Category: اجتماعی

زرشک سماق و انجیر کوهی محصول طبیعی کوهستان( قهستان) خراسان

شکوفه‌های بهاری درخت زرشک

زرشک رسیده

 

تصویری از بوته زرشک در روستای ییلاقی ایرا
زرشک درختچه‌ای تیغدار به طول ۱ تا ۵ متر است. چوب آن به رنگ قرمز، قهوه‌ای یا زرد است. برگ‌های آن بیضی شکل با دندانه‌های اره‌ای و میوه اش قرمز رنگ بیضوی شکل و ترش مزه‌است. به ریشهٔ درخت زرشک «آئر خیس» گفته می‌شود. زرشک ایرانی با گونه های زرشک دیگر متفاوت است و اگرچه در گونه بریس قرار دارد اما خود یک گونه متمایز است که نباید آنرا بریس ترجمه کرد زرشک زرشک است و نمونه خارجی ان متفاوت است.

انتهای بهار و ابتدای تابستان فصل شکوفه دادن بوته زرشک است، غنچه‌های زرد رنگ زرشک در فصل پاییز رنگ قرمز گیلاسی به خود می‌گیرند.

زرشک بومی مناطق معتدل و نیمه استوایی اروپا، آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است. کشور ایران بزرگترین تولیدکننده زرشک در دنیا است که در این میان استان خراسان و  منطقه قهستان شهرستان قائنات با در اختیار داشتن نزدیک به ۹۷ درصد از اراضی زیرکشت این محصول، تولید ۹۵ درصد از زرشک دنیا را در اختیار دارد. زرشک همانند سماق در منطقه کوهستانی قهستان می روید و هر دو برای نقرس مفید می باشند.

The country in which they are used the most is Iran, where they are referred to as zereshk(زرشک) in Persian.

The berries are common in Persian cuisine such as in rice pilafs (known as zereshk polo) and as a flavouring for poultry meat. Due to their inherent sour flavor, they are sometimes cooked with sugar before being added to Persian rice. Iranian markets sell zereshk dried. In Russia they are sometimes used in jams (especially the mixed berry ones), and extract from them is a common flavoring for soft drinks and candies/sweets.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zereshk_Zibad.jpg

 

File:Zereshk Zibad.jpg

زعفران در هند کاهش – افغانستان – مراکش و یونان افزایش یافته است.

محصول درخت سماق، نیاز مهم برای ادویه و چاشنی غذا

سماق یک نوع از درختان ادویه ای یا دارویی است که برای چاشنی و طعم دهنده غذا نیز بکار می رود. سماق در ایران بصورت طبیعی می روید رویشگاه های ان بیشتر در مناطق کوهپایه ای است در تمام رشته کوه قهستان که بین شهرستان های گناباد- فردوس- قاین و بیرجند هست سماق و انجیر کوهی و پسته کوهی معروف به بنه  می روید مرکز اصلی تولید سماق در شهرستان گناباد روستای خانیک در بخش کاخک می باشد این روستا در دامنه کوهستان معروف به براکوه یا کوه سیاه یا کوه گناباد واقع است. سماق به خاط نوع اسیدی که دارد برای کباب بسیار ضروری است و در آبگوش هم می تواند بسیار مفید باشد و بطور کلی استفاده از آن برای غذاهای پر جرب بسیار ضروری است. سماق را اسیاب و پودر ان را بر روی غذا می ریزند.

سماق کوهستانی یا سماق قهستانی به رنگ قهوه ای مایل به خاکستری است. رنگ پودر آن بیشتر به رنگ خاکی تیره است  و قرمز نمی شود . طعم آن ترش مزه است .

سُماق معرب شده از  سوماک پارسی (نام علمی: Rhus) درختچه‌ایست کوهستانی که میوه‌های خوشه‌ای دارد و میوهٔ آن پس از کوبیده شدن به عنوان چاشنی، همراه با غذاهایی همچون کباب استفاده می‌شود. طعم آن گرایش به ترشی دارد.

گیاه سماق از راسته افراسانان(Sapindales)، تیرهٔ پسته‌ایان (Anacardiaceae) است.

درختچه سماق در شمیران، تفرش، خراسان، قم، محلات، شیراز، رودبار، تبریز، و باغات اقلید و بعضی از کشورهای خاورمیانه می‌روید. سماق برای دندان درد مفید است و اشتها را تحریک می‌کند. لثه را تقویت و از خون‌ریزی معده جلوگیری می‌کند. به دلیل داشتن تانن فراوان قابض و پاک‌کننده معده می‌باشد. خوردن سماق تازه ایجاد مسمومیت می‌کند. همچنین سماق برای بیماران دیابتی بسیار مفید است. یکی از اجزای سفره هفت سین ایرانیان است. در یونان باستان از چوب سماق به جهت رنگ‌آمیزی پارچه‌های پشمی استفاده می‌شده است و در کشور ایتالیا از این گیاه برای رنگ دادن به چرم نیز استفاده شده‌است.

– معرفی درختچه سماق

 

سماق یکی از گونه های گیاهی جنگلی می باشد. گونه ای خودرو که تقریباً دست بشر در گسترش آن کمتر دخالت دارد و اکثراً به حالت خودرو و در دامنه های وحشی چوبزارها، چمنزارها، صخره ها، دره های گود و اطراف جاده ها رشد می کند.

نام علمی سماق Rhus coriaria است. “سماق” در قدیم “سماک” نیز تلفظ می شده است، در حقیقت فارسی آن سماک و عربی آن سماق است.

سماق دارای انواع مختلفی است از جمله:

الف- سماق صمغی: این نوع سماق در بعضی از باغات تهران و مناطقی از کشور ژاپن می روید.

