“من وجهة نظر تاريخية، عرف هذا الخليج منذ عهد إسكندر المقدوني باسم الخليج الفارسي”

“من وجهة نظر تاريخية، عرف هذا الخليج منذ عهد إسكندر المقدوني باسم الخليج الفارسي”

عبد الخالق الجنبي، باحث في التاريخ من السعودية.

 

من وجهة نظر علمية وتاريخية، عرف هذا الخليج منذ عهد إسكندر المقدوني باسم الخليج الفارسي .
([كما عرف بتسميات أخرى على مرّ العصور: بحر الكدان، وبحر الإله، وبحر الجنوب، وبحر البصرة]) .
هذه التسمية أتتنا عبر أعمال تاريخية مكتوبة. وحتى المؤرخون العرب كابن خلدون وابن الأثير كانوا يعتمدون هذه التسمية التي وردت أيضًا في المعاهدات التي وقّعها حكام الخليج مع السلطات البريطانية المسيطرة على المنطقة بداية القرن العشرين.

 لم تتبدّل الأمور إلاّ بعد وصول عبد الناصر إلى الحكم وتنامي شعور القومية العربية. فراح العرب يطلقون على هذا الخليج اسم “الخليج العربي”، ولو أنه في بداية عهد عبد الناصر شاع شعار يقول “نحن أمة واحدة من المحيط الأطلسي إلى الخليج الفارسي”.

صحيح أن الجدل يحتدم اليوم حول تسمية هذا الخليج. لكنني أتحدّث من موقعي كباحث في التاريخ. والبحث التاريخي لا يهتم بالشعارات القومية. أمّا ما يحكى عن أن الرومان أطلقوا على هذا الخليج اسم “الخليج العربي” فهو عار عن الصحة. وحده المؤرخ الإغريقي سطرابون، في القرن الأوّل ميلادي، أطلق اسم “البحر العربي” على تجمّع مائي لكنه بتسميته هذه كان يعني ما يعرف اليوم باسم “البحر الأحمر”.

خارطة للعالم تعود إلى سنة 1565 وتورد اسم “الخليج الفارسي”. صورة منشورة على موقع persiangulfonline.

خلاصه اهم مطالب عبدالخالق الجنبی پژوهشگر، باستان شناس  و استاد دانشگاه در عربستان سعودی به نقل از شبکه تلویزیونی بین المللی فرانس 24:

نام خلیج فارس از طریق آثار مکتوب از دوره اسکندر مقدونی به مارسیده و حتی مورخان عرب هم همین نام را بکار برده‌اند و در معاهدات حکام خلیج با بریتانیا نیز همین نام بکار رفته و تا زمان جمال عبدالناصر تغییری در نام خلیج فارس بکار نرفته کما اینکه خود ناصر هم در ابتدا می‌گفت:
«نحن أمة واحدة من المحیط الأطلسی إلی الخلیج الفارسی».
اما اینکه بعضی ادعا کرده‌اند که پلینی و رومی‌ها خلیج عربی بکار برده‌اند ابدا صحت ندارد.(أمّا ما یحکی عن أن الرومان أطلقوا علی هذا الخلیج اسم «الخلیج العربی» فهو عار عن الصحة) خلیج عربی نامی است که رومی‌ها به دریای سرخ داده‌اند.

“From a historical point of view, it has been called the Persian Gulf since Alexander the Great”

Abdel Khaleq Al-Janabi is a Saudi history scholar.

 

 

From a scientific and historical point of view, it has been called the Persian Gulf since Alexander the Great. [It has also had other names, such as the ‘sea of the south’ and the ‘sea of Bassora’]. It’s this name that has been retained by history books and Arab historians, like Ibn Khaldoun and Ibn al-Athir. It’s also in treaties signed between the governors of the gulf and the British who dominated the region from the beginning of the 20th century.

 

Things didn’t change until Nasser came to power and the rise of Arab nationalism. The Arabs then began to use the name “Arabian Gulf” – even though in the beginning of Nasser’s mandate, a popular slogan went: ‘One sole nation from the Atlantic Ocean to the Persian Gulf’.

It’s true that the name of this gulf still stirs a lively argument. But, as a history scholar, I can’t support nationalistic slogans. To say, like some Arabs, that the Romans already called it the ‘Arabian Gulf’ is without foundation. Only the Greek historian Strabon, in the 1st century AD, had used the term ‘Arabian Gulf’ while talking about the strip of water that we today call the the Red Sea”.

به زبان فرانسه

1392iponpix 349

“D’un point de vue historique, ce golfe est appelé Golfe persique depuis Alexandre le Grand”

Abdel Khaleq Al-Janabi est un chercheur saoudien en Histoire.

 

D’un point de vue scientifique et historique, ce golfe est appelé depuis Alexandre le Grand le Golfe persique [il a également eu d’autres appellations, notamment la ‘mer des Chaldéens’, la ‘mer du Dieu’, la ‘mer du Sud’ et la ‘mer de Bassora’]. C’est cette dénomination qui a été retenue dans les livres d’Histoire et par les historiens arabes, à l’instar de Ibn Khaldoun et Ibn al-Athir. Elle figurait aussi dans les traités signés entre les gouverneurs du Golfe et les Britanniques qui dominaient la région au début du XXe siècle.

 

Les choses n’ont changé qu’après l’arrivée au pouvoir de Nasser et la montée du nationalisme arabe. Les arabes ont alors commencé à utiliser l’appellation “Golfe arabique” – alors qu’au début du mandat de Nasser, un slogan populaire disait encore : ‘Une seule nation de l’océan Atlantique au Golfe persique.’

Il est vrai que l’appellation de ce golfe suscite aujourd’hui une vive polémique. Mais, en tant que chercheur en Histoire, je ne peux pas tenir compte des slogans nationalistes. Dire, comme le font certains arabes, que les Romains l’avaient déjà appelé ‘Golfe arabique’ est sans fondement. Seul l’historien grec Strabon, au Ier siècle après Jésus-Christ, avait utilisé l’appellation ‘Golfe arabique’ en parlant de l’étendue d’eau qu’on appelle aujourd’hui la mer Rouge”.

 

Comments are closed.