود دارند برحذر داشته اند بطور نمونه می گویند نگویید جنایی و استیناف – فن – صبح- نظر  بگویید کیفری و تجدید نظر- پیشه، بامداد ، دید و … نگویید خیمه یا مخیم  بگویید اردوگاه و  نگوئید …. بگویید حال اینکه  بیشتر اینگونه کلمات ریشه فارسی دارند در همین مثال های گفته شده به ریشه  جناح  که گناه است و کلمات جنائی – جنایت- جناة- جناح- جنحه – مجنی له و علیه جنی یجنی و ….. همگی از ریشه جناه یا گناه ساخته شده .

استیناف از بردن واژه” نو” به باب استفعال بدست آمده  و استانف – یستانف و …. از آن بدست آمده  فن از واژه پن و پند  ساخته شده و در صیغه های مختلف عربی فن – یفن – فنان –  تفنن – متفنین و … و ….. از آن ساخته شده است.

صبح از صباح و صباح از پگاه  ساخته شده  و مصباح و …… از آن ساخته شده است . نظر عربی شده ” نگر”  است  انظر- نظر ینظر منظر و  …. از آن ساخته شده  است .

خیمه از واژه پهلوی گومه  و کیمه( به معنی کلبه) گرفته شده و خیام مخیم خیم یخیم  صرف شده است   در مورد واژه گان لاتین نیز گاهی همینطور است مانند کلمه بالکن – بنانا ( موز)  بانک  که هر سه  ریشه فارسی دارند.

چه نیازی است بجای عبارت دار آخرت  که در اصل  فارسی است  عبارت سرای دیگر را بکار بریم  و یا بجای بالکن  که لاتین شده  همان بالاخانه است و از طریق ترکی به فرانسه راه یافته و بجای  واژه گان بین المللی  پارتیزان( پارتی- پارسی ) و …. بنانا ( بندانه ) که از طریق عربی به لاتین راه یافته  کلمه دیگری بکار ببریم  حذف و یا جایگزینی   واژگان بین المللی  مانند رادیو – تلویزیون – کامپیوتر و …  که در همه زبانهای دنیا   نزد مردم جا افتاده است نیز نباید اولویت  باشد.

بسیاری از کلمات مشترک فارسی و عربی اگر مورد کنکاش قرار گیرند ریشه فارسی آن معلوم می شود بطور نمونه تقریبا بندرت  کسی  در عربی بودن  کلمه کم (چن؟چند؟) – جص ( گچ) – رباط – بیان –  نور، دار الاخره ، تکدی ،  رجس ، نجس  و یا باکره ( پاکیزه) ترجمان تردید کرده است   اما در حقیقت  همه اینگونه کلمات یا بطور کامل  فارسی هستند و یا معرب شده  هستند.

بطور نمونه برای کلمات  فوق در زبان عربی ریشه  و مصدر  حقیقی وجود ندارد  و وزن بعضی از آنها نیز عربی نیست  کلمه نور بر وزن کور و دور و خور است.اگر نور با همین شکل فارسی نباشد حتما معرب شده  خور ( به معنی خورشید و روشنایی) است – رباط در فارسی به  معنی اسطبل است رباط الخیل یعنی خانه یا پرورشگاه اسب ریشه آن به رهپات و یا ره باد برمی گردد .نجس  و رجس هر دو از واژه زشت و جش  گرفته شده اند.” دار” در زبان فارسی به معنی دارنده – پایه – ستون – تنه درخت  بکار می رود مانند دیندار – داربست دار و درخت  اما در عربی آنرا در معنی خانه بکار گرفته اند مانند دارالجانین. دار الحکمه و …

قرآن شناس ، زبان شناس و پژوهشگر نامی انگلیسی زبان، جفری آرتور را عقیده برآنست بیست وهفت کلمه قران ریشه فارسی دارد از جمله :

سجیل: معرب سنگ وگل، اباریق: جمع ابریق، معرب آبریز، تنور، مرجان، مِسک: معرب مِشک، کورت:  کور شدن ، تاریک شدن – تقالید: ، قلاده، جمع تقلید، بیع: خرید و فروش، بیعانه(بیانه) قسمتی از پیش پرداخت. جهنم – دینار پول مروج ایرانی قدیم (یک صدم ریال) زنجبیل: معرب زنجفیل، – سُرادِق: سراپرده، – سقر: جهنم، دوزخ – سجین: نام جایی در دوزخ، زندانی – سلسبیل: سلیس، نرم، روان، گوارا، می خوشگوار، نام چشمه ای در بهشت-  ورده: پرگه ،گل سرخ – سندس:  دیبای زربفت لطیف و گران بها- قرطاس: کرباس – کاغذ، جمع آن قراطیس – اقفال: جمع قفل – کافور – یاقوت .

بعضی  پژوهشگران  تعداد واژگان فارسی قرانی را تا یکصد عدد برآورد کرده مانند:
سراج = چراغ – دار – غلمان = گلمان  جوان گل رو  – زمهریر- کاس یا کاسه – جُناح: گناه، – رجس = زشت – خُنک: سرد- زُور: قوه، نیرو، عقل-  شُواظ: زبانۀ آتش، شعله، حرارت، درحال ذوب شدن –  اُسوَه =  الگو = – فیل: پیل – توره: شغال، حیوان وحشی –  عبقری ( آبکری آبکاری)=  زیبا سازی=  کنز(گنج)-  ابتکار  جای نیکو، درخشان، نفیس – زبانیه:  نگهبانان دوزخ،  زبانه کشیدن شعله های آتش- زانی زنا – ابد: جمع آن آباد،جاودان-   قمطریر: شدید، سخت، دشوار-  نجس: ناپاک، پلید-  بررُخ: مانع وحایل بین وچیز –  تَبَت: نابودشده، قطع شده، تب و تاب یافته – سخط: خشم گرفتن برکسی، غضب –  سُهی: (بگونۀ سها)، ستارۀ کوچک و کم نور در دب اصغر. اریکه = اورنگه = ارائک به معنی بالش و متکی  چندبار در قران تکرار شده است. برهان = دلیل  در  قران  برهان و براهین آمده است- برج =  تبرج – زینت – الجزیه = گزیت = توبه 29 –   الجند = گند -= یس 75  جند و جنود –

 این کلمات ریشه و بنیاد فارسی داشته که به فراخنای زبان عربی درآمده ومشتقات آنها با دلایل مبسوط از جانب محققین توضیح شده است . و نفوذ  واژگان از پارسی به سایر زبانها  خود نشانه اصالت ، کهن بودن و گستردگی و نفوذ زبان فارسی  و زنده بودن و اهمیت آن در همه زمانها را  اثبات می کند .

Shimla In5Jul2013  (43)

واژگان فارسی بصورتهای ذیر به زبان عربی داخل شده اند

1- بدون تغییر یا با کمترین تغییر مانند: بند= بند= بنود – (سکر)  شکر- شیرین- ارش – بخشش – دیبا- آشوب- اوباش- ابریشم= ابریسم – خیار- عدس – لوبیا – شادان – شاذان-  بادام – استاد- خبر – درویش- استاد – دیوان  و … 

2- با تغییر، حذف و تبدیل  حروف پ- ژ-چ- گ که در زبان عربی وجود ندارد به صداهای دیگر مانند چغندر= شمندر- چنده چیه؟ = شنوه-  پگاح = صباح – پند- پن = فن- گاومیش = جاموس – گلنار= جلنار- چلیپ = صلیب-  چین = صین  چارسو = شارسو- دیباچه = دیباجه- گدا= کدا= تکدی – لگام = لجام – چمران= تشمران – گرنادا= قرناطه – خانه گاه = خانقاه – گزیه = جزیه – گعک = کعک = کیک – گنجینه = خزینه –  پرده – برقه و …

3- تغییر حروف ک به ق و  خ –   مانند کاسپین = قزوین= کله= قله- کوروش = قورش  – کسرا = خسرو – 
 
 تغییر کلی : گاهی در  تبدیل واژه پارسی به زبان عربی  هیچ اثری به جز وزن واژه فارسی باقی نمانده مانند:  چند؟ چن ؟ = کم – گچ = جص مجصص – زشت= رجس- پسک = برص – گنج – کنز –  و …

4- کاربرد کلمات در معنی متضاد با فارسی و یا غیر معنی اصلی  مانند: خوبه = خیبه – زرابی ( قالی)

5-  به هم ریخته شدن تمام صدا و حروف مانند:باغ = غابه –  باغات= غابات

6- یک کلمه از فارسی چند بار و به معنی های مختلف وارد عربی شده مانند از کلمه باغ = باقه به معنی دسته گل و کلمه غابه به معنی جنگل ، ساروج  به معنی نوعی ملاط سیمان و آب انبار و سهریج صهریج به معنی  تانکر  

7- حذف سایر آواها  مانند : نارگیل = ارکیل-     آبریز= ابریق

8-    گاهی در  تبدیل واژه پارسی به زبان عربی  تنها یک  حرف از  واژه فارسی باقی مانده  مانند: گوشه = حاشیه = هامش = حامش- جشن = دشن = تدشین- سنگ = سنج = صنج – چار راه  = شارا= شارع  –  شاد یشید=  شادی اناشید = جشن = دشن=  تدشین – = تایگر= بایبر = ببر = نمر ( نمور) و …

9-  گاهی در ادبیات زبان  فارسی از مفردات  فارسی و یا عربی کلماتی ساخته شده و بعد به ادبیات عرب نیز راه یافته است مانند فهم و  سوء تفاهم – تهویه

10- حذف و یا تغییر و تبدیل هر یک از حروف عله ” و . ا.ی”  به یکدیگر مانند
 جوراب= جورب – خوب= خید = خیر- 

11-  تبدیل  ا  به هـ  و تبدیل ز به س  مانند : اندازه = هندسه  –  اندام = هندام –

12- گاهی در  تبدیل واژه پارسی به زبان عربی  دو  حرف از  واژه فارسی باقی مانده
مانند: آیین = دین – 
گاهی در  تبدیل واژه پارسی به زبان عربی   آواهایی به آن اضافه شده مانند:
ستون =  اسطوانه = استوانه – سروج  ساروج سهریج  صهریج

بعضی غلط های رایج

بسیاری از مردم  به غلط کلماتی مانند تاج –  خبر-  بیگ –  دهقان – خاقان – خان  را به زبانهای دیگر مرتبط می کنند در حالیکه بطور نمونه  دهگان  یا دیهه گان ریشه  کلمات دهقان – خاقان و خان است.

گاهی در زبان فارسی نیز   آواهایی  مانند گ – ش – پ و ذ   به آواهای  ج – س – ف  و ذ تبدیل  شده است  مانند گرگان = جرجان – شوش = سوس پند- فند – استاذ = استاد و گاهی گ در آخر کلمات به ه تبدیل شده  مانند گردگ = گرده

نمونه هایی از  کلمات فارسی در ادبیات امروز عربی . 

واژگان عربی با ریشه فارسی

 

 وزیر. وزارت. مرزبان. اسوار. دیوان. برید. ورد(برگ- گل )- ورق . دین.  مصر ( میثرا- الهه الشمس) . تاج. سفته – چک – خنجر – جوشن- خود-   خدنک – ساروخ – هاون – ستون استون استوانه –  نام ستارگان :هرمس ناهید.بهرام. مهر.کیوان. تیر ، ماه ، بروین. ناهد  و در موسیقی نای  نی سورنا  بربط تنبور  صنج سکاح سیکاه – بغ  بگ بیک (بعضی به غلط این واژه را ترکی می دانند)  به معنی ارباب امیر خداوند رهبر دینی، مرشد و هدایتگر است که بغ دخت( بیدخت) ایزد بانو نام دیگر آناهیتا فرشته آبها و پاکی. بغداد- جم – عجم –  دیباچه = دیباجه . امیر- میر –  پاک  پاکیزه = باک باکره –  پگاح = صباح – پیام= بیان –  پروانه فروانه = فرواشه فراشه –     ابریق= آبریز-  اندازه = هندسه  –  اندام = هندام – بخشیش = بخشش- الجاموس = گاومیش- جلنار = گلنار- شمندر= چغندر- سکر= شکر- فن= پن(پند) صلیب(چلیپا)-

استاذ –  دور-  دوران – دوریه – لج لجاجت لجوج . تریاک= تریاق – شاد ( فرح ). شادان.شاذان . شیشه. رزق(روزیک). لگام = لجام . هزاره = حضاره (تمدن)  حور= حوریه . فتیله . فارس- فرسان – جهنم – راز- رمز-  بند- بنود. زیور= زینت . خیار . جربزه.  صابون . گچ = جص . غوغا.سوگ( تونل )= سوق . چهار سو = شارسو. زنانی (زننما) زانی. زانیه. زان – دین – دستور -. کرباس= قرتاس –  گدا= کدا تکدی . قاب ( کاب)  کعب –  بته = پته= بطاقه(بلیط) –  کلات قلات= قلعه قلاع  – دلو دوالی  – رنگ= رنج. روزنامج –  خانه – پادشاه =پاشا= باشا- شاهی = شهی( لذیذ)- شاهین- شاو- شاحنه – باشه (نوعی شاهین)  . شیرین .شمع  و شمعدان . – شلوار=  سروال سراویل –  مهرگان = مهرجان- آبخانه – آباد – آبدان = حوض – آبدست= وضو- آجر= آجر آگر آجور- آخور = اصطبل- آزاد مرد = رجل حر – آستانه = دربار- آسمان خون = آسمان گون – آهن

 اباش = اوباشه = اوباش – ایوان – دیوان – اخش = خوش – ارجمند = با ارزش  عزیز- ارجوان = ارغوانی – شراب-  ارزن = ارز-  ارگ – بورگ = برج –  انجمن=  الهنزمن –  الماس    =   الماس –  انبار =  الانبار –  انبان =    انبان  -استبرق در قران آمده است اصل آن استبرگ – انبوب – انجر – اسوه  در قران در چند آیه تکرار شده است  اسوه از کلمه پهلوی آسا   به معنی نمونه  گرفته شده است.اساور = اسوار به معنی اسب سوار – اشتربان = شتربان – بابا – باذام- بیجامه-   باذنجان=  باذمجان- بندر- پاپوش چی = پاپوش=  بابوش- بابونج = بابونه = پونه  باج = باژ= مالیات و زورگیری – باجه = پاچه – باجایه = چادر نقاب = پوشش- باخ = باختن – باداش = پاداش  –بادزهر = پادزهر- بادگیر-بادکیر – بادنج = جوز هندی – بادهنج = بادهنگ –  باده = می – بارجاه = بارگاه = کاخ و قصر = بارجه = کشتی جنگی – بارجین = قاشق– باره = پاره = بهره – بارود= باروت- پارولا= مکر و حیله – باری = بوری  حصیر- باریچی – باروتچی – باز= عقاب – بازار= سوق- بازدار= صاحب عقاب- بازرباشی= بزرگ بازار- بازرکان= بازرگان- بازوبند= باصوبند- بازی = ملعبه- بازیار = مربی شاهین و عقاب- پاسبانی = نگهبانی شب- باسقانی = بازرس- باشق = باشه نوعی عقاب-  باطیه = پاتیل = بادیه- باغ = باغ – باغبان = باقدار- باغستان = بوستان – باک = پاک – بال = بال –   باله = جوراب محکم از کلمه پیله گرفته شده و رقص باله از این کلمه است) پالوته= بالوظه= فالوذج = پالوده –  بانو – بانوان- بانوکه= بانوچه – نمر = ببر= شیر اسد-  بخشیش = بخشش برجد = لباس برچم = برچین – پرچه = یاره – برخ = سهمیه – برخاش = پرخاش باقة = دسته گل باغ گل –  باغ داد .بغ داد  =  بغداد-  برزخ = پرژک = پردک = پرده = برقع – برزغ = پرذوق  پر نشاط-  برزه = برزکار-   بسط= بساط- از کلمه پوست  پهن کردن  بسط کردن و بساط کردن . بست = بستن – بستان از بو استان و یا باغ استان گرفته شده است. بستان = بگیر –بستانبان = باغبان-  پستان = پستان –بغداد = بغ داد = خدا داد- باغ داد – بغوان = باغبان – بقجه = بقچه – بلاز= بلاژ= شیطان- بلاس = پلاس- بلبل- بلدام = پلید اندام = بلندم – بلس = پلوس = ابلیس – بلشت = پلشت = نجس – بلکون = بالگون – بلند= بلند- بلنک = پلنگ –بهادار= ثروتمند- بهار= بهار نوعی گل – به به = به به – بهبوذان = بهبود= شاد- بهرس = بهی = زیبا – پهریز= پرهیز- بهزر= به زر- بهلول – بهلوان = پهلوان- بهو = صوفه = ایوان – بوتقه = بوته = قالب – بوتین = پوتین – بوران = باران – بشارت – بوس = بوسه –  بهلول از  پهلوان – بهلوان = پهلوان – پوچ = بوش (خسارت)-  – برهوت = بیابان –  برو = برو-  بر.از= پرواز- برید= بردن نامه – باز = عقاب و پادشه = باشه  = شاهین- بذر= دانه

بزکوار= بزرگوار- بس = بس است – بساط= بسط= پهن– مرجان- بشکیر = پیشگیر= پیشبند- بشم = پشم = تخم– بط= پت= قوی دریایی – بطریق = پاتریک = رهبر = یونانی اصل – بغداد= خداداد- بغداد= باغ داد = بهشت- بغشور = کاشور- بقجه = بقچه – بقسماط =  پخت مال نوعی نان خشک (پی تنوری ) 

فتحعلی شاه در کاخ ریاست ج  دهلی
بقلاوا= نوعی شیرینی –بلاس = پلاس = زیلو و زیر انداز دراویش – بهبوذان = مسرور شاد- بهرامج = نوعی درخت- بهرم = بهرمان = نوعی پرنده – بهزر = بهترین زر-  تبان = تنبان – تبر = تبر = طبر – تبرج = برج = زینت ( در قران احزاب 33-  تخت = تخته  خواب – تخدار = پادشاه – تور = نوعی نخ – ترس و مترس نوعی چوب حائل – ترسانه = انبار مهمات  در زبان ترکی و عربی  – اما اصل آن از ترس فارسی گرفته شده  است – تبرج = آیه 33 احزاب – از برج فارسی به معنی زینت و آرایش – تخت = تخت = سریر – التخدار = صاحب قدرت – توتیا = پودر سنگ – اکسید آهن – این کلمه به زبانهای اروپایی نیز رفته است.توت = توت  میوه توت و درخت توت – – التور و طست = تور و طشت  دو نوع ظرف هستند. تور نوعی سبد و نوعی بافتنی است- التیر = تیر = تیرک = ستون چوبی – تیغار = تغار. 
الجادی = الشادی = نوعی شراب زعفرانی- الجارق = چارق = نوعی کفش  الساروخ نیز گفته می شود ساروخ همچنین به موشک نیز گفته می شود.