ب- سماق آمریکایی: این نوع سماق هم در مناطقی از آمریکای شمالی می روید.

ج- سماق معمولی: این سماق مهمترین و پر رویش ترین درخچه سماق می باشد. این نوع سماق

درختچه ایست کوهستانی و میوه‌ های خوشه‌ای دارد: این سماق بومی نواحی مدیترانه، جنوب ایتالیا و آسیای شرقی بخصوص ایران است و در نقاط استپی سلسله جبال البرز و زاگرس در آذربایجان و خراسان و فارس و دامنه‌های جنوبی رشته کوه‌های البرز، در دره‌های کرج و هراز، بین ۱۰۰۰ ـ ۱۷۰۰ متر، در ارتفاعات شیراز تا ۲۳۰۰۰متر ارتفاع از سطح دریا (۵) و در جنگلهای ارسباران در ارتفاعات بین ۱۹۰۰-۶۵۰ متر از سطح دریا دیده می‌شود.

درخچه سماق، درختی کوچک‌پاست با ارتفاع ۳ متر و گاهی به ۴ متر بالغ می‌گردد و شاخه‌های جوان و دمبرگ‌های آن را موهای زبر پوشانیده است.

برگ‌های سماق مرکب شانه‌ایست و طول آن به ۱۸ سانتی‌متر بالغ می‌شود و دارای ۱۵ برگچه است و هر برگچه آن در حدود ۳-۷ سانتی‌متر طول دارد. شکل‌ آن‌ها نیز، تخم‌مرغی، دندانه‌دار و مخملی است. با سطحی به رنگ سبزمات و پشت روشن که در پائیز به رنگ سرخ یا حنائی در می‌آید.

گل آذین آن متراکم باخوشه‌های حنائی رنگ است و به ۲۰-۱۰ سانتی‌متر طول بالغ می‌گردد. میوه آن شفت کرک‌دار قهوه‌ای مایل به ارغوانی است، برگ‌های سماق دارای ۱۳% مازوست است و در صنعت چرم‌سازی خصوصاً در مصر و یونان باستان به‌کاربرده می شد. میوه سائیده شده آن به‌عنوان چاشنی غذا در منازل مصرف می‌شود، از پوست آن هم رنگ زرد نارنجی به‌ دست می‌آید

این درخچه در مناطقی که ۳۵۰-۳۰۰ میلیمتر بارندگی سالیانه داشته باشد رشد می کند. در خاکهای کمی اسیدی یا خنثی با ۷-۵/۶ = HP بهتر رشد می کند. آب و هوای گرم و خشک را می پسندد. گیاهی نور پسند بوده و غیر مقاوم به سایه است. مقاوم به آفات و امراض بوده، اگر در اثر کم آبی خشک شود با مختصر رطوبت ایجاد پاجوش می کند. در صورت سرمازدگی ساقه های جدید ایجاد می کند

– جنگلهای سماق در بخش هوراند اهر

جنگلهای سماق در بخش هوراند اهر، از سرمایه های ارزشمند طبیعی منطقه ارسباران به شمار می رود که در سطح وسیعی از سینه دره های آرام، زیبا و جذاب در هم آمیخته این منطقه می رویند،

وسعت این عرصه به چندین روستای بخش هوراند شامل(آقبراز، وروجن سفلی و علیا، تابستانق، ملالو، کورن، کویر، هوای، قره درویش، داودلو، خانکندی و غیره) می شود که در سطح ۸۱ هکتار پراکنده شده است و تنها ذخیره گاه جنگلی سماق منطقه ارسباران است.

بهره برداری از محصولات این جنگل ها متوسط عملکرد ۱ تن در هکتار با کل تولید سالانه ۸۱ تن سماق می باشد و به لحاظ دارا بودن رنگ قرمز طبیعی، طعم خوب، بازار پسندی، یکی از مرغوبترین و اصلی ترین نوع سماق موجود در کشور می باشد.

سماق تولیدی هوراند محصولی کاملاً سالم و ارگانیک و عاری از هرگونه آلاینده های شیمیایی از جمله کود و سموم شیمیایی می باشد(۱).

هرساله در اواخر تابستان و اوایل پاییز میوه های سماق بر درختان جنگلی می رسند و اهالی روستاهای اطراف طی جشنی به نام جشن برداشت سماق میوه رسیده درختچه را می چینند و پس از چیدن و خشک کردن، سماق آنها را آسیاب کرده و علاوه بر مصرف خوراکی و دارویی در رنگرزی نیز استفاده می کنند.

روش های تکثیر این درخچه به صورت پاجوش، بذر و قلمه ساقه و ریزوم می باشد. بهترین روش پاجوش می باشد که در پاییز یا آخر زمستان پاجوش را با ریشه از گیاه مادر جدا کرده و در محیط جدید کشت می نمایند. روش بذری بخاطر مدن دار بودن و تبدیل ۵۰ درصد به نر غیر اقتصادی می باشد.

– خواص دارویی و درمانی سماق

  • خاصیت ضد میکروبی دارد.

خاصیت آنتی اکسیدانی دارد. آنتی اکسیدان ها موادی هستند که از عمل رادیکال های آزاد در بدن جلوگیری می کنند. رادیکال های آزاد با تخریب سلول های بدن نقش مهمی در بروز انواع سرطان دارند. بنابراین آنتی اکسیدان ها از بروز سرطان ها جلوگیری می کنند.

