ابشار اورتوکند .ارتکند و ابشار قره سو کلات نادر

دیدنی های خراسان :  آبشارهای خراسان رضوی – کلات نادری

شهرستان مشهد دارای چندین آبشار زیبا است که در سالهای اخیر  مورد توجه زوار  ایرانی و خارجی و توریستها  نیز قرار گرفته است. آبشار اخلمد و آبشارهای کوچک ییلاقی شاندیز و چناران  نزدیکترین آنها است. در مسیر کلات سه آبشار قرار دارد. به ترتیب   آبشار آبگرم  در مسیر مشهد به کلات  حدود ۶۰ کیلومتر و یا در ۷۵ کیلومتری نرسیده به شهر کلات است . برای رسیدن به آبشار، پس از عبور از روستای آبگرم، در مسیری که امکان تردد وسایل نقلیه سبک وجود ندارد، پس از طی کردن راهی حدود نیم ساعت به آبشار زیبای آبگرم خواهید رسید.  اما دو آبشار  ارتکند و قره سو  در شهرستان کلات زیبایی های خاصی دارد.

دریای پارس عجم

آبشار ارتکند

اصولا اگر مدیریت اب در مشهد  به سطح مطلوب برسد نیازی به نگرانی از نبود آب در سد دوستی ندارد چند ماه از سال اب رودخانه های شاندیز و طرقبه هرز می رود. همچنین آب رود ارتکند سه ماه از سال تماما هرز می رود. که در صورت ساخت مخازنی در   مناطق پیرامونی و برداشت آن در سه ماه  هرز روی(دی تا خرداد. )  می توان آن را برای سه ماه تیر و مرداد و شهریور در مشهد  ذخیره کرد .

از مشهد بلوار خواجه ربیع و بلوار بهمن در فاصله ۱۰۷ کیلومتری  و یا  ۴۰ کیلومتر نرسیده به کلات  جاده  سر رود  و یا ارتکند وجود دارد که حدود ۲۰ کیلومتر  فرعی منتهی به اردوگاه ارتکند و تنگل ارتکند می شود . چند کیلومتر مانده به  اردوگاه ارتکند خاکی است. روستای سر رود دارای حوضچه های متعدد پرورش ماهی است.

روستای اورتکند با طول جغرافیایی ¢ ۵۱ ° ۵۹ و عرض ¢ ۴۸ ° ۳۶ ارتفاع ۱۴۸۰ متر از سطح دریا در ۵۹ کیلومتری جنوب کلات قرار دارد.  رود اورتکند (سررود) که از کوه هزار مسجد سرچشمه می‌گیرد، از میان آبادی می‌گذرد. کوههای تکه خانه در ۵ کیلومتری جنوب غرب و سرشاو در ۴ کیلومتری شمال شرق آبادی است.

این آبشار در حوزه اداری  بخشداری زاوین است و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ۱٬۴۰۰ متر و متوسط بارندگی سالیانه ۲۴۷ میلی متر است.

تنگه ارتکند منتهی به  غاری می شود که آبشار اصلی در درون آن غار وجود دارد. زیبایی این تنگه دو آبشار درون غاری است . و چند آبشار بیرون غار. زیبایی و خنکی آب باعث نشاط مسافران می شود برای رسیدن به آبشار اصلی حدود دوساعت باید در داخل تنگه و از میان رودخانه عبور کنی . مسیر عبور خنک و دلپذیر است و دو طرف رودخانه دیوارهای بلند کوهستان ادامه می یابد و سایه است. برای رسیدن به آبشار اصلی باید از نردبان های فلزی عمودی خطرناکی عبور کنید که برای افراد مسن  احتمال خطر بسیار زیاد هست و در چند سال گذشته حدود ۴ نفر کشته شده اند.

در ۱۱۰ کیلومتری شمال مشهد، پس از طی کردن حدود پانزده کیلومتر مسیر فرعی به روستاهای سررود و ارتکند خواهید رسید.

بعد از روستا جاده ای فرعی و خاکی وجود دارد که بعد از دو ساعت راهپیمایی به آبشارها می رسد. در ابتدای این جاده چند مجموعه پرورش ماهی و شالیزارهای برنج معروف و خوش عطر کلات خودنمایی می کنند.

همچنانکه در امتداد رودخانه و به سمت بالای آن حرکت می کنیم آب شفاف تر و دره باریک تر می شود و کم کم علف های بلند و درختان انبوه حالتی نیمه جنگلی را بوجود می آورند.

آبشار اول در انتهای غاری ۱۰ متری واقع است که در کنار صخره ای لزج و خیس واقع است.