جاش = جوش – جاکوش = چکش – الجام = جام = کاسه = تاس – الجاموس = گاومیش – جان = جن  = جن و پری – الجاه = جایگاه – الجاوشیر = گاوشیر –جردقه = گرده = گردگه = یک عدد نان – الجرز= گرز- الجرف=  توبه 109= جرف = گررف – الجرم = گرم – الجرماق = ؟- جرموق = گل موگ  نوعی کفش الجزاف = گزافه گویی – جزدان = جلد قران  – الجزف = گزاف = زیاد = بی اندازه –الجص = گچ = جبس = چسب –  بعضی اشتباها این کلمه را یونانی د دانسته اند در حالیکه جبص و جیس همگی از کلمه گچ می باشد.جفت= جفت= زوج –الجل = گل – – الجلاب = گلاب – این کلمه به فرانسه نیز رفته است = جولپ – تولیپ – جلاهق = کلاهک = نوعی تنفنگ – جلبان = گلبان – الجلجلون = گلگون – چکین = سکین – الجلسان = گلشن- الجلنار = گلنار = گل انار – – جلنسرین = گل نسرین – الجلوز = دانه صنوبر – جم = جمشید = عجم – الجمان = گمانه نوعی در و لولو – جمباز = اکروبات = جم باز = جان باز –  جمرک = گمرک – جمسفرم = جم اسپرم – ریحان سلطانی و ملکی – جن = جان = شیطان – الجنار = چنار – گند = قند – الجنبذه = گنبذ-– جندر = چادر – جندره = چنگره = چکش چوبی – جنزیر = زنجیر –  جن = اجنه 39 الرحمن – جند = گند = سرباز – یس 75 – جندر  جوسق = کوشک = قصر – جوف = یوگ = خالی – جوق = جرگه = گروه – جون = گون = لون – جوهر = گوهر – جویبار = رودخانه و نهر – جیسران = گیسوان = دسته خرما –

حانه و الحان  از خانه گرفته شده  به معنی پستو خانه که در آن مشروب می فروشند حانوت به معنی فروشگاه نیز از همین کلمه است.
 الحب حوب  از خونب و تونب و تنگه  نوعی ظرف  آب .حباری = حوبره  نوعی کبک-  حربا = خرپا  – حسبان = ملخک  صاعقه و در قران الرحم 5 –  
خاشوقه = قاشق –  دهقان = خاقان  = خان  = رئیس بعضی آنرا فارسی و بعضی آنرا ترکی می دانند. احتمال دارد از ریشه  دیهگان  و دهقان به معنی کدخدا گرفته شده باشد.

غنچه  = خنچه – الخلیج = خلیج – خندریس = کنده ریش – الخندق = خندق – – خواجه = بزرگ – خوان = سفره – خان = سفره دار- خوذه = خود – کلاه خود – – خورشید = خورشید- خورنق = خرگاه –  خورنه گاه – خورندگاه – خوش بوش = خوش پوش – – خیار = خیار  نوعی سبزی-  خید = خوب = تازه – خیر = خوبی – خیزران = خیزران = نی – خیش = کیش = پارچه کتانی – الخیم = خم = زیادی –

دکان – دیبا=  دیباج – دیباچه=   دیباجه – دنگ = ضنک – دنب بره = طنبوره –  دایه – دولت – دسته – دباره – دهلیز – دولاب – دلو- دول = دلو- دینار – قوزه (کوزه) گل پنبه –   جوزق –  غذا –  نیزه – نیزک –  نوروز= نیروز-  نرگس  – نرجس – نی، نای،-  نازک، نشان – نسرین  –  نهی- نرد- بازی تخته.

سیب.=    سیب سیبوی  مصیب –  سرایه –  سرو – سندان – سرپوش =  الطربوش –  سراب –  سمندر= سمندر – سنبوک = نوعی زورق  –  سوله پای (لاکپشت)  سلحفاه –  سرور – سفینه – سرداق  سرطاق  –    سبد=  سبط – چکین = سکین =( خنجر – خونگر) –  سرد=    برد برودت بارد – سندباد و تند باد  سرداب = سرداب (انبار زیرزمینی) سرو – سندان  سرپوش  =الطربوشئ –  سمندر= سمندر – سوله پای (لاکپشت)= سلحفاه – 
شترنگ =  شطرنج – شاهین-  شهری ،شهره، –  شراب – شاهی، شهی( لذیذ)=  شهی – شلوار=  سروال سراویل  شادی =   شادی ،شاطی –  شیرین – شیشه – شهرزاد  –  شهرازاد-  شاهراه- الشهره – شال = شال – شادی – شاذان  –  چمن = شمن = صنم –   سروال، سراویل- شکر- سکر  –  شنبه سمبه سبت-

 توت – تنور- تنبان تبان –  تل (تپه)= تل اتلال –  ترنگبین=  ترنجبین –  تابوت – تیمار=  بیطار –  تاس  =  طاسه –  ترشی=   طرشی –  تشت =       طشت-  تب   = طب طبیب-  تمساح = تمساح تماسیح –  تریاک= تریاق-  تراج = دراج –  تاووس= طاووس  طاووس –  تاج= تاج  تتویج متوج –  تر و  تازه  = طری و  تازج طازج  –         
لک لک = لق لق – آب = لعاب الآب

ورم = تورم و مشتقات آن  –  وزن   =   وزن     اوزان
ورد به معنی گل – ورل –   ورد با کسر و  به معنی حرف کلامه – 
 گنجینه = خزینه( انبان- انبار)= خزینه  یخزن  مخزن
گلستان  =  جلستان –  گوهر، جوهر،جواهر، مجوهرات، جوهری
گنج =   کنز، کنوز –  گل آب  = جلاب –  گلابی = کلابی –  کاروان =کاروان – قیروان    کاری = الکاری = العقاری = سازنده – بنا
کندک(کندن)  =  خندق –  کبایه  –  کیذ کید= کید –  کیمیا( شیمی)=   کیمیا  
کفچلیز =کفگیر= قفشلیل –  کشیش=     قسیس  قسیسین – کنشت کنیست = کنیسه کنایس –  نور بر وزن دور، کور=  نور منور تنویر – نفت = نفط –  نامه – نعناع 
نقش =   نقش نقاش  ینقش منقش –  ناو، ناوخدا =   ناخدا ناخذا –  روستا    =   روستاق – الرزداق –  رای  =    الرای –  رونگ رونق= رونق 
رهبان= ربان –  رو( برو) = رو، یراح یروح راحه استریح استراحه  
رهنما رهنامج – راه بان رهبان ربان ( کاپیتان) – زاغر + زقله نام پرنده ای –  زور= زور تزویر –  زفران=   زورق – زواریق

زندیک = زندیق زنادقه –  زنبق –  زور – تزویر  –  زشت = رجس
زر = زر- زرابی – زریاب –  زرتک = زردج –  زنگول = جلجول زنگ دام و گله –   هاون = هاون –  دستور = دستور ( قانون اساسی)
دولاب – دلو  – دود، اود   عود (دود چشم زخم) –  دولاب – دوغ – دیباج – دیدبان – دهقان = دهاقین – دهاقنه  –  دشن یعنی جشن افتتاحیه  = جشن – دکل = دقل – دکان – دکمه = تکمه – دشمان = دشمن 
چوگان=    صولجان – چلاق = شل – شلال – شلل- 
گرداب = جرداب – جوراب = جوارب – جاروب=   شاروب،جاروف – 
کیهان جهان،=  جیهان –  جوال ( توبره)- جوخ – خورشید – خور – خوری( شمس )
خانقاه = خانگاه –   خوش پوش = خوش بوش – خاشاک=  غساق –  سیخ = سخ  
فلفل – فنجان – فستان –   فورگ- بورگ،برج= برج ابراج بروج –  فانوس =  الفانوس  
 صندل( نوعی گیاه دارویی صندلی   =  صیدلی( داروخانه) –  صابون – 
غذا  – غذا تغذیه اغذیه مغذی  –  آبکاری آبگری = عبقری 
میدان –  مینا( ساحل کناره بندر)= مینا-  مومیایی –   مجانی –  مال= مال اموال تمویل –  میث میثاق = میثاق-  ماما (مادر)-  مرزبان =    مرزبان مرازبه-  موج  = فوج، افواج  –  لیمو  =  للیمون –  لوبیا-  لنگر = لنکر –  لشگر = لسکر = عسکر عساکر- دود =  اود = عود   
  
 عروس –  عنبر  –  پولاد =    فولاذ –  پند،فند  فن= فن فنون فنان یفن –  پروانه= فرنقه-   پیروز = فیروز –-  پالوده =فالودج، فالوذج  – پیل = فیل، افلال –  پهلوان= بهلوان، بهلوانیه

پستان = فستان( کرست لباس زیر) –  پردیس = فردوس فرادیس
پیک = فیک فیج فیوج افواج –  پوزه = البوز- پونه = بونه   –   پاک = باک – پاکیزه = باکره – باکره- بکر –  پگاه پگاح = صباح صبح اصبح یصبح مصباح –  پیام= بیان

 

در ریشه‌شناسی واژگان (اتیمولوژی) (به انگلیسی: etymology)‏ و در زبان شناسی (به انگلیسی: linguistics)‏ به مبحث تغییرات و ریشه یابی معنی و مفهوم واژگان در دوره‌های مختلف تاریخی می‌پردازند و تغییرات واژگان را در انتقال شفاهی و کتبی از یک زبان به زبان دیگر بررسی می‌کنند. تاثیر زبان ها متقابل است چرا زبان فارسی و عربی بر هم تاثیر گذاشته‌اند زیرا عرب ها حدود ۴۰۰ سال در ایران حضور فیزیکی داشتند و تا دوره ی انقلاب مشروطه متن‌های مهم به زبان عربی شبیه به فارسی نوشته می‌شد و از سوی دیگر ایرانیانی در ایجاد و ساختار زبان عربی نقش مهمی داشتند. در زبان عربی واژگان بسیار زیادی وجود دارد که به آنها “معربات” یعنی عربی شده ها می‌گویند. ریشه بسیاری از معربات هنوز ناشناخته‌ است. سازمان استانداردسازی عربی کوشش فراوانی کرده تا ریشه ی اینگونه کلمات شناسایی شود، اما به دلیل اینکه در عربی سازی واژگان بیگانه به طور کامل برهم ریخته می‌شود نمی‌توان به سادگی اینگونه معربات را ریشه یابی کرد. گفته می‌شود حدود ۵ هزار واژه ی معرب از کلمات رایج در زبان فارسی به زبان عربی راه یافته‌است. از جمله ی آنها بنفسج (از بنفشه) 

در کتاب “الکلمات الفارسیه فی المعاجم العربیه” حدود ۳ هزار کلمه عربی که از زبان فارسی به عربی راه یافته اندرا به همراه توضیحات برای هر کلمه آورده‌است. قبلا نیز جوالیقی ۸۳۸ کلمه و در کتاب المنجد ۳۲۱ کلمه و ادی شیر، در کتاب واژه‌های فارسی عربی شده، ۱۰۷۴ واژه فارسی را توضیح داده‌است.

دکترهادی العلوی در کتاب خلاصات فی السیاسة والفکر السیاسی فی الإسلام ص ۱۶۸: می‌نویسد: ” نویسندگان متقدم در دنیای عرب بیشتر از أصل فارسی بودند” در صفحة (۱۶۹) می‌گوید: “عرب تشکیلات و سامان دهی و اداره و مالیات و کشاورزی و خیلی از قواعد دیگر را از ساسانیان فرا گرفتند”. در کتاب (فقه اللغة و سر العربیة) أبی منصور الثعالبی النیشابوری) صفحة (۲۲- ۲۳) می‌نویسد: أبو بشر عمرو الحارثی (۷۴۰- ۷۷۹ م) که لقبش سیبویه است(سیب بویه)” ایرانی ساکن بصره و متوفی شیراز داناترین مردم در نحو بود و بعد أبو سعید الحسن بن عبد الله المرزبان السیرافی بزرگترین دانشمندان ادبیات عرب و عسکر بن الحسین النخشی از خراسان، و أبو عبد الله الحسن بن خالویه از همدان،مصدر سابق ص (۱۴- ۱۶) که خدمات شایانی به زبان عربی کردند.أبو منصور عبد الملک بن محمد بن إسماعیل الثعالبی زاده شده نیسابور ۳۵۰ق مؤلف کتاب (فقه اللغة و سر العربیة).عبد الله بن المقفع (روزبه بن دادویه) زاده شده جور(گور)إیران، مترجم کلیلة و دمنة از پهلوی به عربی، وکاتب الأدب الکبیر والأدب الصغیر الخ. ابن سینا (۹۸۰- ۱۰۳۷م)نویسنده (القانون فی الطب).أبو بکر الرازی (۸۶۴- ۹۲۳م) نویسنده(تاریخ الطب) و (الأدویة المفردة) و أبو ریحان بیرونی (۹۷۳- ۱۰۴۸م) نویسنده(الآثار الباقیة عن القرون الخالیة) و دهها کتاب دیگر و عبد القادر جرجانی (گرگانی) مرگ (۴۷۱) هجری، مؤسس علم بلاغت و نویسنده کتاب (دلائل الإعجاز وأسرار البلاغة) و شیخ المفسرین طبری (۸۳۸- ۹۲۳م) و بخاری (۱۹۴- ۲۵۶) هجری. إمام مسلم،نویسنده کتاب صحیح مسلم (۲۰۶- ۲۶۱) هجری و نعمان بن ثابت معروف ب(أبو حنیفة النعمان) (۶۹۹- ۷۶۷م) آرامگاه او در الأعظمیة و کنیته “الإمام الأعظم”. حافظ شیرازی ( ۷۲۷۰ ۷۹۲)هجری ومشرف الدین بن مصلح الدین عبد الله “سعدی شیرازی” (۵۸۰- ۶۹۱)هجری. (غیاث الدین أبو فتوح عمر بن إبراهیم) الشهیر ب”خیام” (۱۰۴۰-۱۱۳۱م) و (بشار بن برد) (۹۶- ۱۶۸) هجری نه تنها دهها اندیشمندفارس بلکه دهها نفر از بزرگان کرد و سریانی و ترک و قبط و بربر در توسعه و ارتقائ علمی زبان عربی نقش داشته‌اند.

 

فارسی به روش‌های مختلفی بر عربی تاثیر گذاشته‌است و بسیاری از واژگان عربی را با خود به سایر زبانها از جمله به آسیای مرکزی و شبه قاره هند منقل کرده‌است. زبان عربی اشتقاقی‏ و قالبی است،‏ عرب‏‌زبانان از قالب‌های “افعال”، تفعیل، مفاعله، استفعال و…. بهره می‌برند و با ریختن ریشه واژه در این قالب‌ها که «باب» یا قالب نامیده می‌شوند، واژه می‌سازند. در عربی همین روش را برای ریشه‌های واژه‌های پارسی هم به کار می‌برند. یا مثلا واژه کادیک بصورت قاضی معرب شده و از آن قضاوت و مقتضی و … ساخته شده‌است. نمونه‌ای دیگر واژه «مورَخ» به معنی تعیین زمان رویدادها است و در قرآن و عربی پیش از اسلام نبوده و ریشه عربی ندارد. به باور برخی زبان‌شناسان، عرب‌ها «ماه رخ» پارسی (که شکل‌های گوناگون ماه در هر روز را نشان می‌دهد) را، ماروخ گفته‌اند و از آن مورخ و تاریخ را برگرفته‌اند ..اما نظر غالب زبانشناسان معاصر این است که «مورَخ» اسم مفعول و مورخ با کسر “ر” اسم فاعل از تاریخ است و خود تاریخ را عربی شده”تاریک” است. زیرا سخن از گذشته‌ها در تاریکی و ابهام قرار دارد. در مجله “الدراساتُ الأدبیّة » بهار و تابستان ۱۳۴۳.دیدگاههای مختلف را در مورد واژه تاریخ آورده شده و نظر حمزه اصفهانی را در مورد عربی شده از “ماه رخ” و یا “تاریک” را بررسی نموده‌است. و نتیجه گیری نموده که معرب شده از تاریک به منطق نزدیک تر است. 