  • برای بیماران دیابتی مفید است، زیرا یکی از عوامل به وجود آمدن عوارض مختلف در دیابتی ها، ترکیب شدن گلوکز (قند خون) با پروتئین های حیاتی بدن است که به تغییر ساختار شیمیایی و عملکرد این پروتئین ها ی انجامد. مطالعات نشان می دهد که سماق تا ۸۱ درصد از بروز این فرایند جلوگیری می کند.
  • به دلیل داشتن تانن فراوان، قابض و پاک کننده معده می باشد.
  • در درمان بیماری های روماتیسمی و نقرس موثر است.
  • گردی که روی میوه سماق می‏نشیند و به آن خاک سماق می‏گویند، بسیار قابض و کمی تلخ است و به علت داشتن املاح، از ترشحات بی رنگ زنانه جلوگیری می‏کند. برای این منظور و درمان نزله و تبهای صفراوی ۱۵ تا ۲۴ گرم در روز مصرف گردد.
  • غرغره ی و مضمضه جوشانده سماق برای ورم گلو و دهان مفید است.
  • علت افزودن سماق به کباب این است که خوردن گوشت کباب شده باعت تولید آنزیم هایی در بدن می شود که مضر هستند. سماق می تواند اثر این آنزیم ها را خنثی کند.
  • خوردن نیم کوفته آن با آب سرد و زیره براى کسى که مرتبا قى مى کند و غذا در شکمش بند نمى شود مفید است.
  • چاشنى خوبى براى آشها و سوپها و خورشها و رنگ آنها را مشکى مى کنم و اشتها را تحریک مى نماید.
  • گرد دندانیى که در آن گرد سماق باشد، جهت تقویت و استحکام لثه و جوشهاى چرک دهان و تسکین درد دندان کرم خورده مفید است.
  • اگر گرد روى میوه را پاک کرده و آن را در آب بخیسانند، و با کمى کتیرا در چشم بچکانند، درد آن را تسکین مى دهد و چون ۵/۷ گرم آن را در نیم لیتر آب بجوشانند و یک تکه پارچه را در آن خیس کرده ، و بر روى چشم اندازند و یا حرارت چشم مفید است.
  • برگ ، ساقه ، گرد میوه و گردى که روى میوه سماق مى نشیند و به خاک سماق معروف است و همچنین صمغ درخت اثر قابض کننده زیاد دارند و به همین جهت در رفع خونریزى معده ، شکم روش و اهال خونى به صور مختلف به کار مى روند و از آبریزش چشم جلوگیرى مى کنند.
  • چکاندن آب جوشانده آنها در گوش ، چرک آن را از بین مى برد.
  • ضماد آن جهت رفع آثار ضربه مفید است.
  • مالیدن آب جوشانده سماق مانع ورم ضربه و صدمه آن است(۲) .
  • کاهش منوراژی (خونریزی رحم) و خونریزی در فواصل قاعدگی.
  • کاهش خونریزی سینه(هموپتزی)
  • برطرف کننده اسهال معمولی و اسهال خونی.
  • پایین آورنده قند خون و تصفیه کننده خون و دفع مواد زائد خون است.
  • پایین آورنده تب.
  • کمپرس با سماق در التیام زخم، خون دماغ، التیام سوختگی، اگزما، ترک نوک سینه و عضو ضرب دیده موثر میباشد.
  • چای سماق برای کاهش تعریق بکار میرود.
  • ادرار آور و تقویت کننده دستگاه گوارش است.
  • در کسانی که هموروئید (بواسیر) دارند و در زنانی که ترشحات واژینال دارند سماق را جوشانده و داخل لگنی ریخته و شخص در آن بنشیند.
  • در قدیم برای درمان سوزاک و سل بکار می رفته است.
  • در قدیم شیره خارج شده از درخت سماق را برای درمان بیماری های دستگاه ادراری بکار می بردند.
  • سرمه سوماق جهت تسکین فشار و درمان جوشهای پلک نافع است.
  • سماق منبع ویتامینcاست.

– مضرات سماق

* میوه تازه سماق به دلیل ایجاد مسمومیت نباید مصرف شود و فقط باید خشک آنرا مصرف نمود.

* به دلیل اینکه سماق سرد است برای افراد سردمزاج مناسب نیست و باید با گیاهان گرم مصرف شود(۴).

* مصرف بیش از حد آن هم به صورت چاشنی بیش از ۵ گرم می تواند مسمومیت زا باشد.

* صمغ درخت سماق تولید یبوست شدید می کند

* مرغوب ترین نوع سماق به رنگ قرمز می باشد که متأسفانه برخی موارد به سماق های زرد و سیاه رنگ شیمیایی اضافه می کنند تا قرمز شود که این باعث خطناک شدن مصرف سماق می شود.

– کاربردهای مختلف سماق

  • جوشانده برگ و میوه آن در رنگ رزی پشم مورد استفاده قرار می گیرد.
  • از دانه سماق روغنی استخراج می شود که در شمع سازی استفاده می شود.
  • در قدیم برگ درخت سماق دم کرده را برای سیاه کردن مو استفاده می کردند.
  • عصاره، جوشانده و برگ خشک شده درخچه که به سماق الصباغین معروف است در حدود ۲۷ درصد جوهر مازو(تانن) دارد که در نمونه های وحشی مقدار زیادتر است و در دباغی و رنگرزی مصرف می شود.
  • پودر سماق بعنوان چاشنی غذای برنج و آش استفاده می شود.
  • برگ سماق در سیگارهای سنتی کاربرد داشته است.
  • در یونان از چوب سماق برای رنگ آمیزی پارچه های پشمی استفاده می شود.
  • در گور ایتالیایی ها از این گیاه برای رنگ دادن به چرم استفاده می شود.
  • بومیان آمریکائی آشامیدنی های سرد، گرم، رنگ و دارو از میوه های سماق تهیه می کردند.
  • از جوانه های تازه آن در سالادها استفاده می شود.