۲-  آبشار   شهر کلات .

 

کلات یا کلاته  که عربی شده ان می شود قلعه در زبان عربی معمولا  ک و گ  فارسی به ق تبدیل می شود در زبان ترکی نیز همین شیوه گاهی وجود دارد یعنی ک و گ فارسی به ق تبدیل می شود.   به روستایی بر روی بلندی و معمولا  منطقه قله کوه گفته می شود. طبیعت زیبا وآب و هوای ییلاقی، وجود هشت آبشار در  تنگه قره سو آبشارهای بلند با دره‌های تنگ، موقعیت قره سو را ممتاز می‌کند.
ارتفاع متوسط این منطقه از سطح دریا حدود ۱۱۹۰ متر می‌باشد.
نامطلوب بودن آب داخل کلات، نادر شاه افشار را بر آن داشت تا با استفاده از توان مهندسان خود، آب شیرین و گوارای  تنگل قره سو را که حدود ۵ کیلومتر با عمارت خورشید فاصله داشت را به آنجا هدایت نماید.

آبشار قره سو کلات نادر..

در شهر کلات  بنای کاخ خورشید قرار دارد

Sun house.jpg

در سال ۱۱۵۱ هـ.ق، به دستور نادرشاه جهت اقامت و خزانه برای جواهرات و غنایم درکلات ساخته شده‌است. کلات به معنی قلعه و برج و بارو است (قبل از اسلام تقریبا تمامی شهرها را به شکل کلات می ساختند که در آنها مساله نظام طبقاتی رعایت می شده است.این طبقات اجتماعی پیشتر سه طبقه بوده که بعدها به چهارطبقه تبدیل شده است که شامل ارتشداران موبدان استریوشان و صنعتگران بوده است این ها هر کدام در شهر جای خود را داشتند). این بنا پس از بازگشت نادر از فتح هند شروع شده است و تا سال

۱۱۶۰ هجری قمری در دست ساخت بوده‌است.زیرا کتیبه ثلث بسیار زیبای «سوره نباء» که در قسمت دور تا دور فضای گنبد نوشته شده به همین تاریخ اشاره دارد.
بلندی آن در گذشته، حدود ۲۵ متر بوده‌است اما در حال حاضر به علت خرابی طبقه سوم، ارتفاع آن بیش از ۲۰ متر نیست. این بنا بر اساس الگوی معماری گورکانی ساخته شده است

معماری گورکانی یا معماری ماگولی هند یک نوع معماری است که از  مخلوط هنرهای معماری ایرانی/ اسلامی و هندی شکل گرفته است. بنای همایون تمب و  تاج محل  بر اساس معماری گنبدی ایرانی ساخته شده است که معمولا آن را به اشتباه معماری مغولی یا موگولی می گویند. زیرا گورکانیان را به خاندان تیموری و مغولی نسبت می دهند. اما گورکانیان فارس زبان بودند.

این کاخ مجموعاً دارای ۱۲ اتاق است که داخل هراتاق نیز تزئیناتی از نقاشی و گچ بری دیده می شود. تا چند دهه پیش در میان این تزئینات، تصاویری از شاهزادگان نادری نیز وجود داشت. موزه خراسان در کوهسنگی مشهد، با الگوبرداری از کاخ کلات طراحی شده است.

معماری گورکانی یا معماری مغولی به معماری دوره سال‌های ۱۵۳۰ تا ۱۸۵۰ در هند گفته می‌شود که دوره حاکمیت پادشاهان گورکانی در هند بود. شاخصه‌های این سبک معماری، کاخ‌ها و مسجدها و آرامگاههای گنبدی و کارهای تزئینی پُرجزئیات است.  آرامگاه  تاج‌محل مشهورترین نمونهٔ آن می‌باشد.

علت نام‌گذاری این سبک در زبان‌های غربی به نام مغولی این بود که بابر و جانشینانش اگرچه فارسی‌زبان بودند اما خود را به خاندان تیمور لنگ و چنگیز خانمغول منسوب می‌کردند. همایون تمب، لال قلعه یا رد فورت، تاج محل، قلعه اگرا،بلند دروازه در فتح پوری، مسجد جامع دهلی نمونه اینگونه معماری است. بناهای معماری گورکانی همگی دارای گنبدهای مدور بیضی است که تقلیدی از معماری ایرانی است.

parssea.org Ajam

تابلویی در کنار مسجد شاهی در چندی چوک دهلی . جایی که نادر دستور کشتن ۷۰۰ یاغی اشرف افغان را صادر کرد.

بیشتر بدانید:

نسب نادر شاه – فارس – تورک یا کرد

Comments are closed.