1- تغییر و یا حذف حروف گ.ژ-چ.پ- که عربها آنها را ندارند مثل چغندر=(شمندر)- گرگان= جرجان-پارس= فارس،

2- تغییر صداهای ناموزون و سنگین مانندسرپوش= طربوش -ابرکوه= ابرقو- آنکارا= آنقره- کنستانتینوپل = قنسطنطنیه- کوردبای = قرطبه و… عرب‌ زبان ها اکثر واژه‌های برگرفته در زبان فارسی را ناچار در برابر قالب‌های گویش خود تغییر داده اند و شماری از همین واژه‌ها به‌وسیلهٔ ایشان و کارگزاران ایرانیِ آنها به فارسی وارد شد. چند نمونه از این گروه واژه‌ها مانند: «فیل»، «فردوس»، «ابریق»، و … هستند که به ترتیب از واژه‌های «پیل»، «پردیس»، «آبریز» و… ساخته شده‌اند.

۳- عربی سازی شمار دیگری از واژه‌های فارسی و راه یافتن آنها به فارسی از الگوی پیچیده‌تری پیروی می‌کند.. واژگانی مانند «بهلوان» (پهلوان) و «مهرجان» (بر گرفته از مهرگان که برای هرگونه جشن بکار می‌رود) در عربی نیز برگرفته از واژگان فارسی هستند .

واژه‌هایی مانند برنامه (برنامج)،طازج= تازه، فیروز، خندق، ، منجنیق، اسفناج، دیوان، برزخ، بلبل، حنا، یاسمین،سرو، عدس، شهی، ، خنجر (برگرفته از واژه خونگر)، طربوش (بر گرفته از سرپوش)، تاج از پارسی گرفته شده‌اند.. در اشعار شاعران جاهلی، واژه‌های فارسیِ: انجمن، بربط، بنفشه، بادیه، گلاب، گلستان، دیبا، دهقان، یاسمن، زیر، زبرجد، مرو، آس، مرزنگوش، مهره، مشته، نرگس، سوسن، سمسار، سیه‌سنبل، تاج، تنبور، خبری، خسروانی، چنگ، شاهنشاه و غیره استفاده شده‌است.. به قرآن نیز واژگان پارسی فراوانی راه یافته‌است. که از این دید پر نفوذترین زبان بر ادبیات قرآنی انگاشته می‌شود: جند، سجیل (بر گرفته از سنگ‌گل)، نمارق (جمع واژه نرمک ایرانی به معنی بالش)، وزیر (از وَچیر پهلوی)، مسک (از مشک پهلوی)، عفریت (از آفرید)  از دیگر واژهه‌هایی که از پارسی به عربی رفته‌اند می‌توان به: هندسه (برگرفته از اندازه / هَنداچک)، اشاره کرد . در ادبیات فارسی از واژگان پارسی ولی با کمک قالب‌های عربی واژگانی ساخته شده که تعدادی از آنها به زبان عربی نیز راه یافته‌اند مانند: استیناف ( از نو، درخواست نو و تجدید نظر)، تهویه ( از هوا بر وزن تفعیل) وزن توزین و مکلا از کلاه ….. و … زبان‌های گروه سامی و عربی بخش اعظمی از واژگان خود را از طریق زبان فارسی گرفته‌اند که در مورد عربی بدلیل ماهیت صرفی و قالب‌های متعدد آن واژگان فارسی بیشتر در شکل مفرد و ساده آن قابل رد یابی است و بدلیل ذوب شدن مفردات در قالبها و صیغه‌ها و حذف و اضافه صداها رد یابی آن سخت می‌شود. زبان فارسی از معدود زبانهای دنیا است که که تقریبا عموم واژگان وام گرفته را می‌تواند بدون دستکاری و بدون حذف آوا و حروف بپذیرد بویژه کلمات قرانی را بدون هیچ تغییری پذیرفته‌است مانند : صالح – کاذب – مشرک – کافر و -عذاب ….

بسیاری از کلمات مشترک فارسی و عربی اگر مورد کنکاش قرار گیرند ریشه فارسی آن معلوم می‌شود بطور نمونه تقریبا بندرت کسی در عربی بودن کلمه نهی – کم (چن؟چند؟) – جص ( گچ) – رباط – بیان – نور- عجم- دار الاخره ، تکدی ، رجس ، نجس و یا باکره ( پاکیزه) ترجمان تردید کرده‌است اما در حقیقت همه اینگونه کلمات یا بطور کامل فارسی هستند و یا معرب شده هستند. صبح از صباح و صباح از پگاه ساخته شده و مصباح و …… از آن ساخته شده‌است. نظر عربی شده ” نگر” است انظر- نظر ینظر منظر و …. از آن ساخته شده‌است . خیمه از واژهپهلوی گومه و کیمه( به معنی کلبه) گرفته شده و خیام مخیم خیم یخیم صرف شده‌است در مورد واژه گان لاتین نیز گاهی همینطور است مانند کلمه کیک(گعک) بالکن – بنانا ( موز) بانک که هر سه ریشه فارسی دارند. 

در ادبیات فارسی گاهی با استفاده از مصدرها و قالبهای عربی کلماتی ساخته‌اند که بعدها بسیاری به ادبیات عرب وارد شده‌اند مانند سوء تفاهم ، منتظر و صادرات واردات – و ….

زبانشناسان واژگان زیادی را در زبان عربی معرب شده از فارسی می‌دانندالبته بعضی کلمات در خود فارسی در دوره تسلط زبان عربی درست شده‌اند: خنجر تغییر یافته خنگر(خونگر) است. سکه تغییر یافته؛ چکه-چک (صکه صکوک) است و اینگونه کلمات ابتدا در فارسی ظاهر شده‌اند و بعدها در عربی پس می‌توان آنها را معرب دانست. معربات از فارسی در عربی فراوان است و در این زمینه کتابهایی نوشته شده‌است علامه محمد بن تاویت در کتاب المعربات عن الفارسیة تعدادی از معربات از واژگان فارسی را بر اساس کتابهای متقدمین ارایه نموده‌است :

برقع= پرده.

خندق از کندک 

باز به معنی عقاب(فالکون)خنجر(خنگر)خونگر. (المعربات عن الفارسیةللأستاذمحمدبن تاویت)

الأسوار، معرب سوار،

الأسرب، معرب سرب،

الاشوب .

الأصبهبذ، عربی شده از سْپهبد،

البابونج، معرب بأبونه (بابونَگ)،

البادزهر از پادزهر

الباذق، معرب از باده،

البارة، و بهره معرب از پاره.

البارجاه، معرب از بارگاه،

البارباء، معرب از بوربا،

الباز، بمعنی الصقر، معرب باز = عقاب.

الباشق، معرب باشه، عقاب.نوعی شاهین. شاهین در زبان عربی نیز بدون تعییر بکار می رود.

باطیه = بادیه(کاسه)

البالانی، معرب پالانی،

البخت،= شانس

البد، بمعنی الصنم، معرب بت.

البردج، معرب برده،

البرق، معرب بره، وهو الحمل..

البستان، معرب از بوستان،

البطن معرب از بت، وهو معروف، سواء فیه عند العرب صغار الإوز وکباره، کما قال ابن جنی.

بغداد، معرب باغ + داد، أو بغ + دان،

البلور، معرب بلور.

البنفسج، معرب از بنفشة، مالک بن الریب التمیمی:عجبت لعطار أتانا یســـومنا

البیدق، معرب پیاده،الفرزدق:منعتک میراث الملوک وتاجهم وأنت لدرعی بیذق فی البیــاذق.

البیمرستان، مرکب من بیمار، مریض، وأصل اشتقاقه بی، بدون + مار، عقل.-

التبان، معرب از تنبان، سروال القصیر.

التجاورة و التاجر، معرب تاجور أو تاج بر، قال عدی بن زید:

بعــد بنـــی تبــع تجـــاورة- قد اطمأنت بهــا مرازبهـــا.

التاختج والتخت، معرب تخت وتخته، وهو فی الأصل اللوح ثم صار یستعمل للعرش والسریر.

استاذ=استاد .

التخریص وهو بنیقة الثوب أو الدرع، معرب تبریز، کما فی القاموس ویقال بالدال، قال الشاعر:

قوافــی أمثـــالا یوسـعــــــن جلــــــــــــده- کما زدت فی عرض القمیص #الرخارصا

التباشیر، معرب تباشیر، أی مثل اللبن، والمراد بها بیاض الصبح، کما فی العربیة تباشیر الصبح.

التخم.

التدرج، وهو الدارج، معرب تدور.

الترهات، فوجدک راه، بمعنی طریق صغیرة والمراد بها الاباقیل.

الثوث، معرب تود، وهو الفرصاد.

التوتیاء، حجر یکتحل به، معرب توتیا.خاکستر-

التیر، معرب، تیر /ستون.

جادة الطریق: معرب جاده، وهی العظیمة المفتوحة من الطرق.

الجاموس، معرب گاومیش، (گاو: بقرة، ومیش: نعجة).

الجام، معرب جام.

الجربان، معرب گریبان ، وهو جیب الدرع، قال جریر:

إذا قیل هذا البین راجعت عبرة – لها بجربــان البنیقـــة واکــــف.

الجرذق، معرب گرده، نان تافتون

الجرم، معرب گرم.

الجل، معرب گل، و جلاب معرب گلاب (برای مثال از عائشة نقل است “کان إذا اغتسل من الجنابة دعا بشیء کالجلاب”.)

جزاف = گزاف

طازج = تازه

عسکر = لشکر

خندق = کندگ.

 

الثعالبی در کتابش اسامی زیر را فارسی می داند:

الکوز

– الإبریق

– الطست(تشت)

– الخوان

– الطبق –

القصعة

– السکرجة

-السمور و السنجاب

– الخز –

الدیباج

– السندس

– الیاقوت

– الفیروز

-البلور

-السمیذ

– الکعک(گعک- کیک#الجلاب(گلاب)

-السکنجبین

-الفالوذج

– الفلفل والقرفة

– الزنجبیل

– النرجس

-البنفسنج

– النسرین

– السوسن

الیاسمین

الجلنار(گل نار)

– المسک

-الکافور

-العنبر

– الصندل

– القرنفل

– البستان

-ابریسم،

– سکباج

دوغباج

الجرذباج

-جنحه

-سراج

-رستاق

-لعل

-وزیر

-طسوج

-جزاف

-شعبذه

-صولجان

-ریان

جزیة

-دست

-درقه

-دیجور

الخ……….

همگی فارسی هستند که تعریب شده‌اند،مانند” نموذج” از نمونهٔ فارسی/ کُردی، سریر و تخت و رواق و السرداب و القابوس ازکلمات فارسی/کردی که درقرآن آمده برحسب رأی زبان شناسان 100 کلمة است و بعضی تعداد را بیشتر دانسته اند، مثال کلمه، سراج أصلها چراغ و اسم غلمان أصله گلمان و کلمة جناح أصل آن گناه وکنز أصله گنج الجزیة أصلها گزیت جلنار (گلنار) و(إندازه) إلی (مهندس) و چغندر إلی شوندر و پگاه إلی صباح وچلیب إلی صلیب و چین إلی صین و کورش إلی قورش و خسرو إلی کسری و کاسبین إلی قزوین و برنامه إلی برنامج و ساده إلی ساذج و پسته إلی فستق و مهرگان إلی مهرجان و أرغوان إلی أرجوان وأسب سوار، إلی أسوار و باژ إلی باج و بردن نامه إلی برید وگنجینة إلی خزینة وگوهر إلی جوهر و نفت إلی نفط و تبر إلی طبر وبرج إلی تبرج و گلاب إلی جلاب وگچ إلی جص و دستور بقی کما هو دستور والخانه إلی حانه وخانگاه إلی خانقاه أو خانکه و میان إلی میدان وخونگر إلی خنجر وپیام إلی بیان وششرنگ إلی شطرنج وپولاد إلی فولاذ الخ..

قرآن شناس ، زبان شناس و پژوهشگر نامی انگلیسی زبان، جفری آرتور را عقیده برآنست بیست وهفت کلمه قران ریشه فارسی دارد از جمله : سجیل: معرب سنگ وگل، اباریق: جمع ابریق، معرب آبریز، تنور، مرجان، مِسک: معرب مِشک، کورت: کور شدن ، تاریک شدن – تقالید: ، قلاده، جمع تقلید، بیع: خرید و فروش، بیعانه(بیانه) قسمتی از پیش پرداخت.جهنم – دینار پول مروج ایرانی قدیم (یک صدم ریال) زنجبیل: معرب زنجفیل، – سُرادِق: سراپرده، – سقر: جهنم، دوزخ – سجین: نام جایی در دوزخ، زندانی – سلسبیل: سلیس، نرم، روان، گوارا، می‌خوشگوار، نام چشمه‌ای در بهشت- ورده: پرگه ،گل سرخ – سندس: دیبای زربفت لطیف و گران بها- قرطاس: کرباس – کاغذ، جمع آن قراطیس – اقفال: جمع قفل –کافور –یاقوت – گوهر= جوهر- مهرجان =مهرگان – برقه = پرده.

بعضی پژوهشگران تعداد واژگان فارسی قرانی را بیشتر از یکصد عدد برآورد کرده مانند: سراج = چراغ – دار – غلمان = گلمان جوان گل رو – زمهریر- کاس یا کاسه – جُناح: گناه، – رجس = زشت – خُنک: سرد- زم = سرد – زُور: قوه، نیرو، – شُواظ: زبانهٔ آتش، شعله، حرارت، درحال ذوب شدن – اُسوَه = الگو = – فیل: پیل – توره= شغال، حیوان وحشی. عبقری =( آبگری آبکاری)= زیبا سازی و خلاقیت و بزرگی. کنز= (گنج)-. زبانیه: نگهبانان دوزخ، زبانه کشیدن شعله‌های آتش. زانی -زانیة -زنا= زناکار. ابد: جمع آن آباد،جاودان. قمطریر: شدید، سخت، دشوار-. بلید از پلید(آدم احمق)- بررُخ: مانع وحایل بین دوچیز . تَبَت: نابودشده، قطع شده، تب و تاب یافته – سخط: خشم گرفتن برکسی، غضب – سُهی: (بگونهٔ سها)، ستارهٔ کوچک و کم نور در دب اصغر. اریکه و ارائک به معنی بالش و متکی چندبار در قران تکرار شده‌است. عرش معرب از ارگ – نهی = نه/ نهی . برهان = دلیل در قران برهان و براهین آمده‌است- برج = تبرج – زینت – الجزیه = گزیت = توبه ۲۹ – الجند = گند -= یس ۷۵ جند و جنود – مسجد از مزگت – صلیب از چلیپا و صدها واژه دیگر.

این کلمات ریشه و بنیاد فارسی داشته که به فراخنای زبان عربی درآمده ومشتقات آنها با دلایل مبسوط از جانب محققین توضیح شده‌است . و نفوذ واژگان از پارسی به سایر زبانها خود نشانه اصالت ، کهن بودن و گستردگی و نفوذ زبان فارسی و زنده بودن و اهمیت آن در همه زمانها را اثبات می‌کند .

در اشعار شاعران دوره جاهلی

 

در اشعار شاعران جاهلی:

انجمن،

ارغوان،

بربط،

بنفشه،

بادیه،

گلاب،

گلستان،

دیبا،

دهقان،

یاسمن،

یاقوت،

زیر،

زبرجد،

مرو،

آس،

مرزنگوش،

مهره،

مشته،

نرگس،

سوسن،

سمسار،

سیه‌سنبل،

تاج،

تنبور،

خبری،

خسروانی،

چنگ،(صنک ) شاهنشاه و غیره استفاده شده‌است.

 واژگان زیادی وجود دارند که در ریشه یابی اشتباه  ریشه یابی شده اند از جمله آنها به امیر- میر- پیر – و برقه  برقع و پرده اشاره کردیم 

طبق نظریه جدید دهقان – خاقان و خان نیز ریشه در زبان مغولی ندارد. خان واژه ای هندو-اروپائی است که ریشه آن به واژه Kan- و kanva در سانسکریت برمی گردد. کان در سانسکریت به معنی رئیس – شاه – بزرگ – امیر – رئیس ده و شهر و … می باشد. دهقان نیز  همان دهگان است و خاقان نیز تغییر یافته دهگان است.

کشور تغییر یافته از کشت ور است.

  • محمد عجم. «در قران کلمات غیر عربی وجود دارد». موسسه آفتاب، ۲۲ آبان ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۰.
  • معربات از فارسی/ جهود العلامة محمد ابن تاویت التطوانی/ المراکشی
  • تاثیر زبان فارسی بر زبان و ادبیات شبه قاره هند[۱۳] حوزه هنری دکترعجم

 

BBC Persian gulf

By Jon Leyne
BBC News
http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8527729.stm

A Virgin Atlantic Airways Airbus Airlines that fail to comply with the ruling will be banned or detained
Iran has warned that airlines will be banned from flying into its
airspace, unless they use the term “Persian Gulf” on their in-flight monitors. The transport minister has threatened to impound planes that fail to comply.
The nation is most insistent that the stretch of water separating it from its southern neighbors should be known as the “Persian Gulf”.
To call it the Gulf, annoys the authorities; to call it the Arabian
Gulf, infuriates them even more.