 

پژوهشگر جوان عرب خشم وهابی ها را بر انگیخت

بعد از ۱۴۰۰ سال سرگردانی علمای دینی یک  پژوهشگر جوان  زبان عربی و سریانی می گوید واژگان مقطعه در قران حروف ابجدی نیستند بلکه کلماتی از زبان سریانی هستند و معنی دارند. و مفسران بی جهت آن را راز و رمز دانسته اند . مثلا  طه”  یعنی ای مرد. الم یعنی ساکت باش . الر  یعنی چشمان خود را بگشا و بابصیرت ببین. کهیعص” یعنی اینچنین موعظه و پند بده. قبلا هم تعدادی از ادبای عرب به این موضوع اشاره گذرا کرده بودند اما آنرا باز نکردند تا اینکه لوی شریف این رمزها را بطور مفصل مورد کند و کاو قرار داد . و همانطور که همیشه تاریخ سابقه داشته قبل از هر مطالعه جدی آخوندهای سلفی وهابی جن جنون شدند و خشمناک و ویدیوها و سخنرانی های  منتشر کردند و ای جوان را تکفیر کردند ولی این آخوندهای نادان نمی دانند عصر تکفیر گذشته است و امروز نسل جوان پاسخ می خواهد. بطور طبیعی زبان شناسی یک علم هست و هنوز نایافته های زیادی وجود دارد که باید آنها را یافت.  از دهانه خلیج فارس تا سرچشمه های رود دجله و فرات اقوام و زبان های مختلفی ساکن بوده است عربهای جنوبی در مسیر اروند رود تا عراق و شامام و ترکیه رفت و آمد و تجارت داشته اند و زبان عربی  مخلوطی است از زبان هایی که در سراسر رودخانه های دجله و فرات وجود داشته . زبان عربی در  مکه و مدینه زبان بدوی بوده ولی با اتصال به تمدن بین النهرین بسیار غنی شده است. بنا بر این ناراحت شدن ندارد اگر گفته شود در قران واژگان غیر عربی وجود دارد.  نیمی از اسامی خاص  قران عجمی است مثلا هاجر = هاگر – هگر – علی – ایلیا- یوسف= جوزف= خوزه – ابراهیم – یعقوب=  یاکوب= هاکوپ – اسحاق = اساک و …. لوی شریف می گوید بعضی واژگان سریانی در قران  خوب ترجمه نشده مثلا واژه حی القیوم  یعنی زنده جاوید. در حالیکه مفسران آنرا جدا از حی  گرفته و گفته اند زنده – قایم به ذات

شاب خلیجی یکشف أهم ألغاز القرآن بعد ۱۴۰۰ سنه:

طه لیس اسما للرسول محمد ﷺ والیکم ماذا تعنی ألم، ألر، طه، کهیعص…

قدم الشاب الخلیجی الباحث لؤی الشریف طرحاً جدیداً لمعانی الحروف المقطعه فی کتاب “القرآن الکریم”.

ویعتبر الطرح الذی قدمه الشریف مدهشاً وأقرب ما یکون للتفسیر المنطقی لمعانی ودلالات الحروف المقطعه التی یتلوها المسلمون خلال تلاوتهم لکتابهم المقدس منذ أکثر من ۱۴۰۰ سنه علماً أن هذه الحروف حملت العدید من التفسیرات المتباینه فیما بینها.

وهناک من قال إنها جاءت فی مستهل بعض الآیات القرآنیه لشد انتباه من یسمع تلاوه القرآن بالإضافه إلى تفسیرات أخرى.

وقاد هذا الاکتشاف الذی أنجزه الشریف وهو المهتم بدراسه اللغات السامیه إلى القول بأن أصل الأبجدیه العربیه مأخوذه من الأبجدیه السریانیه و”أنا بحثت فی المعلومه وتأکدت من صحتها من عده مصادر”.

وأشار الباحث الشریف إلى أن الحروف مثل:
ألم، ألر، طه، کهیعص…”لیس لها أی معنى فی اللغه العربیه ولکن لها معانی فی اللغه السریانیه التی هی أصل الأبجدیه العربیه”.

ولفت فی بحثه إلى أن کل حرف له معنى فی ذاته “وبناءً علیه بحثت فی معانی تلک الحروف فی السریانیه والحقیقه أن النتائج کانت مدهشه وتکاد لا تصدق والنتائج کانت من خلال موقع ترجمه morfix أمام الجمیع ولیست ترجمتی الشخصیه”.

وفی التفاصیل قال:

“ألم“: تعنی اصمت…وکان یستخدمها النبی داوود فی خطبه عندما یرید قول شیء مهم
وهذا مذکور فی الزبور والتوراه لیومنا هذا بنفس الحروف.

“ألم” لکن بالشکل العبری والسریانی وعندما نطبق هذا المعنى على القرآن الکریم فی سوره البقره

مثلا”
ستصبح: “اصمت” ذلک الکتاب لا ریب فیه هدى للمتقین وانظروا للسیاق وکیف استقام المعنى.

“ألر“: تعنی تبصر أو تأمل بقوه وعندما ننظر لکل الآیات التی وردت بعد “ألر” فی القرآن الکریم نجد أنها احتوت على شیء یتبصر أو یتأمل فیه.

السور التی تبدأ بـ”ألر”:

سوره یونس: (ألر تِلْکَ آَیَاتُ الْکِتَابِ الْحَکِیمِ)

سوره هود: (ألر کِتَابٌ أُحْکِمَتْ آَیَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَکِیمٍ خَبِیرٍ)

سوره یوسف: (ألر تِلْکَ آَیَاتُ الْکِتَابِ الْمُبِینِ)

سوره إبراهیم: (ألر کِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَیْکَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِیزِ الْحَمِیدِ)

سوره الحجر:(ألر تِلْکَ آَیَاتُ الْکِتَابِ وَقُرْآَنٍ مُبِینٍ).