BBCPERSIAN GULF
WHAT’S IN A NAME?
BBC style is to refer to the body of water between Iran and the
Arabian Peninsula as the Gulf
Iran calls it the Persian Gulf, also the more historically recognised term , Saudi Arabia and most other Arab states insist on calling it the Arabian Gulf
Conferences are held to make the matter quite clear, an ancient map with definitive proof of the correct name was sent on a world tour. And recently a foreign member of the cabin crew working for an Iranian airline was sacked and expelled from Iran when he got it wrong.
Now the Iranian transport minister has given foreign airlines 15 days to change the name to Persian Gulf on their in flight monitors.
If they failed, they would be prevented from entering Iranian
airspace, he warned. And if the offence was repeated, foreign airliners would be grounded and refused permission to leave Iran . Numerous Arab airlines fly into Iran every day, not to mention
Europeans and others, so it remains to be seen how they will respond.
As for the minister, Hamid Behbahani, it may or may not be a
coincidence that he is making a stand on this patriotic matter at A time when he is facing calls for his impeachment for alleged lack of competence.

کاربرد نام خلیج فارس و عملکرد و واکنش رسانه های عربی

ادعاهای تکراری، بی پایه، بدون سند، مغلطه و سفسطه بازی مضحک آندسته از رسانه های افراطی برای وارونه جلوه دادن حقایق بدنبال هشدار ايران به شركتهاي هواپيمايي در مورد نام خليج فارس، یکبار دیگر حقانیت طرفداران نام خلیج فارس این میراث کهن را که که صدها سند، کتاب و نقشه کهن اسلامی پشتوانه آن است را آشکارتر نمود .

8644543463_f04fa48bb8_k

روشنفکران قوم گرای عرب در طول چند دهه گذشته و در سالهای اخیر سلفی های تکفیری، علی رغم تبلیغات و وعده های توخالی هنوز نتوانسته اند حتی یک سند تاریخی و یا مستند قانونی ارایه نمایند که بر مبنای آن بتوان نام تاریخی و کهن خلیج فارس را تغییر داد. آنها بطور غیر قانونی و بدون اینکه رای و اجماع( UNCSGN )مجمع عمومی کنفرانس یکسان سازی نامهای جغرافیایی و رای موافق بدنه کارشناسی سازمان (UNGEGN ) را داشته باشند بطور یکجانبه و غیر قانونی نام این آبراه بین المللی را تغییر داده اند. اخیرا در پاسخ به هشدار وزیر راه و ترابری کشورمان ، قومچی ها و تکفیری ها که در ارائه سند عاجز هستندبا مغلطه و سفسطه بازی برای اولین بار در لباس دلسوز وحدت اسلام و مسلمین ظاهر شده و اشک تمساح ریخته و اصرار ایران بر عدم تغییر نام این آبراه را خلاف وحدت جهان اسلام خوانده اند!

پاسخ به تمامی ادعاهای روشنفکران قوم گرا و یا سلفی و تکفیری در خصوص این نام، در کتاب “اسناد نام خلیج فارس میراثی کهن و جاودان” بطور مستند وبا اشاره به 300 کتاب اسلامی و عربی، یکصد نقشه اسلامی، 2000 نقشه خارجی و بیشتر از 30 قرارداد و عهدنامه دوجانبه و یا بین المللی ارائه شده است.

مروری بر ادعاهای رسانه های افراطی در خصوص تغییر نام خلیج فارس

TeheranMossaver31Khordad1330parssea
توجيه وزيرامور خارجه كويت
وزير امور خارجه كويت ضمن درخواست پرهيز از دامن زدن به اختلافات مربوط به نام خليج فارس، در عين حال استفاده از نام جعلي آن را توجيه كرد، شيخ محمد صباح
السالم الصباح روز سه شنبه88/12/11 هنگام ترك كويت به مقصد قاهره براي شركت در نشست وزيران امور خارجه كشورهاي عرب در پاسخ به پرسشي درباره موضعگيري ايران در قبال اقدام سفارت كويت در تهران مبني بر استفاده از نام جعلي به جاي خليج فارس گفت: ما اين گونه امور را مدتهاست پشت سر گذاشته و پايان داده ايم و نام آن براي ما خليج عربي و براي ايراني ها خليج فارس است و از اين رو نبايد اين موضوع محل اختلاف باشد! وي افزود: زيرا ما از سمت عربي به آن” خليج عربي” اطلاق مي كنيم و ايراني ها نيز از سمت ايراني به آن خليج فارس می گویند. وزير امور خارجه كويت در تاریخ 12/12/ 88 در مصاحبه با شبکه تلویزیون جهانی الجزیره مجددا بر همین سخنان تاكيد كرد و گفت اختلاف درباره نام خليج فارس نبايد باعث اختلاف با ايران شود.

گفتنی است که 13 دسامبر 2009 نیز(نقل از شرق الاوسط) وزیر امورخارجه بحرین خطاب به وزیر محترم امورخارجه کشورمان گفته بود من از دوران مدرسه خلیج فارس بکار می برم حالا مدتی هم شما خلیج عربی بکار برید تا حساسیتها از بین برود!

دکتر سعدبن طفله عجمی وزیر پیشین فرهنگ کویت نیز در مطلب مشابهی که در روزنامه الاتحاد امارات مورخ 7/12/88 چاپ شده گفته است در بسیاری از مکانها بر سر نامها اختلاف هست مثلا انگلیسی ها تنگه بین انگلستان و فرانسه را کانال انگلیسی می خوانند و دیگران آن را کانال مانش می نامند جزایر فالکلند را اسپانی زبان ها مالویناس می نامند. اگر ایران تهدید خود برای جلوگیری از پروازها را عملی کند در واقع روابط خود را با کشورهای بسیار و همسایگانش قطع می کند و خود را تحریم می کند.

روزنامه الرای چاپ امان،9/12/88 شورای سازمان ها و انجمن های اسلامی در اردن که یک گروه سنی افراطی است اظهارات اخیر حمید بهبهانی را برخلاف اسلام دانسته است. این گروه که تا کنون در خصوص هوس قوم گرایان عرب برای تغییر نام کهن و مورد قبول جهانی به نام یک قومیت منطقه ای هیچگونه واکنشی نشان نداده است حتما می داند که اگر کار ایران در اصرار بر حفظ نام تاریخی خلاف اسلام است بطریق اولی اقدام قوم گرایان عرب حتما غیر اسلامی تر و غیر منطقی تر است. بدیهی است که افراط گرایی عربی برای تغییر این نام تاریخی بنفع هوسهای قومی گناهی بزرگتر و خلافی عمده تر و اقدامی ضد اسلامی تر می باشد. زیرا که نام تاریخی خلیج فارس در طول دو هزاره گذشته به میراث فرهنگی تمام ملیت های منطقه و جهان تبدیل شده است.

در بیانیه مذکور آمده است:” نام خود ایران نیز از هر عبارت و کلمه فارسی خالی است! ایران دست به تهدیدی زده که منجر به خسارت های بسیاری برای شرکت های هواپیمایی عربی و اسلامی در منطقه می شود این اقدام ایران، منطقه را در مسیر رویارویی قرار می دهد ولی ایران خود خواهان هم پیمانی وهمبستگی میان مسلمانان است. ایران گفته که از اجماع اسلامی دفاع کرده و برای برقراری آن تلاش می کند و برای رسیدن به این هدف موسسه های بسیاری را برای گفت وگو و تقریب ایجاد کرده است.”

شورای سازمان ها و انجمن های اسلامی در اردن در بیانیه خود اضافه کرده است: تهدید کشورهای همسایه در خلیج ع ربی به صورت عام به سود منافع منطقه و به صورت خاص به سود ایران نیز نیست. این نشان دهنده موفقیت طرحی است که براساس آن صهیونیسم جهانی به دنبال ایجاد تفرقه بین ایران و جهان عرب است تا بتواند منطقه را به سمت نزاع بکشاند.”

این گروه که در پوشش طرفدار وحدت جهان اسلام ظاهر شده اگر واقعا این همه به وحدت و منافع مسلمانان توجه دارد، بهتر بود به جای صغرا و کبرا چیدن های مضحک، از قوم گرایان عرب می خواست که بر تغییر نام خلیج فارس اصرار نداشته باشند و به واقعیت های تاریخی پایبندبوده وبرای تغییر نام واقعی “خلیج فارس” اینهمه هزینه نکنند.

کویت:

bahreFars
عايد المناع تحليلگر سياسي در كويت در گفتگو با العربيه مي گويد :
نام خليج فارس نامگذاري استعماري است نه نامگذاري فارسي(ایرانی) يعني كشورهاي غربي چنين نامي را رایج کرده اند.

ایران به نام رسمي شط العرب اعتماد و اعتقادي ندارد و به جاي آن از اروند روداستفاده مي كند و با اين حال از تغيير نامهاي عربي در منطقه اهواز خودداري نمي كند. نمي توان فقط از احساسات ايرانيان سخن گفت و احساسات مردم عرب را از ياد برد زيرا مردم عرب بيشتر جزء غربي خليج فارس را تشكيل مي دهند و حتي در جزء شرقي در منطقه اهواز همه عرب هستند فقط مردم يك سوم از خليج فارس در جهتي كه به سمت ايران است غير عرب هستند و بقيه مردم عرب هستند پس چرا ايران براي احساسات مردم عرب احترام قائل نيست وي مي افزايد نامگذاري خليج فارس و مسئله تاريخي آن پذيرفتني است و نيز درست است كه جمال عبدالناصر اسم خليج عربي را رایج کرد اما اين نامگذاري پيش از جمال عبدالناصر هم وجود داشته است يعني در قرن اول ميلادي شخصي به نام بليني وينگا اين نام را براي اين منطقه به كار برده است!! به گفته وي قولي وجود دارد كه چهارصد و شصت سال پيش از ميلاد مسيح اين منطقه با نام خليج عربي شناخته مي شده است بلكه نامهاي ديگري داشته مانند خليج بصره خليج بحرين و خليج عمان و همه اين نامها وجود دارد همانطور كه نام خليج فارس هم موجود است به گفته عايد المناع سوال اين است كه اگر ايران از اين سخن مي گويد كه نام خليج فارس در مستندات سازمان ملل و نقشه هاي بين المللي وجود دارد چرا اين همه اصرار مي ورزد كشورهاي عربي هم آنرا به كار ببرند وي مي افزايد البته نام خليج فارس در نهايت نامگذاري استعماري است نه نامگذاري فارسي يعني كشورهاي غربي چنين نامي را به كار بردند هرچند پس از برپايي انقلاب اسلامي اين مسئله مطرح شد كه انرا خليج اسلامي بنامند ولي متاسفانه ايران همچنان اصرار مي ورزد كه نام خليج فارس را به كار ببرد و اين بسيار عجيب است به گفته اين تحليلگر كويتي هدف ايران اين است كه بگويد ما از بحرانها هراسي نداريم يا اينكه دست كم هدف ايران اين است كه توجه جهانيان را از مسائل داخلي ايران به موضوعات خارجي و به ويژه به كشورهاي همسايه معطوف كندوي مي افزايد اين توجيهات در حقيقت توجيهات ضعيفي است ولي متاسفانه ايران از اين توجيهات استفاده مي كند و حتي هواپيماي پاكستاني را وادار مي كند كه به سبب مسائل امنيتي در تهران بنشيند و اين نوعي خود را برتر دانستن نسبت به كشورهاي خليج فارس است و اينكه اين كشورها قدرت عكس العمل ندارند در حالي كه چنين رفتاري شايسته حكومت جمهوري اسلامي ايران نيست كه بخواهد درمورد نامگذاري خليج به خليج فارس اصرار بورزد و حق ديگران را از نامگذاري عربي سلب كند به گفته عايد المناع شاه نيز در گذشته هنگامي كه كشورهاي عربي تصميم گرفتند نام خبرگزاري خليج عربي را به كار ببرند اعتراض كرد و تهديد كرد و باعث شد كه انها از اين نامگذاري خودداري كنند ايا كشورهاي عربي هم اكنون نيز با شاه جديدي روبرو هستند وي مي افزايد من معتقدم مقامات ايراني هر چند قابل احترامند ولي هم اكنون در حالت بحران به سر مي برند و اين نتيجه مقابله با تلاشهاي بين المللي است و در واقع نوعي ابراز قدرت و مبارزه طلبي و جبروت است و تصور مي كنند ممكن است فشار سياسي را كاهش دهد وي مي گويد ايران در وضعيتي شبيه به محاصره اقتصادي به سر مي برد به ويژه با جهان ايران به كشورهاي عربي بيشتر نياز دارد تا كشورهاي خليج فارس به ايران ايران نياز دارد كه از شركتهاي هوايي خليج فارس هواپيما اجاره كند و از طرق خليج فارس عبور كند و همچنين مردمي كه مي خواهند از خليج فارس براي زيارت مشهد و مكانهاي ديگر در ايران سفر كنند نياز به كشورهاي خليج فارس دارند و در نتيجه به مصلحت ايران نيست كه بحران جديدي ايجاد كند ولي با تاسف بسيار دولت ايران با حالتي عصباني چنين تصميمي گرفته است و در نتيجه بحراني براي هيچ پديد امده است و اصلا ضرورتي نداشته است كه يك شركت هوايي يوناني اصطلاح خليج عربي را به كار ببرد و ايران چنين تصميمي بگيرد بلكه مي توانستند از شركت يوناني بخواهند چنين اصطلاحي را به كار نبرد و در نتيجه بحران پايان يابد در حالي كه مي بينيم اين مسئله ادامه يافته و به مداخله در امور شركتهاي هواپيمايي عربي كشيده شده است و اگر فرض كنيم كشورهاي عربي داخل هواپيما يا كابين هواپيما نقشه هاي خود را نصب كنند چه زياني براي ايران خواهد داشت و ايا مي توان گفت كه كشورهاي عربي از شركتهاي هواپيمايي ايران بخواهند كه نوشته هاي فارسي يا اصطلاح خليج فارس را به كار نبرند به گفته اين تحليلگر عرب كشورهاي عربي به اين علت اصطلاح خليج را بيشتر به كار مي برند تا خليج عربي تا مقامات ايران ناراحت نشوند و انان نيز بايد متقابلا چنين برخوردي داشته باشند و نگذارند قضيه تا اين حد بزرگ شود.

1142bahrfars

امير موسوي تحليلگر سياسي در تهران نيز در گفتگو با العربيه در پاسخ به اين سوال كه ايران در پي چه هدفي است كه چنين بحراني را پديد اورده است مي گويد در واقع چنين درخواستي بحران نيست بلكه يك سوء تفاهم است و ايران خواهان اين است كه اين مسئله را از طريق سياسي حل كند زيرا نوعي توهين به احساسات ايرانياني است كه بيشترين جمعيت مسافراني را تشكيل مي دهند كه از طريق شركتهاي هواپيمايي عربي راهي تهران مي شوند در حقيقت مسافراني در پروازها هستند كه اصرار مي ورزند كه در نامگذاري دقت شود و اصطلاح خليج فارس به كار رود و اصطلاح ديگر را توهين به خود و توهين به حاكميت ايران مي دانند و اين نامگذاري بنابر تاريخ و مدارك سازمان ملل متحد خليج فارس است و اين نام در زمان حکومت جمال عبدالناصر تغيير كرد يعني در زماني كه شاه سابق در ايران با رژيم صهيونيستي همكاري داشت و از طريق اعطاي نفت به آن كمك مي كرد و اين تغيير به سبب مواضع سياسي كشورهاي عربي تغيير كرد و سپس بر ان اصرار ورزيدند و به ان پايبند ماندند نامگذاري خليج عربي در اغاز دهه شصت اتفاق افتاد موسوي مي افزايد مردم ايران هنگامي كه مي بينند در فضاي ايران از اصطلاح خليج عربي استفاده مي شود ناراحت مي شوند زيرا به اعتقاد ايرانيان اين اصطلاح جدید وغير واقعي و ساختگي است و به همين علت مقامات ايراني درخواست كرده اند كه احساسات مردم ايران محترم شمرده شود به ويژه در فضاي ايران و البته ممكن است شركتهاي هواپيمايي نيز براي احترام به احساسات ايرانيان هرچند در فضاي ايران از به كار بردن اين اصطلاح خودداري كنند به ويژه انكه شركتهاي هوايي كشورهاي عربي ماهيانه صدها هزار دلار از طريق مسافران ايراني به دست مي اورند و تقريبا همه مسافران انها جز عده اي معدود ايراني هستند و درصورتي كه به درخواست تهران عمل نكنند خود انها خسارت خواهند ديد موسوي مي افزايد كشورهاي عربي بيش از ايران اين مسئله را بزرگ كرده اند و متاسفانه كشورهاي عربي ماه گذشته از شركت ورزشكاران خود در مسابقات كشورهاي اسلامي در تهران ممانعت كردند به اين علت كه هيئت المپيك در تهران مدالهايي را كه تهيه كرده بود نام خليج فارس را روي انها نوشته بود و عربها مسابقات را تحريم كردند و در نتيجه مسابقات تعطيل شد و در ان زمان بلواي تبليغاتي بر سر اين موضوع پديد نيامد در حالي كه اين مسئله براي ايران بسيار مهم بود در حالي كه هم اكنون مي بينيم درمورد مسئله خليج يا خليج عربي كه مربوط به كشورهاي عربي است اين همه سر و صداي تبليغاتي به پا كرده اند وي تا كيد مي كند اين مسئله بسيار مهمي بود كه كشورهاي عربي جلوي برگزاري مسابقات بين المللي اسلامي را گرفتند ولي ايران انرا چندان بزرگ نكرد ولي متاسفانه در مسئله اي كه به احساسات مردم ايران مربوط مي شود ايران چنين تصميمي گرفت و از شركتهاي هواپيمايي خواست بنابر دلايل اخلاقي چنين احترامي را براي احساسات ايرانيان قائل شوند علاوه بر اينكه نام خليج فارس مسئله اي تاريخي و غير قابل انكار است و ديديم صدام هنگامي كه وارد كويت شد و نام انرا به كاظمه تغيير داد ايران برضد صدام موضعگيري كرد و ايا مي توان اسم مكانهاي مختلف را تغيير داد و ايران خواستار اين است كه همه براي چنين نامگذاريهايي احترام قائل شوند زيرا ملتها انها را ميراث تاريخي مي دانند.

ملاحظه: برخلاف ادعای کذب روشنفکران عرب، پلینی جغرافی دان قرن اول میلادی هم از خلیج فارس و هم از خلیج عربی نام برده است که منظور وی دریای سرخ بوده است و تصور وی این بوده که این دو خلیج به هم وصل هستند وی خلیج فارس را دریایی بزرگ در امتداد بسوی شرق نامیده است.

Saudi_map_of_Persian_gulf_1952

العربيه مدعي شد نام خليج فارس باعث بحران جديد ميان ايران و كشورهاي
عربي شد. 1388/12/4.
العربيه مدعي است نام خليج فارس باعث بحران جديد ميان ايران و كشورهاي عربي شده است به گزارش شبكه تلويزيوني العربيه ايران تهديد كرده است درصورتي كه كشورهاي عربي به جاي اصطلاح خليج فارس آنگونه كه تهران مي گويد از خليج عربي استفاده كنند به شركتهاي هواپيمايي اين كشورها اجازه نخواهد داد از فضاي هوايي ايران استفاده كنند تصميم تهران نشانه بحراني جديد ميان ايران و كشورهاي عربي در افق روابط ميان اين كشورها به شمار مي رود سوال اين است كه تهران در حالي كه تحت فشار شديد بين المللي در ارتباط با پرونده هسته اي است از اينكه با كشورهاي اطراف خود وارد بحران جديدي شود چه سودي خواهد برد و چه بهره اي نصيب ايران خواهد شد اگر شركتهاي هواپيمايي كشورهاي عربي پروازهاي خود را به ايران متوقف كنند زيرا در اين صورت كشورهاي عربي نيز ورود هواپيماهاي شركتهاي هوايي ايران را به اسمان خود ممنوع خواهند كرد حسن فحص گزارشگر العربيه مي گويد ايا اقدام جديد ايران يك عكس العمل سياسي مطالعه نشده است يا تلاشي است كه هدف ان ايجاد موازنه قدرت جديد منطقه اي است تلاشي كه منطقه را به طور مستقيم تهديد مي كند يا شايد بتوان گفت هدف ايران اين است كه از كشورهاي عربي اعتراف بگيرد كه ايران را به عنوان كشوري قدرتمند مي پذيرند انهم به سبب نامگذاري محدوده آبي بين ايران و جهان عرب اين در حالي است كه نامگذاري در واقع از نظر قوانين بين المللي هيچ چيز را تغيير نمي دهد همانگونه كه به اعتقاد كارشناسان در امور پروازهاي غير نظامي ايران نيز اين حق را ندارد كه طرفهاي ديگر را مجبور كند نامگذاري مورد نظر ايران را استفاده كنند تصميم ايران كه هر شركت هواپيمايي كه نام خليج فارس را به كار نبرد نخواهد توانست از پانزده تا سي روز در فضاي ايران براي پرواز استفاده كند و درصورت تكرار چنين شركتهايي به طور كامل از پرواز بر فراز ايران منع خواهند شد قابل قبول نيست علاوه بر اينكه اگر اين تصميم عملي شود تاثير منفي بر اقتصاد ايران خواهد گذاشت زيرا از بسياري از خدمات اين پروازهاي هوايي محروم خواهد شد و در نتيجه كشورهاي عربي مجبور خواهند شد شركتهاي هواپيمايي غير نظامي ايران را از پرواز بر فراز اسمان خود منع كنند آنهم در فضايي كه پل ارتباطي بين ايران و قسمت بزرگي از جهان محسوب مي شود كارشناسان معتقدند تصميم جديد ايران بر مشكلات اين كشور خواهد افزود و اين كشور را وارد نزاعي جانبي خواهد كرد انهم در زماني كه ايران در معرض فشارهاي بين المللي بر سر پرونده هسته اي است همچنين اين تصميم در مرحله اي گرفته شده كه اختلاف ايران با امارات متحده عربي بر سر جزاير سه گانه و نيز اختلاف بر سر فلات قاره با كويت به نتيجه اي نرسيده و همچنان پابر جاست در مقابل اين سوال مطرح مي شود كه چرا ايران به نامگذاري بين المللي و رسمي شط العرب اعتماد و اعتقادي ندارد و به جاي ان از اروند رود استفاده مي كند و با اين حال از تغيير نامهاي عربي در منطقه اهواز خودداري نمي كند.

عايد المناع تحليلگر سياسي در كويت در گفتگو با العربيه مي گويد نمي توان فقط از احساسات ايرانيان سخن گفت و احساسات مردم عرب را از ياد برد زيرا مردم عرب بيشتر جزء غربي خليج فارس را تشكيل مي دهند و حتي در جزء شرقي در منطقه اهواز همه عرب هستند فقط مردم يك سوم از خليج فارس در جهتي كه به سمت ايران است غير عرب هستند و بقيه مردم عرب هستند پس چرا ايران براي احساسات مردم عرب احترام قائل نيست وي مي افزايد نامگذاري خليج فارس و مسئله تاريخي آن پذيرفتني است و نيز درست است كه جمال عبدالناصر اسم خليج عربي را به رایج کرد اما اين نامگذاري پيش از جمال عبدالناصر هم وجود داشته است يعني در قرن اول ميلادي شخصي به نام بليني وينگا اين نام را براي اين منطقه به كار برده است به گفته وي قولي وجود دارد كه چهارصد و شصت سال پيش از ميلاد مسيح اين منطقه با نام خليج عربي شناخته مي شده است بلكه نامهاي ديگري داشته مانند خليج بصره خليج بحرين و خليج عمان و همه اين نامها وجود دارد همانطور كه نام خليج فارس هم موجود است به گفته عايد المناع سوال اين است كه اگر ايران از اين سخن مي گويد كه نام خليج فارس در مستندات سازمان ملل و نقشه هاي بين المللي وجود دارد چرا اين همه اصرار مي ورزد كشورهاي عربي هم انرا به كار ببرند وي مي افزايد البته نام خليج فارس در نهايت نامگذاري استعماري است نه نامگذاري فارسي يعني كشورهاي غربي چنين نامي را به كار بردند هرچند پس از برپايي انقلاب اسلامي اين مسئله مطرح شد كه انرا خليج اسلامي بنامند ولي متاسفانه ايران همچنان اصرار مي ورزد كه نام خليج فارس را به كار ببرد و اين بسيار عجيب است به گفته اين تحليلگر كويتي هدف ايران اين است كه بگويد ما از بحرانها هراسي نداريم يا اينكه دست كم هدف ايران اين است كه توجه جهانيان را از مسائل داخلي ايران به موضوعات خارجي و به ويژه به كشورهاي همسايه معطوف كندوي مي افزايد اين توجيهات در حقيقت توجيهات ضعيفي است ولي متاسفانه ايران از اين توجيهات استفاده مي كند و حتي هواپيماي پاكستاني را وادار مي كند كه به سبب مسائل امنيتي در تهران بنشيند و اين نوعي خود را برتر دانستن نسبت به كشورهاي خليج فارس است و اينكه اين كشورها قدرت عكس العمل ندارند در حالي كه چنين رفتاري شايسته حكومت جمهوري اسلامي ايران نيست كه بخواهد درمورد نامگذاري خليج به خليج فارس اصرار بورزد و حق ديگران را از نامگذاري عربي سلب كند به گفته عايد المناع شاه نيز در گذشته هنگامي كه كشورهاي عربي تصميم گرفتند نام خبرگزاري خليج عربي را به كار ببرند اعتراض كرد و تهديد كرد و باعث شد كه انها از اين نامگذاري خودداري كنند ايا كشورهاي عربي هم اكنون نيز با شاه جديدي روبرو هستند وي مي افزايد من معتقدم مقامات ايراني هر چند قابل احترامند ولي هم اكنون در حالت بحران به سر مي برند و اين نتيجه مقابله با تلاشهاي بين المللي است و در واقع نوعي ابراز قدرت و مبارزه طلبي و جبروت است و تصور مي كنند ممكن است فشار سياسي را كاهش دهد وي مي گويد ايران در وضعيتي شبيه به محاصره اقتصادي به سر مي برد به ويژه با جهان ايران به كشورهاي عربي بيشتر نياز دارد تا كشورهاي خليج فارس به ايران ايران نياز دارد كه از شركتهاي هوايي خليج فارس هواپيما اجاره كند و از طرق خليج فارس عبور كند و همچنين مردمي كه مي خواهند از خليج فارس براي زيارت مشهد و مكانهاي ديگر در ايران سفر كنند نياز به كشورهاي خليج فارس دارند.

88/12/04 مطبوعات روز سه شنبه امارات به طور گسترده به سخنان وزير راه و ترابري ايران در مورد نام خليج فارس پرداختند و با گزارشهاي مغرضانه اين موضوع را منعكس كردند.
گلف نيوز نوشت: تصميم وزير راه ايران مبني بر توقيف هواپيماهايي كه از نامهاي ديگري به جز خليج فارس در نمايشگر هواپيماهاي خود استفاده كنند، منجر به ايجاد تنش در منطقه شده است.
اين روزنامه ادعا كرد: علاوه بر آن نزاع ايران با آمريكا و متحدانش بر سر فعاليتهاي هسته اي اين كشور و موقعيت كشورهاي عرب منطقه كه بين ارتباط با واشنگتن و ترس از ايران گير كرده اند، نيز مزيد بر علت شده است.
روزنامه اماراتي افزود: كشورهاي عرب حاشيه خليج (فارس ) نيز مانند آمريكا از بلندپروازي هاي هسته اي تهران نگرانند.
بسياري از اين كشورها امكاناتي را به نيروهاي نظامي ايالات متحده اختصاص داده و برخي نيز طي سالهاي اخير اقدام به خريد تسليحات نظامي از آمريكا كرده اند.
اين منبع افزود: ايران با همسايگان عربش بر سر نامگذاري آبهايي كه آنها را از هم جدا مي كند، اختلاف دارد.
در حالي كه اعراب در برابر كساني كه اين دريا را خليج فارس مي نامند، انعطاف نشان داده اند، اما ايران همواره مصر بوده كه از لحاظ تاريخي و در ميان همه ملتها به عنوان پارس شناخته شده و همواره در برابر هر فرد و يا سازماني كه از نامي غير از خليج فارس استفده كرده ، موضع گرفته است.
اين در حالي است كه در ماه ژوئن گذشته محمود احمدي نژاد رييس جمهوري ايران از حاميان پر و پا قرص نامگذاري خليج فارس ، ضمن حضور در نشست غزه كه در دوحه تشكيل شد، به خاطر نشستن زير پرچمي كه روي آن خليج عربي نوشته شده بود، شديدا مورد انتقاد قرار گرفت.
روزنامه نشنال نيز در گزارش تحريك آميزي از اقدام اخير ايران مبني بر منع پرواز هواپيماهايي كه در مانيتور خود به جاي واژه خليج فارس از كلمات جعلي استفاده مي كنند، با عنوان تهديد نام برد. اين روزنامه نوشت: سخنگوي خطوط هواپيمايي امارات ايرلاين در اينباره گفته است، سعي ما بر اين بوده كه در اشاره به اين منطقه هيچ نامي ذكر نشود. ما تنها به شهرهاي مقصد خود در مجله و يا سايت اشاره مي كنيم.
ساير خطوط هواپيمايي امارات از جمله ايرعربيا و الاتحاد هنوز اظهار نظري در اين مورد نداشته اند. خطوط هوايي گلف اير نيز اعلام كرده كه هيچ نامي را در اشاره به اين منطقه به كار نخواهد برد.
دكتر عبدالخالق عبدالله استاد علوم سياسي در دانشگاه امارات در اين خصوص مي گويد: گمان نمي كنم كه اين اقدام يك تهديد به حساب آيد. به نظر موضوع كم اهميتي است كه ايران دارد آن را سياسي مي كند. به نظر موضوعات بسيار مهمتري در منطقه وجود دارد كه بتواند توجه ايران را به خود جلب كند.
روزنامه عرب زبان” الامارات” نيز به اين مساله پرداختند و الاتحاد در اين ارتباط نوشت : اقدام ايران خشم شديد كشورهاي عربي را برانگيخته است.
اين روزنامه افزود: عربستان در واكنش به اين اقدام سخن گفته و با سياسي توصيف كردن اين تصميم آن را اقدامي بس اشتباه در زماني اشتباه خوانده استايران با دست خود آن هم در زماني كه با قدرتهاي غربي بر سر موضوع هسته اي با چالش روبه رو است، خود را به دردسر انداخته است.

البيان نيز نوشت: ايران با اين اقدام، خود را از دريافت هزينه هاي ترانزيت محروم كرده و البته بايد عواقب رفتارهاي متقابل كشورهاي عربي نسبت به خطوط هوايي خود را بپذيرد. كشورهاي عربي موضع خليج فارس را حساس نمي دانند، آنها موضعگيري خود را عليه خواسته ايران مبني بر ناسيوناليست گرايي و بلندپروازي هاي اين دولت در منطقه اعلام كرده اند. سرمقاله روزنامه اماراتي درباره نام خليج فارس
88/12/05 روزنامه خليج تايمز امارات در سرمقاله روز چهارشنبه خود در خصوص نام خليج فارس، نوشت: ايران بخاطر برنامه بحث انگيز هسته اي ، در سطح منطقه و بين المللي روز بروز خود را منزوي تر مي يابد.

اين روزنامه در اين سرمقاله با عنوان خليج عربي يا فارس افزود: در چنين شرايطي انتظار مي رود كه آيت الله ها در تعامل با همسايگان عرب و مسلمانشان با احتياط بيشتر و به صورت منطقي تري عمل كنند.

حميد بهبهاني وزير راه ايران به خطوط هواپيمايي خارجي هشدار داده كه در صورت استفاده نكردن از واژه خليج فارس در نمايشگر هواپيماهايشان، اجازه نخواهند داشت كه در حريم هوايي ايران پرواز كنند.

بر پايه اين گزارش ، وي حتي تا آنجا پيش رفته كه اين شركتها را به توقيف هواپيماهايشان در صورت استفاده از اسم خليج عربي به جاي خليج فارس ، براي ناميدن اين آبراه افسانه اي كه ايران و شبه جزيره عرب را از هم جدا مي كند، تهديد كرده است. روزنامه اماراتي نوشت : هنوز معلوم نيست كه وزير راه و ترابري ايران اين اظهارات را با مسووليت شخصي ابراز كرده ، يا اينكه اين نيز يك سياست جديد از سوي دولت جمهوري اسلامي است.

خليج تايمز افزود: توجيه اين اقدام هرچه كه باشد، موضعگيري تند تهران در اين زمينه مايه تاسف بوده و تاثير بدي بر روابط ايران با دنياي عرب و همينطور ثبات و امنيت منطقه خواهد داشت.

صراحتا با توجه به چالشهاي بي شماري كه مردم منطقه با آن دست به گريبانند، مي توانيم به گونه اي عمل كنيم كه از ايجاد چنين چالش ناخوشايند و بيهوده اي در زمينه روابط ايران و اعراب خودداري شود.

به نوشته روزنامه اماراتي، چه چيزي در يك اسم است، ناميدن اين آبراه تحت عنوان خليج فارس يا خليج عربي چيزي را از نظر سياسي يا جغرافيايي در منطقه تغيير نخواهد داد و مطمئنا هر دو طرف دلايل كافي براي دفاع از عقيده خود دارند.

اين آبراه هميشه تحت عناوين خليج عربي و فارسي شناخته شده و شايد هيچكدام از اين اسامي نادرست نيستند. لذا اينكه اعراب يا ايراني ها چه اسمي براي آن انتخاب كنند نبايد مساله ساز باشد. خليج تايمز افزود: اين موضوع زماني مشكل ساز مي شود كه يكي از طرفين نه تنها اصرار دارد كه حق با او است، بلكه مي خواهد طرف مقابل نيز نظر وي را برسميت بشناسد. اين كاري است كه ايران انجام مي دهد.

بياييد نگاهي به ماهيت طبيعي خليج(فارس ) بيندازيم.
اگر اين خليج (فارس ) دولتهاي عربي را در يك كرانه خود دارد ( امارات، عربستان سعودي ، عمان، قطر، بحرين و كويت ) در آن سوي سواحل خود نيز ايران را دارد، لذا عملا هم اعراب و هم ايرانيان از حقوق مساوي در اين زمينه برخوردار بوده و محق هستند بر آن هر اسمي كه مي خواهند بگذارند.