فانظر إلى السیاق وکیف استقام المعنى.

طه: وتعنی یا رجل…الهاء حرف نداء والطاء تعنی رجل فی السریانیه…لاحظوا: یا رجل ما أنزلنا علیک القرآن لتشقى…فانظروا السیاق وکیف استقام المعنى.

ملحوظه: هناک معتقد خاطئ عند البعض أن طه اسم من أسماء نبی الإسلام محمد ﷺ وهذا اعتقاد خاطئ لم یقل به أی عالم أو أی صحابی بل هی حروف مقطعه مثل ألم و ألر وغیرها.

کهیعص: وتعنی هکذا یعظ…ذِکْرُ رَحْمَهِ رَبِّکَ عَبْدَهُ زَکَرِیَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ نِدَاء خَفِیًّا قَالَ رَبِّ إِنِّی وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّی وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَیْبًا وَلَمْ أَکُن بِدُعَائِکَ رَبِّ شَقِیًّا وَإِنِّی خِفْتُ الْمَوَالِیَ مِن وَرَائِی وَکَانَتِ امْرَأَتِی عَاقِرًا فَهَبْ لِی مِن لَّدُنکَ وَلِیًّا یَرِثُنِی وَیَرِثُ مِنْ آلِ یَعْقُوبَ وَاجْعَلْهُ رَبِّ رَضِیًّا
یَا زَکَرِیَّا إِنَّا نُبَشِّرُکَ بِغُلامٍ اسْمُهُ یَحْیَى لَمْ نَجْعَل لَّهُ مِن قَبْلُ سَمِیًّا.

فانظروا إلالسیاق وکیف استقام المعنى.

http://www.alanba.com.kw/ar/last/726632/04-03-2017-

شبکه نبا   

باحث سعودی یفک “شیفره” أهم ألغاز القرآن الکریم بعد ۱۴۰۰ سنه

  ا ….

…..

.

.

در جشنواره ۱۲ رخ در زیبد گناباد : وزارت امور خارجه، گردشگر جذب می‌کند

عصراقتصاد: در ایران روز ۲۵ اردیبهشت به نام روز بزرگداشت فردوسی نامگذاری شده‌است و هر سال در این روز آیین‌های بزرگداشت فردوسی و شاهنامه در دانشگاه‌ها و نهادهای پژوهشی برگزار می‌شود  مراسمی در گناباد مشهد در روستای تاریخی زیبَد شهرستان گناباد که در شاهنامه محل “جنگ ۱۲ رخ ایرانیان و توریان”توصیف شده است برگزار شد.

در این جشن که در آستانه روز بزرگداشت این شاعر نام آور برگزار شد سرکنسول ترکیه و رایزن فرهنگی کنسولگری افغانستان در مشهد، مسئول دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در مشهد، مسئولان نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال و شرق کشور و تعدادی از مدیران کل خراسان رضوی، استادان  دانشگاه و فردوسی شناسان حضور داشتند.

در این مراسم مسئول نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال شرق کشور با اشاره به ضرورت جذب گردشگر خارجی گفت: برای تقویت قابلیت‌های گردشگری در ایران در کنار دیگر معاونت‌های وزارت امور خارجه اداره‌ای به نام «اداره تسهیل جذب گردشگر خارجی» ایجاد شده است.

غلامعباس ارباب خالص اظهار کرد: ایران به جهت داشتن جاذبه‌های گردشگری در صدر کشورهای جهان قرار داشته و باید این جاذبه‌ ها بیشتر به مردم دنیا معرفی شوند.

وی اضافه کرد: ترتیبی اتخاذ شده است که ایرانیان مقیم کشورهای خارجی که علاقه به سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری هستند شناسایی شوند تا از این قابلیت در جهت اشتغالزایی و معرفی میراث فرهنگی استفاده شود.

ارباب خالص برگزاری این مراسم را فرصت مناسبی برای شناخت ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی خراسان رضوی و معرفی آن در سطح ملی و بین‌المللی عنوان و تصریح کرد: این استعدادهای بالقوه و بالفعل بستر جذب گردشگران و سرمایه گذاران داخلی و خارجی را هموار می‌کند.

مسئول نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال شرق کشور همچنین در ادامه گفت: گناباد و منطقه تاریخی زیبد که از آن بارها در شاهنامه فردوسی نام برده شده یکی از پتانسیل‌های مهم فرهنگی و گردشگری برای معرفی به گردشگران خارجی است.

ترهان پورلماز سرکنسول ترکیه در مشهد نیز در این مراسم با اشاره به اشتراکات تاریخی و فرهنگی مردم ایران و ترکیه گفت: منطقه تاریخی زیبد گناباد با توجه به سابقه و یادآوری بخشهای مهمی از وقایع تاریخی شاهنامه فردوسی در آن برای مردم ترکیه از اهمیت زیادی برخوردار است و باید این مزیتها بیشتر در عرصه بین المللی معرفی شود

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی هم گفت: خراسان رضوی دارای مفاخر بسیاری در زمینه های علمی، ادبی و فرهنگی است که فقط ۶۰۰نفر آنان مانند فردوسی مربوط به منطقه طوس هستند.

ابوالفضل مکرمی فر افزود: ۳۶۶هکتار از آرامگاه فردوسی و برج و بارو مجموعه طوس امسال مشمول احیا و مرمت قرار گرفته است و عملیات اجرایی آن به زودی آغاز می شود.