روزنامه اماراتي افزود: شايد به همين دليل است كه شش كشور عضو شوراي همكاري مدتها قبل تصميم گرفتند از اسم شوراي همكاري كشورهاي عربي ناحيه خليج (فارس ) براي خود استفاده كنند، به اين ترتيب حضور كشوري غير عرب را نيز در منطقه خليج (فارس ) برسميت شناخته اند.

لذا تمامي اين اظهارات خشن و منازعات ديپلماتيك از سوي ايران، عبث و غيرضروري به نظر مي رسد، مضافا اينكه ايجاد تنش در روابط كشورهاي مسلمان آن هم بر سر مساله اي چنين كم اهميت، فايده اي براي هيچيك از طرفين نداشته و تنها باعث تشديد خصومت آنها خواهد شد.

خليج تايمز افزود: در حال حاضر امارات سخت در تلاش است تا بر سر مساله ترور فرمانده حماس در دبي با اسراييل برخورد كند و در اين زمينه حمايت هر چه بيشتر همسايگان و دوستانش را مي طلبد.
با اين اوصاف ايران از كدام طرف حمايت مي كند؟ پس بگذاريد اين فاصله را كمتر كنيم.

استاد دانشگاه در مصر:
ايراني ها درباره نام خليج فارس بسيار حساس هستند.
استاد روابط بين الملل مصر با اين توجيه كه ايراني ها درباره نام خليج فارس بسيار حساس هستند مدعي شد كه ايراني ها به دنبال احياء امپراطوري فارسي در منطقه هستند. اميره الشنواني در گفتگو با شبكه تلويزيوني العربيه درباره تصميم جمهوري اسلامي ايران مبني بر جلوگيري از عبور هواپيمايي هاي كه به جاي واژه خليج فارس از واژه مجعول خليج ع رب ي استفاده مي كنند گفت اين تصميمي بسيار خطرناك و عجيبي است چرا كه سبب افزايش تنش در منطقه خواهد شد منطقه اي كه با وجود مساله هسته اي ايران و تهديدهايي كه هم اكنون وجود دارد ظرفيت تنش بيشتري را ندارد وي گفت دقايقي پيش در كنفرانسي كه در باشگاه ديپلماسي مصر برگزار شده بود حضور داشتم كه درباره مساله هسته اي ايران برگزار شده بود و مجتبي اماني رئيس مركز حافظ منافع ايران در قاهره نيز در انجا حضور داشت از وي درباره اين مساله پرسش كردم كه گفت برخي از خبرگزاري ها اين خبر را بطور نادرست منعكس كرده اند و خبر اين بوده كه يك فروند هواپيماي خطوط هوايي ايران با خدمه پرواز يوناني در اسمان بوده است كه يكي از كارمندان يوناني به مسافران با توجه به نقشه اي كه داشته توضيح مي داده است كه هم اكنون بر فراز خليج ع رب ي پرواز مي كنند. مجري العربيه پرسيد ايران خليج را فارسي و كشورهاي عربي ان را عربي مي دانند اين مساله در قوانين بين المللي چگونه بايد حل و فصل مي شود اين استاد روابط بين الملل مصري پاسخ داد من به نماينده ايران گفتم كه بهتر است با توافق بين ما و شما اسم آن فقط خليج باشد و صفت عربي يا فارسي بر ان اضافه نشود تا اين مشكل حل و فصل شود اما وي لبخندي زد و چيزي نگفت به نظر مي رسيد كه اين پيشنهاد خوشايند او نبود بلكه انها خواهان اين هستند تا ان را خليج فارس بدانند و ما نيز در مقابل نيز مي خواهيم صفت عربي بر ان اضافه كنيم به نظر من راه ديگري ندارد ايراني ها به اين مساله با حساسيت زياد نگاه مي كنند كه اين مساله سبب نگراني ما از طمع ورزي هاي ايران در منطقه است و اينكه انها خواهان احياء امپراطوي فارسي هستند.

كارشناس كويتي ادعاهاي پوچ و بی اساسی را درخصوص خليج فارس مطرح كرد.
كارشناس كويتي مدعي شد اسناد و مدارك زيادي دال بر عربي بودن خليج فارس وجود دارد به گزارش شبكه تلويزيوني بي بي سي عربي عبدالهادي العجمي در گفتگوي اختصاصي با اين شبكه درباره ماجراي نام خليج و اين كه اين خليج فارس در اصل خليج فارس است يا خليج عربي گفت بدون شك اين خليج با توجه به انكه ساكنان اطراف آن عرب هستند خليج عربي است اعراب در سواحل شرقي و غربي اين خليج فارس زندگي مي كنند بر اين اساس اين خليج عربي است و هيچ شكي نيز در اين وجود ندارد وي در ادامه در پاسخ به سخنان امير موسوي ديگر مهمان برنامه كه از وجود حقايقي تاريخي دال بر فارس بودن اين خليج فارس حكايت مي كنند گفت واقعيت هاي تاريخي كه ايشان از انها سخن مي گويند نادرست است اسناد انگليسي نشان مي دهد كه در زمان هاي گذشته از عنوان خليج عربي به طور گسترده استفاده مي شده است وي ادامه داد پيشينه تاريخي كه بايد به ان اشاره كنم اين است كه وقتي فارس ها اقدام به اشغال سرزمين هاي عربي كردند كوشيدند هويت ساكنان عرب ساحل شرقي خليج فارس را تغيير دهند به همين سبب مسئله بسيار حساس شد شما هيچ كشور عربي در حاشيه اين خليج پيدا نمي كنيد كه از شركت هاي هواپيمايي ايران بخواهند نام خليج فارس را تغيير دهند اما اين مسئله به دو علت براي ايران اهميت دارد يكي اين كه اين كشور مي خواهد هويت اعراب را كه در سواحل شرقي خليج فارس زندگي مي كنند از جمله سرزمين هاي عربي كه انها را اشغال كرده است از بين ببرد و نامگذاري ها را تغيير دهد به همين سبب فارس ها بر انكار هويت اعراب موجود در داخل ايران اصرار مي ورزند نكته ديگر انكه اسناد زيادي وجود دارد كه نشان مي دهد از اين خليج با نام هاي خليج عربي خليج بصره و نام هاي ديگر ياد شده است العجمي در ادامه با اشاره به درخواست ايران از شركت هاي هواپيمايي كشورهاي حوزه خليج فارس براي استفاده از نام خليج فارس گفت ايا كشورهاي حوزه خليج چنين درخواستي را مطرح كرده اند و از شركت هاي هواپيمايي ايران خواسته اند نام خليج فارس را كه روي انها نوشته شده است تغيير دهند وي در پاسخ به اين كه سازمان ملل اين خليج را خليج فارس مي داند گفت كشورهاي حوزه خليج فارس صدها نقشه براي سازمان ملل فرستاده اند و بارها با اين سازمان مكاتبه كرده اند كه در انها از نام خليج عربي استفاده شده است اما هيچگاه سازمان ملل انها را به سبب وجود نام خليج عربي رد نكرده است در همه اسناد و توافقنامه هايي كه كشورهاي حوزه خليج فارس با سازمان ملل و ديگر كشورهاي جهان امضا كرده اند از نام خليج عربي استفاده شده است سازمان ملل طرف ذيربط در اين ماجرا به شمار نمي رود.

پافشاري نماينده سلفی مجلس كويت بر نام جعلي براي خليج فارس
88/12/12 نماينده سلفي مجلس كويت بار ديگر طي مقاله اي در روزنامه كويتي الوطن مدعي عربي بودن هويت خليج فارس شد و بر استفاده از نام جعلي آن تاكيد كرد. وبدون آنکه حتی یک سند را ارایه مند مدعی جعل اسناد توسط ایران شد این در حالی است که در خود کشورهای عربی تا کنون 5 اطلس با نامهای مختلف چاپ شده و حداقل 800 نقشه را با نام خلیج فارس نشان می دهد و تمام اسناد و قراردادهای کشورهای عربی ماقبل از سال 1960 خلیج فارس را با همین نام ثبت کرده اند.

وليد الطبطبايي در اين مقاله تحت عنوان خليج عربي تنها يك اسم نيست، اظهارات مجدي الظفيري سفير كويت در تهران را مبني بر اينكه اختلاف بر سر نام خليج فارس اهميتي ندارد و تغيير نام خليج فارس به زمان انقلاب عربي ناصري (جمال عبدالناصر) مربوط مي شود، مردود دانست.

وي در اينباره نوشت: اين اظهارات در حالي است كه ما در اين زمينه شاهد تندروي ايران در سطح رسمي در ارتباط با نامگذاري خليج به خليج فارس هستيم و اظهاراتي عنوان مي شود مبني بر اينكه هر نامگذاري ديگري غير از فارس ، جعلي و غير قابل قبول است و ايران از هويت تاريخي خليج فارس دفاع مي كند و خليج فارس بخش جدايي ناپذير هويت ملي ايران است.

ALKHALEEJ_ALFARSI_1952

وي افزود: از اين گذشته طي سالهاي اخير درخواستهايي در روزنامه هاي رسمي ايران مطرح شده است، مبني بر اينكه ايران حق سلطه بر ساير خليج عربي (فارس ) را دارد و سواحل عربي و كرانه غربي خليج در اصل مستعمره بلاد فارس قبل از اسلام بوده است و نام خليج فارس تنها نامي است كه بر خليج عربي ( فارس ) اطلاق مي شود و هيچ نام ديگري براي خليج وجود ندارد.

الطبطبايي همچنين نوشت: در سال 2004 مقامات ايران از ورود اطلس موسسه نشنال ژئوگرافيك به كشور به خاطر اينكه نام خليج عربي را در كنار نام خليج فارس به كار برده بود، جلوگيري كردند.

همچنين درسال 2006 نيز از ورود مجله اكونوميست به ايران به دليل استفاده از نام خليج به جاي خليج فارس جلوگيري شد. در سال 2008 نيز تظاهراتي عليه پايگاه اينترنتي گوگل به خاطر استفاده از نام خليج عربي در نقشه خود، صورت گرفت.

وي همچنين نوشت: دليل تندروي و گرايش ناسيوناليستي ايران در استفاده از نام خليج فارس توجيهاتي است كه مي كوشد ساير قوميتهاي غير فارس را از كنار بزند.

وي در ادامه ادعاهاي خود افزود: با مراجعه به تاريخ پي مي بريم كه ساكنان خليج ع ربي حتي در سمت ايران نيز داراي ريشه هاي عربي بوده اند كه از شبه جزيره عرب به سرزميني كه امروزه فارس ناميده مي شود، مهاجرت كرده اند.

وي ادعا كرد: از اين رو ساكنان سواحل و بنادر خليج اغلب شان عرب هستند و اطلاعي در دست نيست كه فارس ها اهتمام و توجهي به دريانوردي داشته اند به ويژه اينكه كوه هاي مرتفع زاگرس كه بين بلاد فارس و خليج عربي (فارس ) واقع شده آنان را از دريا جدا كرده است.

اين نماينده مجلس كويت افزود: به لحاظ جغرافيايي نيز طول ساحل غربي از راس مسندم تا فاو حدود يك هزار و 350 كيلومتر و اين در حالي است كه طول نوار ساحلي ايران از 860 كيلومتر تجاوز نمي كند و به بيان ديگر سواحل عربي سه پنجم كل طول خليج را در بر مي گيرد.

وي نوشت: علاوه بر اين، ايران آميخته اي از قوميت هاست و فارس ها چيزي بيش از نيمي از جمعيت را تشكيل نمي دهند و نيم ديگر جمعيت ايران آميخته اي از اعراب، كردها، بلوچ ها، تركمنها و آذري ها هستند و آنان نيز قطعا راضي به سياست فارسي كردن و ناديده گرفتن حقوق اقليتها به ويژه در حالي كه نظام اسلامي همواره از حفظ حقوق مستضعفان دم مي زند، نيستند.

وي افزود: از اين رو پافشاري شديد ايران بر فارس بودن خليج عربي مايه شگفتي است.
نماينده مجلس كويت افزود: هدف سياسي ايران از دامن زدن و پافشاري بر فارس بودن نام خليج عربي نه تنها به دلايل قومي بلكه براي تحميل سلطه خود بر خليج عربي و نشان دادن ايران به عنوان يك ابر قدرت منطقه اي است كه بر اساس آن حق تحميل منافع خود در سطح منطقه اي و بينالمللي را داشته باشد.وي با انتقاد از سخنان سفير اين كشور افزود: بايد بر اسلام و عربي كه زبان قرآن كريم و آخرين كتاب آسماني است و به عنوان دو ركن اساسي از اركان هويت ملي كشورهاي شوراي همكاري به شمار مي رود، تاكيد شود.

الطبطبايي نوشت: بدون شك اين هويت از طريق دامن زدن به موضوع نام خليج و نفي عربيت آن، مورد هدف قرار گرفته است.

وي افزود: كاري كه در حال حاضر بايد صورت گيرد، اين است كه از مطالعات و پژوهشهاي تاريخي درباره كيان عربي و هويت عربي خليج عربي و ايستادگي در برابر جعل حقايق و لطمه زدن به هويت اسلامي و عربي ساكنان شرقي و غربي خليج، حمايت شود. چندي پيش نيز مقاله اي در الوطن با مضمون مشابه از همين نماينده مجلس بر علیه اظهارات مجدي الظفيري سفير كويت در تهران به چاپ رسيد.

ادعاي نماينده كويتي اصرار ايران بر نام خليج فارس مصرف داخلي دارد
نماينده اسلامگراي مجلس كويت در مقاله اي در شماره امروز روزنامه الوطن1388/12/14 اين كشور مجددا به بررسي اختلاف بر سر نام خليج فارس پرداخت دكتر وليد الطبطبائي در مقاله اي با عنوان خليج عربي تاريخ و جغرافيا در كنار يكديگر نوشت در مقاله اي در گذشته تاكيد شد كه نامگذاري خليج فارس به نام خليج عربي فارس آنطور كه طرف ايراني ادعا مي كند وارونه جلوه دادن واقعيت ها نيست اگر عربها خليج عربي را در گذشته درياي فارس مي خواندند درياي مديترانه را هم درياي روم و درياي سرخ را درياي حبشه مي گفتند اما اين نامها در زمانهاي بسيار دور استفاده مي شد و با گذشت قرنها نامها هم تغيير مي كند و بلاد فارس به بلاد خراسان تبديل شد و در زمان امپراتوري عثمان از بلاد فارس چيزي باقي نماند تا اينكه در قرن اخير خانواده پهلوي ان را بار ديگر مطرح كرد و تلاش كرد امپراتوري كوروش فارسها را احيا كند حقايق تاريخي ثابت مي كند كه در بخش شمالي خليج عربي فارس عربها و قبايل عربي به ويژه در بنادر و جزاير ان سكونت داشتند عربها در فاصله بين قرن هشتم ميلادي تا قرن نوزدهم حاكميت خود بر خليج عربي فارس زا حفظ كردند اما فارسها نزديك سواحل زندگي نمي كردند و كوههاي زاگرس بين بلاد فارس و سواحل خليج عربي فارس فاصله ايجاد كرده بود كاري فرستاده فرانسه كه در قرن هفدهم ميلادي به خليج عربي فارس سفر كرده بود در نوشته هاي خود تاكيد مي كند كه بيشتر ساكنان بين بندر ريگ و بندرعباس از عربها بودند ديگر محققان تاريخي هم مانند كارستن نيپر گردشگر اروپايي هم در سال 1962 بر اين مساله تاكيد مي كند و نام روستاهاي عربي در سواحل خليج عربي فارس را ذكر مي كند كه عبارتند از بندر عباس هرمز لارستان قشم مخا نخيلوه نابند عسلويه كنكون بوشهر بندر ريگ و هويزه نيبهاوزن كنسول هلند در سال 1756 هم در گزارش خود جزئيات بيشتري درباره تسلط عربها بر دريانوردي در خليج عربي فارس و نفوذ انان در بندر بوشهر بيان مي كند و ان را منطقه عربي مي خواند مقاله نويس الوطن كويت مي افزايد بسياري از محققان معاصر اروپايي هم به اشتباه در نامگذاري خليج فارس اشاره مي كنند كه يكي از انان روديك اوين مورخ انگليسي است كه در دهه پنجاه قرن بيستم كتابي درباره مدارك خليج عربي فارس منتشر كرد اين مورخ تاكيد مي كند كه به خليج عربي فارس كه تصور مي كرد خليج فارس است سفر مي كند زيرا در نقشه هاي جغرافيايي فقط نام خليج فارس را ديده بوده است او مي گويد كه نام خليج عربي فارس درست تر است زيرا بيشتر ساكنان سواحل ان عرب هستند ارنولد ويلسون ديگر مورخ انگليسي هم مي گويد حكومت فارسها تسلط عملي بر سواحل شرقي خليج فارس نداشت بلكه اين منطقه از دوره شاپور دوم در قرن چهار در نفوذ عربها قرار داشت و اين نفوذ پس از تشكيل كشور اسلامي هم ادامه داشت در ادامه اين مقاله امده است اينها از نظر تاريخي بود اما از نظر جغرافيايي هم طول ساحل غربي خليج فارس از فاو در شمال تا جنوب ان صد و سي و پنج كيلومتر است در حالي كه ساحلي فارسي خليج فارس كمتر از هشتصد و شصت كيلومتر است يعني شصت درصد سواحل خليج فارس در طرف عربي و چهل درصد در طرف فارسي قرار دارد بنابراين ادعاي نظام ايران درباره اصرار بر خليج فارس خواند خليج عربي فارس درست نيست و در واقع اين ادعا براي تحريك افكار عمومي داخل ايران و نيز با اهدف تسلط ايران بر خليج فارس و توسعه طلبي مطرح مي شود.

8683002165_f6ae6619c0_m

ادعاي وزارت خارجه عربستان تهديدهاي ايران مساله اي داخلي است
1388/12/5.
وزارت خارجه عربستان سعودي در واكنش به تهديد ايران مبني بر تحريم ان دسته از شركتهاي هواپيمايي كه از نام جعلي خليج عربي استفاده كنند تصريح كرد اين تهديد ايران يك مساله داخلي است به نوشته شماره امروز روزنامه الشرق الاوسط اسامه نقلي سخنگوي رسانه اي وزارت خارجه عربستان سعودي گفت تهديد ايران به تحريم شركتهاي هواپيمايي كه در پروازهاي خود از واژه خليج عربي استفاده كنند و جلوگيري از ورود انها به حريم هوايي ايران يك مساله داخلي مربوط به اين كشور است در همين حال عبدالرزاق ابو داوود استاد جغرافيايي سياسي در دانشگاه عبدالعزيز در جده اين تهديد ايران را امتداد و كش دادن يك مساله جدلي طولاني مدت و قديمي درباره نامگذاري خليج به خليج عربي يا خليج فارس دانست وي افزود اين تهديد و اصرار ايران بر نامگذاري خليج فارس تهديدي ناشايست است بويژه كه نام كشور پارس رسما در زمان رضا پهلوي به ايران تغيير نام داد بگونه اي كه وي در بيست و هفتم ماه دسامبر هزار و نهصدو سي وشش دستور داد كلمه فارس به شكل نهايي از معاملات رسمي حذف و به جاي ان از كلمه ايران استفاده شود اما حال معلوم نيست اين اصرار ايران براي استفاده از واژه خليج فارس به خاطر چيست اين استاد دانشگاه ملك عبدالعزيز جده گفت حقايق موجود حاكي از ان است كه سواحل عربي در امتداد خليج فارس بسيار طولاني تر از سواحل ايران است و حتي بخشي از ايران كه بر حاشيه خليج فارس واقع است يعني اهواز و بندر لنگه انها نيز سواحل عربي هستند كه قبايل عرب در انها اسكان دارند وي تصريح كرد نامگذاري ها نمي تواند واقعيتهاي موجود را تغيير دهد ضمن انكه منافع كشورهاي عربي در خليج بسيار بيشتر از منافع ايران است بويژه كه هفت كشور عربي در سواحل خليج مقابل يك دولت فارس كه ايران است قرار دارند و اين اصرار ايران به استفاده از خليج فارس مرتبط با گرايشهاي سياسي نظام ايران است و به ديگر عوامل مرتبط نيست.

گزارش العربيه درباره تصميم اخير ايران درخصوص خليج فارس
مجري شبكه تلويزيوني العربيه در برنامه نهايت الاسبوع (پايان هفته) 1388/12/7.گفت در پيام سياسي و اقتصادي ايران به كشورهاي حوزه خليج فارس و به طور كلي كشورهاي عربي كه بسيار تنش افرين تلقي شد دولت تصميم گرفت به هر شركت هواپيمايي كه به جاي خليج فارس از عبارت خليج عربي استفاده كند اجازه ندهد از حريم هوايي ايران استفاده كند يا در خاك اين كشور فرود بيايد مجري العربيه افزود اين تصميم همزمان با اقدامات بين المللي در جهان ازجمله جهان عربي براي جلب حمايت از صدور قطعنامه اعمال تحريم هاي جديد بين المللي اتخاذ شد و اكنون اين سئوال مطرح مي شود كه اين تصميم ايران چه معناي دارد و تنش چگونه اغاز شده است سيها بن سموش گزارشگر العربيه در گزارشي درباره اين موضوع گفت اين موضع ايران تنش افرين تلقي شد و تهران با اين موضع كشورهاي حوزه خليج فارس را غافلگير كرد و تهران تصميم گرفته است به كساني كه خليج فارس را عربي مي دانند اجازه ندهد از حريم هوايي اين كشور استفاده كنند گزارشگر العربيه افزود ايران به شركتهاي هواپيمايي خارجي كه از فضاي ايران استفاده مي كنند شرط كرده است كه از اصطلاح خليج عربي استفاده نكنند بلكه ان را خليج فارس بنامند و تهران گفت به طور تدريجي از ورود هواپيماهاي كشورهايي كه برخلاف دستورات ايران در اين خصوص عمل كنند به فضاي ايران جلوگيري خواهد كرد نامگذاري خليج اخيرا ابعاد جديدي به خود مي گيرد و چند روز پيش يك كارمند يوناني بعد از اينكه از اصطلاح خليج عربي در تابلوي نمايش شركت هواپيمايي تجاري ايران كيش اير استفاده كرد از سمتش بركنار شد اين اقدام كارمند يوناني خشم مقامات ايران را برانگيخت و مقامات از شركت خواستند از اين حادثه عذرخواهي كند گزارشگر العربيه اظهار داشت همچنين فدراسيون ورزشي همبستگي اسلامي در عربستان ماه گذشته بعد از پافشاري طرف ايراني بر نامگذاري خليج عربي به خليج فارس دوره بازيهاي همبستگي اسلامي را كه قرار بود اوريل اينده در ايران برگزار شود لغو كرد گزارشگر العربيه در پايان اين گزارش گفت هفت كشور عربي يعني عراق كويت عربستان بحرين قطر امارات و عمان و يك كشور هشتم يعني ايران بر خليج فارس مشرف هستند و به نظر مي رسد اختلاف قديمي با ابعاد جديد ان تنش كنوني در منطقه درباره نگرانيهاي عربي از بلندپروازيهاي منطقه اي ايران را منعكس مي كند.

پژوهشگر روابط بين الملل در رياض مدعي شد تصميم ايران درباره خليج فارس به ضرر اقتصاد اين كشور خواهد بود مجري شبكه تلويزيوني العربيه در برنامه نهايه الاسبوع پايان هفته در مصاحبه اختصاصي با عبدالله الشمري( 1388/12/7.) پرسيد تصميم ايران درباره خليج فارس به چه معنا است و در چه چارچوبي مي توان آن را قرار دادآيا در چارچوب اعمال فشار در موضوع تحريم هاي بين المللي است يا فراتر از ان است وي پاسخ داد اين مسئله بسيار نگران كننده است و تنش داخلي نظام ايران را منعكس مي كند وي افزود انچه روي مي دهد باعث خواهد شد به ايران در سطح داخلي و روابط با كشورهاي همسايه خسارت وارد شود و اين تصميم اصلا صحيح نيست و به حاكميت كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس آسيب وارد مي كند الشمري اظهار داشت اين اقدام كاملا برخلاف قانون بين المللي و حسن همجواري با كشورهاي خليج فارس است و در عين حال برخلاف ادعاي ايران درباره جمهوري اسلامي است و ايران بايد گزينه هاي خود را مشخص كند كه آيا جمهوري اسلامي است يا يك كشور فارسي است وي گفت اين مسئله به علت اختلافات موجود در داخل ايران است و از نظر تاريخي اين در تركيه در اوايل قرن گذشته و در برخي كشورهاي عربي رخ داده است كه تلاش كردند به قومگرايي متوسل شوند و با شكست مواجه شدند و توسل به قومگرايي ممكن است در مراحل موقت مفيد باشد اما در دراز مدت با شكست مواجه خواهد شد پژوهشگر روابط بين الملل اظهار داشت به خاطر دارم كه رئيس جمهور ايران در سال دو هزار و شش مهمان خود امير قطر را در تهران زماني كه از خليج عربي استفاده كرد در تنگنا قرار داد و پاسخ شديدي داد كه با ساده ترين قواعد ديپلماسي متناسب نيست مجري العربيه پرسيد اين مسئله بيشتر از نظر اقتصادي زيان بار است يا از نظر سياسي وي پاسخ داد ايران قصد دارد موفقيت داخلي بدست اورد و شايد از نظر اقتصادي اسيب ببيند به ويژه با توجه به اينكه خبرهايي در خصوص عزم كشورهاي اروپايي و امريكا براي اعمال محاصره اقتصادي منتشر مي شود الشمري گفت متاسفانه انچه روي مي دهد اقدامات نسنجيده برخي نيروها در نظام ايران است و به ايران اسيب زيادي وارد خواهد كرد و من از زمان اين تنش افريني ايران كه به خسارتهاي سياسي و اقتصادي منجر خواهد شد تعجب مي كنم و به نظر من خطرناك تر از ان خسارتهاي ديني است عبدالله الشمري تصريح كرد واضح و روشن است كه در نهادهاي تصميم گيرنده ايران طرفهايي هستند كه براي منافع شخصي خود تلاش مي كنند و به منافع مردم بزرگ ايران كه داراي تمدن است توجه نمي كنند و كسي كه از اصول اقتصاد اگاهي داشته باشد مي داند كه اين تصميم به ضرر اقتصاد ايران خواهد بود وي گفت من خطاب به برخي از مسئولان ايراني مي گويم بايد بدانند كه زبان فارسي از حدود پنجاه درصد زبان عربي تشكيل مي شود ايا اين مسئول مي تواند كلمات عربي را كه با انها سخن مي گويد حذف كند.

ادعاي القبس درباره نام و هويت خليج فارس
88/12/10 روزنامه القبس چاپ كويت روز دوشنبه در مقاله اي با انتقاد از پافشاري ايران روي نام خليج فارس ، مدعي عربي بودن هويت آن شد.

اين روزنامه نوشت: اظهارات و تصميمات مقامات ايراني درباره نام خليج عربي كه استفاده آن به جاي نام خليج فارس توسط شركتهاي هواپيمايي هنگام عبور بر فراز ايران ممنوع شده است، بيش از آنكه نگران كننده باشد تنش زا است.

محمد عبدالمحسن المقاطع در مقاله خود با عنوان همسايگي ايران و عربي بودن خليج، افزود: ايران و هوادارنش بايد بدانند كه در خليج ع ربي ملت هايي در كنار نظامها و دولتهاي خود حضور دارند.

وي افزود: آيا ايران مي داند كه لحن تعامل با منطقه از روي زور و قدرت در ارتباط با موضوعاتي كه جزو اختلافات قديمي و كش دار به شمار مي رود، از يك سو فضايي از تنش و حساسيت در روابط بين الملل و از سوي ديگر در روابط مربوط به حسن همجواري با كشورها و ملتهاي منطقه ايجاد مي كند.

از اين رو ايران و برخي رهبران تحريك كننده آن كشور بايد بدانند كه چنين روشي دخالت براي سلطه ايران بر سرزمين خليج (فارس ) است و ما آن را نمي پذيريم.

القبس نوشت: به ويژه اينكه ايران با چنين تصميمي در صدد نشان دادن تعصبات ناسيوناليستي خود بوده و پيش از آن نيز فرقه گرايي خود را نشان داده بود و اين موضوع بار ديگر انديشه صدور انقلاب ايران را در اذهان به ياد مي آورد.

به نوشته القبس ، اين روشي است كه ايران متاسفانه در عمل، براي تغذيه تندروها در منطقه با آن همراهي دارد و حتي دخالتهاي آشكار در امور برخي كشورهاي منطقه كرده و اصول حسن همجواري را از ياد برده است.

القبس افزود: هم اكنون حرف و حديثهاي زيادي درباره حضور اطلاعاتي و امنيتي ايران در برخي از اين كشورها وجود دارد و از اين رو اين پرسش پيش مي آيد كه ايران به كدام سمت پيش مي رود و نيات آن كشور و نقشه هاي آينده آن كشور به چه سمتي گرايش دارد؟ اين روزنامه همچنين نوشت: در تاريخ و جغرافيا حقايقي وجود دارد كه قطعنامه ها و اقدامات سياسي ، هرچند هم از پشتوانه قدرت بينالمللي برخوردار باشد نمي تواند آنها را از بين ببرد و لغو كند.

القبس افزود: همان گونه كه اسرائيل نمي تواند حقايق وجودي خود به عنوان يك دولت اشغالگر و جنايات خود در قبال فلسطيني ها و اعراب را كه جنايات جنگي است لغو كند، ايران نيز نمي تواند حقيقت عربي بودن ملتهاي خليج و عربي بودن ساكنان مناطق مشرف بر خليج عربي (فارس ) از جمله ساكنان عرب ايرن را تغيير دهد زيرا اين چيزي است كه خليج را عربي خالص گردانيده و از اين رو ايران نيز بايد در تعامل با اين موضوع به منطق و عقل رجوع كند.

– روزنامه اماراتي البيان روز سه شنبه 88/12/11 در تحليلي استفاده از نام خليج فارس را مقدمات دشمني ايران با كشورهاي عربي به بهانه نام خليج فارس عنوان كرد. البیان نوشت: تاكيد ايران آن است كه “خليج” را فارسي بنامد و اصرار كشورهاي خليج و عربي آن است كه آن را خليج ع ربی بدانند.

روزنامه اماراتي افزود: هفت كشور در حاشيه خليج (فارس ) شامل عراق ، كويت ، عربستان ، بحرين، قطر ، امارات و عمان قرار دارند كه هر كدام داراي سواحلي هستند و از نظر جغرافيايي در جنوب و غرب خليج قرار گرفته اند. ايران هم در سواحل شمالي خليج (فارس ) قرار دارد. اما از نظر عرف بين المللي هيچ كشوري حق استفاده قومي و نژادي از مناطق مشترك را ندارد. مساله در مورد خليج (فارس ) فقط جغرافيايي است و مساله نبايد سياسي شود زيرا هر دولتي نمي تواند به مقتضاي منطقه جغرافيايي خود نامي را براي آن تعيين كند. لذا نامي كه انتخاب مي شود باید تابع اکثریت باشد.

بنابر اين تمام مردم حاشيه خليج (فارس ) بر اساس زبان خود آن را خليج ع ربي مي نامند و آشنایی با نام فارسي آن ندارند. اما ايران نسبت به اين تسميه عربي حساسيت ويژه اي از خود نشان مي دهد. در شوراي همكاري خليج (فارس ) نيز گفته مي شود شوراي همكاري خليج العربي نه خليج ايراني اما ايران اصرار بي اندازه اي حتي در زمان شاه و بعد از انقلاب به اين نام داشته حتي نام خيلج اسلامي كه از سوی دوستان ايران پيشنهاد شد، از سوي تهران رد شد.

اين گونه فشار از سوی ایران مي تواند روابط ايران با كشورهاي عربي را به خشونت و دشمني بكشاند كه به نفع منطقه نخواهد بود

شورای سازمان های اسلامی اردن از ایران خواست در تصمیمات گرفته شده درباره کاربرد خلیج فارس در هواپیماهای خارجی تجدید نظر کند. ادعاي عرب تايمز حليج عربي واژه مجعول نيست

روزنامه عرب تايمز 1388/12/15 چاپ كويت در مقاله اي مفصل در پايگاه اينترنتي خود بدون ارایه هیچ سندی سعي كرد با مغلطه و سفسطه بازی و بازی با واژگان به مخاطب عرب خود تلقین کند که خليج عربي درست است نه خليج فارس.

اين روزنامه افزوده است در شماره قبلي از خليج عربي نام برديم اين واژه آنگونه كه ايران ادعا مي كند مجعول(جعل شده) نيست همانطور که دكتر وليد طباطبايي در روزنامه الوطن نوشت در گذشته اعراب عادت داشتند خليج عربي را درياي فارس بنامند آنها درياي مديترانه را نيز درياي رومي ها و يا درياي سرخ را دريايي اتيوپي مي ناميدند زيرا پرشيا در سواحل خليج و اتيوپي نيز در ساحل درياي سرخ واقع شده است اين در حالي است كه در طي قرون نام اين كشورها تغيير كرده است پرشيا در زمان خلافت عثمان محو شد نام پرشين در زمان سلطنت خاندان پهلوي كه سعي داشتند امپراتوري فارس ها را زنده كنند بار ديگر مطرح شد اما پيش از اين همه واقعيتهاي تاريخي نشان مي دهد كه همه كساني كه در سواحل خليج عربي زندگي مي كردند حتي در ايران همگي عرب بوده اند همچنين تاريخ نشان مي دهد كه اعراب از قرن هشتم تا قرن نوزدهم ميلادي تسلط خود را بر خليج عربي حفظ كرده بودند و در واقع فارس ها نه در سواحل و نه حتي در نزديكي بنادر ان زندگي نكرده اند در واقع كوههاي زاگرس بين پرشيا و سواحل خليج عربي واقع شده است و انها را از هم جدا مي كند نويسنده در ادامه با طرح مطالب پراكنده اعراب را به اتحاذ موضع واحد و وحدت نظر در زمينه هاي اين چنيني فرا خوانده است. در رد این نظریه مضحک بهتر است کتاب خلیج عربی قدری قلعه جی را مطالعه کنید که این نویسنده عرب ناچار به عظمت دریانوردی و قدرت نظامی ایران در دوره های مختلف تاریخی در خلیج فارس بویژه و در دوره افشاریان و صفویان اعتراف می کند.