جنگ ۱۲رخ نام جنگی در شاهنامهٔ فردوسی و میان ایران و توران است که در منطقه تاریخی زیبد گناباد در گرفت و  همه سرداران توران و پیران وزیر افراسیاب نیز در همین جنگ کشته‌ شدند. در شاهنامه ۱۱ مرتبه از روستای زیبد و ۱۲ مرتبه از گناباد نام برده شده است. روستای زیبد از توابع بخش کاخک در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی گناباد واقع است.

جنگ دوازده رخ نام یکی از جنگ‌های ایران و توران است. در شاهنامهٔ فردوسی بطور مفصل به این جنگ حماسی که یکی از مهمترین پیروزی‌های دوره پادشاهی کیخسرو بر توران است پرداخته. جنگ دوازده‌رخ در واقع ادامه جنگ میان ایرانیان و تورانیان تا شکست یکی از طرفین بود.

فردوسی این رویداد را در ۲۵۱۸ بیت شعر وصف کرده است. بعضی کتابهای تاریخی دیگر با اندکی تغییر به این جنگ پرداخته‌اند اما اساس داستان شبیه هم می‌باشد. بقول شاهنامه، کیخسرو آگاه شد که افراسیاب، شاه توران، سپاهی بزرگ را برای حمله به ایران گرد آورده است. کیخسرو مجمعی تشکیل داد و سرداران خود را فرا می‌خواند و به هر کدام مأموریت مناسب داد. گودرز فرمانده لشکر چهارم ایران مأموریت داشت با گفتگو و عدم توسل به زور مسئله حل نماید. او از پایتخت با لشکری گران بسوی مرز آمد و موقعیتی مناسب در کوه زیبد توقف کرد؛ و با پیام صلح گیو همان‌طور که کیخسرو خواسته بود نزد پیران فرستاد و از پیران خواست که دست از جنگ‌افروزی بردارد.

گودرز فرماندهان سپاه را فراخواند و به هر یک دستور داد که عملیات خود را آغاز کنند: نخست فرزند خود گیو را گفت که سپاهی برگیرد و به توران نزد پیران برود و پیام کیخسرو را ابلاغ کند و بگوید از همهٔ بدی‌ها و خیانت‌های شما می‌گذریم و جنگ را پدیده‌ای زشت و زیانبار می‌دانیم؛ و بگوید: «ای پیران! می‌دانی که ایرانیان از تو خیانت‌ها دیده‌اند و من به فرمان کیخسرو، به نزد تو آمده‌ام تا با تو بگویم که پادشاه همهٔ جرائم تو را خواهد بخشید و به خاطر مهربانی‌هایی که با سیاوش و کیخسرو و فرنگیس در توران کردی، بدیهای تو را فراموش کرده است و نمی‌خواهد که تو در این جنگ، به دست ایرانیان، جانت را از دست بدهی.

گیو پس از مذاکرات طولانی با پیران در کنار رود جیحون در شهر ویسه گرد از اراضی بلخ نا امیدانه به اردوگاه لشکر در کوه زیبد برگشت. و به پدرش گودرز گفت که تورانیان فقط جنگ را انتخاب کرده شرط را نمی‌پذیرند و با لشکری بس گران در حال حرکت به بطرف کوه کنابد هستند. افراسیاب به پیران فرمان داده است که همه پهلوانان ایرانی را نابود کند و سوگند خورده است:

نه گودرز باید که ماند نه گیو

نه فرهاد و گرگین نه رهام نیو

گودرز دانا که انتظار چنین پاسخی را از پیران، چشم داشت. لشکر ایران را در دامنه کوه  زیبد آماده رویارویی کرد و با رسیدن لشکر پیران جنگ سختی درگرفت.

پنج روز آرایش جنگی دو لشکر در مقابل هم ایرانیان در کوهزیبد و تورانیان در کوه کنابدگناباد هر دو طرف را خسته کرد در نهایت تصمیم می‌گیرند نبرد تن به تن که یازده تن از دلیران هر طرف انتخاب شود و دوئل کنند تا نتیجه نبرد معلوم شود. به این ترتیب، یازده سردار ایرانی و یازده سردار تورانی داوطلب جنگ می‌شوند.

دومين جشنواره فردوسی و حماسه دوازده رخ روستای زیبد گناباددومين جشنواره فردوسی و حماسه دوازده رخ روستای زیبد گناباد

 

دومين جشنواره فردوسی و حماسه دوازده رخ روستای زیبد گناباددومين جشنواره فردوسی و حماسه دوازده رخ روستای زیبد گناباد

منابع:

http://www.asre-eghtesad.com/content/36199

گزارش  روزنامه عصر اقتصاد روز یکشنبه ۲۳ /۲/۹۷ از جشنواره زیبد و جنگ دوازده رخ

مجله دریای پارس  :

http://parssea.org/

جنگ دوازده رخ درسها و عبرتها

 

 

 

جشنواره روستایی گرامیداشت فردوسی در محل جنگ دوازده رخ

گرامیداشت حماسه دوازده رخ و فردوسی در زیبد گناباد

سه شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ – ۱۶:۰۶:۳۸ | کد مطلب: ۴۰۵۵۲۸چاپ

زیبد گناباد | گرامیداشت حماسه دوازده رخ همزمان با روز پاسداشت فردوسی

فرهنگ > هنر – همشهری آنلاین:
جشن بزرگداشت فردوسی پنجشنبه شب با حضور مسئولان نمایندگیهای خارجی مقیم مشهد در روستای تاریخی زیبد شهرستان گناباد که در شاهنامه محل ‘جنگ ۱۲ رخ ایرانیان و توریان’ توصیف شده برگزار شد.

به گزارش ایرنا؛ دومین جشنواره روستایی برای گرامیداشت حماسه دوازده رخ  همزمان با مراسم روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت فردوسی در  زیبد گناباد باحضور  مقامات مربوطه  شهرستان و استان و دیپلماتهای داخلی و خارجی برگزار شد.