گاردين اختلاف ايران و اعراب بر سرنام خليج فارس بار ديگر در كانون توجه
قرار گرفت. 1388/12/4.
روزنامه گاردين نوشت نگهباني ايران از مرزهايش به خطوط هوايي بين المللي نيز گسترش يافته است اين روزنامه در اينترنت نوشت ممنوعيت استفاده از واژه خليج عربي بجاي خليج فارس در هواپيماهاي خطوط هوايي بين المللي كه به ايران مي روندتازه ترين تحول در مناقشه ميان ايران و كشورهاي عربي بر سر يك ابراه در خاورميانه است اين روزنامه افزود نگهباني پرشور ايران از خاكش ظاهرا به خطوط هوايي بين المللي نيز گسترش يافته استاين كشور اعلام كرده است از اين پس هر هواپيمايي كه به ابراه ميان ايران و كشورهاي عربي واژه خليج عربي اطلاق كندخق ورود به حريم هوايي اين كشور را نخواهد داشتخميد بهبهاني وزير راه ايران گفته است خطوط هوايي كشورهاي جنوب خليج فراس كه به ايران پرواز مي كنند بايد در مانيتورهاي الكترونيك خود از واژه خليج فارس استفاده كننددر غير اين صورت از ورود به حريم هوايي ايران منع خواهند شد ماه گذشته نيز فدراسيون بازي هاي همبستگي كشورهاي اسلامي در عربستان اعلام كرد به علت اختلاف نظر بر سر نام اين خليج از برگزاري اين بازي ها در تهران صرف نظر مي كند گاردين افزودنام خليجي كه براي نقل و انتقال نفت و گاز جهان حياتي است به يك مسئله درد سرساز ميان كشورهاي اطراف ان مانند عربستان كويت قطربحرين امارات عمان عراق و ايران تبديل شده است ايران آن را خليج فارس مي نامد و كشورهاي عربي ان را عربي مي دانندتعاريف زبان هاي خارجي نيز از اين خليج به نفع هر طرف باشدظرف ديگر را مي رنجاند برخي از كشورهاي عربي كه از امريكا تسليحات مي خرند و پايگاههاي نظامي دراختيار اين كشور قرار مي دهند در نگراني واشنگتن از برنامه هسته اي ايران نيز سهيم هستندمناقشه هسته اي ايران بخشي از نگراني هاي اعراب سني در خصوص توسعه طلبي ايران در خاورميانه است ايران شبكه اي از متحدان از جمله سوريه و گروههايي در عراق حزب الله لبنان و حماس در غزه دارد.

بازتاب هشدارايران در مورد نام خليج فارس در روزنامه الموندو 5 /12/88
الموندو چاپ اسپانيا روز سه شنبه نوشت: ايران بازي با كلمات در مورد مسايلي مانند نقشه را نمي پذيرد. بنابر نوشته اين روزنامه ، ايران توانسته با استفاده از هنر دو زباني با يك دست در مجامع بين المللي در مورد برنامه هسته اي خود با ديگر كشورها بازي كند و با دست ديگرش چرخ سانتريفيوژها را به گردش در مي آورد.
حميد بهبهاني وزير راه و ترابري ايران در اين راستا به شركتهاي هواپيمايي هوايي كه مسير كشورهاي عربي تا ايران را پوشش مي دهند، هشدار داده كه بايد در صفحات ديجيتالي خود از نام خليج فارس استفاده كنند.
روزنامه الموندو اضافه كرد: بهبهاني به اين شركتها يك ماه فرصت داده تا اين موضوع را تصحيح كنند و در غير اينصورت هواپيماهاي آنها را مجبور به فرود در ايران كرده و مجوز پرواز آنها را لغو خواهد كرد.
اين روزنامه با اشاره به اينكه ايران و كشورهاي غربي آن را خليج فارس ناميده و كشورهاي عربي آن را خليج عربي مي نامند، مي نويسد: دولت ايران با آن دسته از خطوط هوايي كه از نام -خليج فارس استفاده نكنند، درگير شده است.
اين روزنامه همچنين به نقل از خبرگزاري فرانس پرس مدعي شد: وزير راه و ترابري كه با خطر جايگزيني در ايران روبرو است، حتي ديگر همكاران مهماندار يوناني (ايرانيان و خارجي ها) را تهديد كرده و گفته است كه آنها نيز بايد تاوان اشتباه همكارشان را بدهند و به آنها اجازه كار در ايران داده نشود.
اين روزنامه با اشاره به اينكه شركتهاي داخلي در ايران هواپيما و خدمه خارجي را براي پوشش پروازها اجاره مي كنند، افزود: اين اولين مرتبه اي نيست كه اين موضوع (نام خليج فارس ) در بين همسايگان ايجاد ناراحتي مي كند.
بنا براين نوشته، در ژانويه گذشته فدراسيون ورزشي همبستگي كشورهاي اسلامي بخاطر حك شدن نام خليج فارس بر روي مدالها در مسابقاتي كه در ايران برگزار مي شد ، شركت نكردند.

عذرخواهي مشاور شهردار پاريس به علت استفاده از واژه جعلی خليج
1388/12/5.
مشاور شهردار پاريس كه هنگام سخنراني در افتتاحيه همايش توسعه سبز از واژه مجعول خليج استفاده كرده بود پس از تذكر رييس همايش عذرخواهي كرد به گزارش خبرنگار ما ژرالد پي پوت پس از تذكر دكتر مجيد عباسپور رئيس همايش از طريق مترجم خود اعلام كرد منظورم از خليج خليج فارس بود و همه اسناد تاريخي خليج فارس را به اين نام شناخته است و از اين كه من در سخنراني براي اختصار نام كامل خليج فارس را به كار نبردم عذرخواهي مي كنم وي هنگام سخنراني درباره الودگي هاي ناشي از انفجار چاه هاي نفت در جنگ اول خليج فارس از واژه مجعول خليج استفاده كرد مشاور شهردار پاريس گفت36سال از عمر خود را در زمينه هاي تخصصي پيش گيري از الودگي هواي شهري كار كرده و هرگز سياسي نبوده ام وي اضافه كرد حاضر است حاصل تجربيات و تحقيقات علمي خود را در زمينه الودگي هوا در اختيار دانشگاه ازاد اسلامي و دانشجويان و متخصصان ايراني قرار دهد ژرالد پي پوت15سال پيش زماني كه ژاك شيراك شهردار پاريس بود سمت مشاور وي را برعهده داشت و فرانسوا ميتران رئيس جمهور سوسياليست فرانسه نيز هنگامي كه صدام در جنگ با كويت برخي چاه هاي نفت را منفجر كرده بود پي پوت را مامور بررسي الودگي ناشي از اين انفجارها كرده بود ژرالد پي پوت هم اكنون مشاور شهردار پاريس است.

هافينگتون پست استفاده از نام خليج فارس شرط ورود به حريم هوايي ايران
1388/12/5.
ايران اعلام كرد خطوط هوايي در صورت استفاده نكردن از نام خليج فارس با محدوديت حريم هوايي روبرو مي شوند به نوشته شماره امروز روزنامه هافينگتون پست وزير حمل و نقل ايران اعلام كرد خطوط هوايي بايد براي اشاره به اب هايي كه ايران را از شبه جزيره عربي جدا مي كند از نام خليج فارس به جاي خليج ع ر ب ي استفاده كنند در غير اين صورت با ممنوعيت ورود به حريم هوايي ايران روبرو مي شوند حامد بحريني گفت به خطوط هوايي كشورهاي جنوب خليج فارس كه به ايران سفر مي كنند هشدار داده شده است كه عبارت خليج فارس را بر تابلوهاي اعلانات الكترونيك خود درج كنند در غير اين صورت از ورود به حريم هوايي ايران منع مي شوند نام صحيح اين ابراه مدت ها است كه مسئله اي مناقشه اميز بين ايران و همسايگان عرب ان بوده است.

خبرگزاري آسوشيتدپرس از تهران گزارش داد 88/12/4 :
در اواخر سال 2004 ، ايران نشريه نشنال جيوگرافي را به دليل استفاده از نامي جعلي براي خليج فارس ممنوع كرد. این موسسه، اطلس جهاني خود را با نام قبلی و مطابق کاربرد گذشته به نام خليج فارس اصلاح كرد.
وزير راه و ترابري ايران روز دوشنبه به مطبوعات داخلي گفت، شركتهاي هواپيمايي كه از اشاره به نام خليج فارس براي آبراه بين ايران و شبه جزيره عربستان خودداري كنند از ورود به حريم هوايي ايران منع خواهند شد.
اين هشدار بويژه متوجه شركتهاي هواپيمايي كشورهاي همجوار عرب خليج فارس است. روزنامه ايران از حميد بهبهاني نقل كرد : شركتهاي هواپيمايي كشورهاي جنوب خليج فارس كه به ايران پرواز مي كنند بايد در مونيتورهاي پرواز خود از نام خليج فارس استفاده كنند. وي افزود:شركتهايي كه اين هشدار را ناديده بگيرند از ورود به حريم هوايي ايران منع خواهند شد و در عين حال تكرار اين تخلف باعث خواهد شد تا هواپيماي آنها در ايران زمين گير شود و مجوز پرواز اين هواپيماها به ايران لغو گردد.
در اين گزارش گفته شده است كه ايران يك ميهماندار يوناني شركت خصوصي را به دليل استفاده از نامي جعلي براي خليج فارس در مونيتور خود در طول آخر هفته اخراج كرده است.
ايرانيان به طور سنتي نسبت به نام تاريخي خليج فارس حساسيت نشان مي دهند و ماه گذشته، فدراسيون بازيهاي همبستگي اسلامي مستقر در عربستان اعلام كرد كه اين فدراسيون به دليل آنكه ميزبان ايراني آنان قصد داشت از نام خليج فارس بصورت پارچه نوشته و مدال استفاده كند اين مسابقات را لغو كرد.
وب سایت بی بی سی انگلیسی و عربی نیز در تاریخ 5/12/88 مقاله ای به قلم جون لینز تحت عنوان در یک نام چه چیزی هست؟
http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8527729.stm

به تهدید وزیر راه اشاره کرده و نوشته است نقشه ها و اسناد کهن دلالت بر کاربرد خلیج فارس دارد و هم اکنون ایران و کشورهای غربی از همان نام تاریخی استفاده می کنند اما کشورهای عربی از این نام ناراحت می شوند. و بنابراین روش بی بی سی کاربرد فقط اصطلاح خلیج است.
به هر حال اقدام وزیر راه اگرچه دیر هنگام اما مناسب و در خور تحسین است.

دکتر محمدعجم.

به نقل از وب سایت Persian gulfstudies

نقد و نگاهی به کتاب اسناد نام حلیج فارس  میراثی کهن و جاودان   

دانشجوی عاشقی که خود را به عنوان خرابکار بسیار خطرناک مارکسیتی به ساواک لو داد تا دل دختر سوپرخلقی را بدست آورد.

رمان  دهه 1350

با این که اسمش اسکندر بود اما جثه ای نحیف داشت. بیش از حد معمول لاغر بود با دماغی بزرگ و استخوانی و کمی کج که مثل یک تیغه صورتش را به دو قسمت نامساوی تقسیم کرده بود. کمی قوز داشت و همیشه عینکی ذره بینی بر چشم های ریز و روشنش و سیگار اشنو ویژه  بر لب. از بچه های چپ دانشگاه بود و اهل کتاب و مطالعه و بچه های دیگر را که بیشتر اهل جوش و خروش و عشق به اسلحه و خون و خونریزی بودند را دعوت فقط  به مطالعه در مورد نظام مالی سرمایه داری جهانی و جنبش کارگری – دانشجوئی فرانسه و تحلیل اصلاحات ارضی و انقلاب سفید و از این حرفها میکرد.

آنوقت ها، سالهای 48 – 49 دانشجو بودیم و در اطاق های خوابگاه های دانشگاه چای میخوردیم و سیگار میکشیدیم و یواشکی از این بحث ها میکردیم و نه مثل اطاق های بغل دستی خوابگاه که عرق میخوردند و پوکر بازی میکردند و از دخترهای دانشجو حرف میزدند و صدای خنده شان گوش فلک را کر میکرد.

بعدها داستان غریبی را در مورد اسکندر شنیدم. داستانی که بارها مرا به سیاحت در ارتباط چپ ها و س. ک.س برد. بگذریم که چپ های ما و هرچه سبیل هایشان کلفت تر باشد ( در مورد سبیل های مجازی هم صادق است ) این موضوع در مورد آنها مصداق بیشتری دارد که از ترس دیدن حقایق جرات نمیکنند به دنیای درون خود بنگرند و یا اگر بنگرند جرات نمیکنند ببینند و اگر ببینند جرات نمیکنند تا به زبان آورند و آن همانا اهمیت سکس و ارتباط ان با کشش آنها به سوی مبارزات و افکار انقلابی است (س…کس به معنای داشتن رابطه با جنس مخالف و نه لزوما فقط رابطه جن.سی است که این دومی معمولا به لطف پرولتاریای  شهرنو و شعبات حل شدنی بود). این بخش از تاریخ مبارزات  انقلابی و به ویژه چپ ها و حتی ستاره ها و قهرمانان چپ که زندگی آنها با دقت بیشتری زیر ذره بین قرار گرفته است حذف است. تک و توک روابطی که در زندگینامه ها به آنها اشاره شده است تاریخ چندان غرور آفرینی برای چپ ها به یادگار نگذاشته است.

گوئی در زندگی هیچکدام وقتی برای عشق  نبود و یا وقت بود و عشق نبود و اگر هم وقت بود و هم عشق بود آنوقت چریک نبود. شاید هم این مقوله، ارتباط چپ بودن و س.ک..س در مذهب این قوم جزو مناطق ممنوعه و ورود به آن حرام است. درست مثل پاسخ به این سوال که چرا یک چریک همجنسگرا را تاکنون مادر گیتی نزائیده است؟

باری شنیده بودم که اسکندر عاشق یکی از دختر های دانشجو شده بود و گویا از او نیاز های عاشقانه و از دخترک بی اعتنائی. نامه ها و گریه ها و اشکها و لبخند های اسکندر در دل دخترک اثر نکرده بود. دخترک سوپر انقلابی چپ  و مخالف  عشق و عاشقی .  این عاشق چپ و دلسوخته و مطرود که تلاش کرده بود تا  بی هنری خود را پنهان کند  با نقص قیافه  به امید  رسیدن به قلب معشوق . با طرح  اهداف و رویاهای بزرگ و جملات قصار از مارکس و انگلس و لنین و در ستایش چریک و انقلاب کوشش می کند  راهی به دل معشوقه سنگدل  که فقط به مبارزه فکر می کند بیابد . پس از شنیدن” نه” آخر ناپدید میشود و ناگهان خبر میرسد که اسکندر توسط یک تیم عملیاتی بزرگ و مسلح از ماموران ساواک و کمیته مشترک ضد خرابکاری و پس از محاصره منطقه در مسافرخانه ارزان قیمتی در اطراف شمس العماره به عنوان یکی از خرابکاران فراری و خطرناک ( اسمی که آنوقت ها به چریک ها داده بودند ) دستگیر شده است.

 برای کسانی که اسکندر را میشناختند این وصله بسیار ناجور بود. درست است که آدم های لاغر و ضعیف اندام هم حق داشتند و میتوانستند حرفهای بزرگ بزنند و ایده های بزرگ داشته باشند اما لزوما نمی توانستند یک نیروی نظامی مسلح در حد یک چریک تلقی شوند. مگر این که چیزی شبیه بروس لی باشند که اسکندر ما با او تفاوت بسیار  داشت. به علاوه اسکندر اصلا اهل این حرفها نبود.

سیگار می کشید و کتاب میخواند و حرف میزد. چریک بودن اسکندر وصله ناجوری بود که با هیچ چسبی به او نمی چسبید.keyhanMANDANA

یا هجوم ماموران کمیته مشترک به مسافرخانه در جستجوی خرابکار و دستگیری بدون مقاومت او و زیر و رو کردن اطاق و پیدا نکردن هیچ سلاح و نارنجکی به جز چند کتاب ممنوعه اسکندر را به کمیته مشترک ضد خرابکاری میبرند. گویا اسکندر با مقاومت جانانه از همان ابتدا هر نوع رابطه و آشنائی خود را با چریکها و حرکتهای چریکی انکار میکند و خود را فقط در حد خواندن کتاب های ظاله مجرم میداند که نوبت به شلاق میرسد و اسکندر همه چیز را اعتراف میکند.

اعتراف میکند که در تمام عمرش هیچ اقدامی علیه مصالح و منافع مملکت انجام نداده است و اعتراف میکند که هیچگاه با هیچ چریک و یا هیچکسی که علیه امنیت ملی اقدام کرده است هیچ مراوده و همکاری نداشته است و اعتراف میکند که خود او به کمیته مشترک ضد خرابکاری تلفن کرده و آدرس و شماره اطاق و محل مسافرخانه را داده است و خود او اطلاع داده است که یک خرابکار در ان مسافرخانه پنهان است و اعتراف میکند همه این ها از دست عاشقی است و فقط می خواسته است با چند ماهی زندان کشیدن و البته بدون شکنجه و شلاق  دل دخترک را بسوزاند که ماموران کمیته مشترک ضد خرابکاری بعد از کتکی مفصل با یک پس گردنی آزادش میکنند.