در این همایش  که در کنار قلعه زیبَد  و محل حماسه  دوره کیانی برگزار شدعلاوه بر سخنرانی های مقامات و فرهیختگان  برنامه های متنوع و ترانه های سنتی  فلکلوریک و بومی اجرا شد .

ارباب خالص رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال شرق کشور و مشاور وزیر امور خارجه گفت: برای تقویت قابلیت‌های گردشگری در ایران در کنار دیگر معاونت‌های وزارت امور خارجه اداره‌ای به نام «اداره تسهیل جذب گردشگر خارجی» ایجاد شده است.

به گزارش ایسنا،  ارباب خالص در مراسم جشن بزرگداشت فردوسی و حماسه دوازده رخ  در دهستان  زیبد گناباد با بیان این مطلب اظهار کرد:  ترتیبی اتخاذ شده است که ایرانیان مقیم کشورهای خارجی که علاقه مند به سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری هستند شناسایی شوند تا از این قابلیت در جهت اشتغالزایی و معرفی میراث فرهنگی استفاده شود.

ارباب خالص برگزاری این مراسم را فرصت مناسبی برای شناخت ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی خراسان رضوی و معرفی آن در سطح ملی و بین‌المللی عنوان و تصریح کرد: این استعدادهای بالقوه و بالفعل بستر جذب گردشگران و سرمایه گذاران داخلی و خارجی را هموار می‌کند.

مسئول نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال شرق کشور همچنین در ادامه گفت: گناباد و منطقه تاریخی زیبد که از آن بارها در شاهنامه فردوسی نام برده شده یکی از پتانسیل‌های مهم فرهنگی و گردشگری برای معرفی به گردشگران خارجی است.

حجه الاسلام علی عجم نماینده دور اول مجلس شورای اسلامی گفت داستان جنگ ۱۲ رخ بین ایران و توران یک واقعه عبرت انگیز هست همینکه دو سپاه بزرگ بجای جنگیدن و کشتن هزاران نفر  با خردمندی فرمانده دو لشکر به جنگ تن به تن ۱۲ نفر رضایت می دهند و می پذیرند تیم کشور بازنده شکست را قبول خواهد کرد و از جنگ سراسری جلوگیری کردند خود درسهای زیادی دارد .

دکتر فاطمه ماه وان شاهنامه پژوه مشهور  ضمن شرح حماسه دوازده رخ و اینکه قراین متقن ثابت می کند که محل وقوع آن زیبد گناباد بوده است را موضوع جالب و جذابی برای توسعه گردشگری نامید وی گفت حدود ۲۰  بار نام زیبد و گناباد در جنگ ۱۲ رخ بیان شده است . وی گفت باید از این آثار ملموس و غیر ملموس این رویداد برای جذب گردشگر و بوم گردی  مستند سازی شود وی گفت فردوسی دشمن را نماد تمام زشتی ها  و خودی را مظهر تمام خوبی ها نمی بیندو  خوبی و بدی هر دو  طرف را شرح می‌دهد .

دکتر محمد عجم  ایرانشناس کشورمان گفت ”  در غرب و شرق امپراتوری  ایران در عهد کهن  دو کشور قدرتمند بوده است که بدلایل متعددی بین ایران و آنها جنگهایی روی می داده است و شرح این جنگها در کتب متعدد هست . بدلایل نقلی و عقلی و ادبی و  تاریخ شفاهی  و دلایل باستانشناسی  جنگ ۱۲ رخ در زیبد گناباد روی داده است. ناصر خسرو نوشته است  کاریز گناباد را کیخسرو دستور داده کندن و کتب دیگر می گویند کاریز رهن را گیو گفته است کندن . چه دوره ای گیو و کیخسرو در گناباد بوده اند؟ جواب را شاهنامه داده است در جنگ دوازده رخ .تاریخ شفاهی نیز از قبر پیران ویسه در ایوان درصوفه حکایت دارد. فردوسی این حماسه را بگونه ای شرح داده که حتی خواننده ایرانی نیز از کشته شدن دشمن خوشحال نیست و کیخسرو وقتی خبر کشته شدن پیران ویسه را شنید بسیار ناراحت شد و گفت او انسان بزرگ و خردمندی بود تنها عیب او این بود که نتوانست پادشاه توران و ختای  را راضی کند که دست از لجاجت و جنگ افروزی بردارد. کیخسرو دستور داد پیران را با احترام کامل در داخل ایوانی در دل کوه دفن کنند و برای دانایی و خردمندی او احترام بگذارند. سرکنسول ترکیه نیز طی سخنانی گفت آثار تاریخی و اسطوره ای  زیبد گناباد فقط برای مردم این شهرستان اهمیت ندارد بلکه برای ما نیز اهمیت زیادی دارد و بخشی از تاریخ و هویت مشترک را نمایندگی می کند.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی هم گفت: ۳۶۶ هکتار از آرامگاه فردوسی و برج و بارو مجموعه طوس امسال مشمول احیا و مرمت قرار گرفت و عملیات اجرایی آن به زودی آغاز می شود.
ابوالفضل مکرمی فر ادامه داد: خراسان رضوی دارای مفاخر بسیاری در زمینه های علمی، ادبی و فرهنگی است که تنها ۶۰۰ نفر آنان مانند فردوسی مربوط به منطقه طوس هستند.
ترهان پورلماز سرکنسول ترکیه در مشهد نیز در این مراسم به اشتراکات تاریخی و فرهنگی مردم ایران و ترکیه اشاره و بیان کرد: منطقه تاریخی زیبد گناباد با توجه به سابقه و یادآوری بخشهای مهمی از وقایع تاریخی شاهنامه فردوسی در آن برای مردم ترکیه نیز از اهمیت زیادی برخوردار است و باید این مزیتها بیشتر در عرصه بین المللی معرفی شوند.
جشن بزرگداشت فردوسی در آستانه روز بزرگداشت این شاعر نام آور با حضور سرکنسول ترکیه و رایزن فرهنگی کنسولگری افغانستان در مشهد، مسئول دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در مشهد ، مسئولان نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال و شرق کشور و تعدادی از مدیران کل خراسان رضوی، اساتید دانشگاه و فردوسی شناسان برگزار شد.
۲۵ اردیبهشت روز بزرگداشت فردوسی نامگذاری شده است.
جنگ ۱۲ رخ نام جنگی در شاهنامهٔ فردوسی و میان ایران و توران است که به خونخواهی سیاوش و بدلیل جنگ افروزی فرمانروای توران ‘افراسیاب و پیران ویسه’ در منطقه تاریخی زیبد گناباد در گرفت و تمامی سرداران توران و پیران وزیر افراسیاب نیز در همین جنگ کشته‌ شدند.
در شاهنامه فردوسی ۱۱ مرتبه از روستای زیبد و ۱۲ مرتبه از گناباد نام برده شده است. روستای زیبد در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی گناباد واقع است. گناباد دارای ۲۵۰ اثر تاریخی و معنوی است که از این تعداد ۱۴۲ اثر به ثبت آثار ملی رسیده است. مرکز شهرستان ۸۰ هزار نفری گناباد در فاصله ۲۸۷ کیلومتری جنوب مشهد قرار دارد.

قابل ذکر است دوشنبه گذشته نیز در محل باغ تالار فرشتگان مراسم بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان و ادب فارسی به همت  انجمن ادبی محمد پروین گنابادی و انجمن داستانی آتش پرورگناباد برگزارشد.

فرماندار گناباد در این مراسم یکی از اندیشه‌های فردوسی را خرد ورزی دانست و گفت :خرد ورزی در حکمرانی  باعث ابادانی کشور می‌شود.

 محمد علی نبی پور افزود:حکیم ابوالقاسم فردوسی  با اثر شکوهمند خود، شاهنامه، نقش جوان‌مردی، اخلاق و ایمان را در بلندای زمان بر تاریخ نشاند و با حکمت و بینش گسترده اش، فرهنگ غنی ایران را تا فراسوی مرزهای خاکی بر دل عاشقان فرهنگ و هنر نمایان کرد.

وی تصریح کرد: فردوسی از کودکی به دانش ‌آموزی پرداخت و اخلاق، تاریخ و فرهنگ ایرانی، تن و جان او را پرورش دادو حدود ۹۰ سال زیست و سی سال از عمر گران‌بهایش را صرف نگه‌داری زبان اصیل فارسی و تمدن ایرانی کرد.

در این مراسم ضمن اجرای موسیقی و شاهنامه خوانی، اجرای ورزش باستانی، خانم  دکتر باقری از اساتید  برجسته ادبیات ایران مطالبی در خصوص پاسداشت  زبان فارسی بیان داشت

http://www.asre-eghtesad.com/content/36199

گزارش جالب روزنامه عصر اقتصاد روز یکشنبه ۲۳ /۲/۹۷ از جشنواره زیبد و جنگ دوازده رخ.

http://www.iran-newspaper.com/?nid=6778&pid=2&type=0 روزنامه ایران شماره : ۶۷۷۸ تاریخ ۲۳ /۲/۹۷ ارباب خالص در زیبَد گناباداعلام کرد :در وزارت امور خارجه اداره‌ای به نام «اداره تسهیل جذب گردشگر خارجی» ایجاد شده است

ایجاد «اداره تسهیل جذب گردشگر» در وزارت امور خارجه

مسئول نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال شرق کشور گفت: برای تقویت قابلیت ‌های گردشگری در ایران در کنار دیگر معاونت ‌های وزارت امور خارجه اداره‌ ای به نام «اداره تسهیل جذب گردشگر خارجی» ایجاد شده است.

غلامعباس ارباب خالص در مراسم جشن بزرگداشت فردوسی در روستای زیبد گناباد با بیان این مطلب اظهار کرد: ایران به جهت داشتن جاذبه‌ های گردشگری در صدر کشورهای جهان قرار داشته و باید این جاذبه‌ ها بیشتر به مردم دنیا معرفی شوند.
وی اضافه کرد: ترتیبی اتخاذ شده است که ایرانیان مقیم کشورهای خارجی که علاقه به سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری هستند شناسایی تا از این قابلیت در جهت اشتغالزایی و معرفی میراث فرهنگی استفاده شود.
ارباب خالص برگزاری این مراسم  را فرصت مناسبی برای شناخت ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی خراسان رضوی و معرفی آن در سطح ملی و بین‌المللی عنوان و تصریح کرد: این استعدادهای بالقوه و بالفعل بستر جذب گردشگران و سرمایه گذاران داخلی و خارجی را هموار می‌کند.
مسئول نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال شرق کشور همچنین در ادامه گفت: گناباد و منطقه تاریخی زیبد که از آن بارها در شاهنامه فردوسی نام برده شده یکی از پتانسیل‌های مهم فرهنگی و گردشگری برای معرفی به گردشگران خارجی است.
گفتنی است جنگ ۱۲ رخ نام جنگی در شاهنامه فردوسی بوده که در منطقه تاریخی زیبد گناباد صورت گرفته و در شاهنامه ۱۱ مرتبه از روستای زیبد و ۱۲ مرتبه از گناباد نام برده شده است. روستای زیبد از توابع بخش کاخک در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی گناباد واقع است.
https://freudianassociation.org