Archive for: بهمن ۱۳۹۵

.

.

بقا و پایداری هر جامعه به سیستم قضایی آن است.

رئیس دیوان عالی ایالت بلوچستان پاکستان :

پاکستان متعهد به ریشه کن کردن ترور و خشونت است

دیدار استاندار خراسان رضوی با پاکستان
شناسهٔ خبر: ۳۸۸۱۱۱۰ –

مشهد ـ رئیس دیوان عالی ایالت بلوچستان پاکستان گفت: کشورم متعهد به ریشه کن کردن خشونت و ترور است و در این راستا باید همکاری ها توسعه یابد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی استانداری خراسان رضوی، محمد نور مسکانزی در دیدار با استاندار خراسان رضوی در مشهد اظهار کرد: گروهک های تروریستی همچون داعش با سوء استفاده از افکار مردم، نام مقدس مسلمان را بر خود نهاده اند و اذهان مردم دنیا را مغشوش می کنند.

وی اظهار کرد: جهان اسلام باید این هرج و مرج ها را ریشه یابی کند و با تقویت همبستگی ها در راستای تحکیم روابط مسلمانان اقدام کند.

رئیس دیوان عالی ایالت بلوچستان پاکستان با بیان اینکه اسلام در یک کلمه یعنی عدالت، افزود: شکی نیست که اقدامات فرهنگی نیاز امروز جامعه است ولی بقا و پایداری هر جامعه به سیستم قضایی آن است.

وی از تبادل تجارب و هیات های قضایی استقبال و عنوان کرد: با توجه به اشتراکات، مرز مشترک و حضور اتباع دو کشور در جمهوری اسلامی ایران و پاکستان، آشنایی با سیستم قضایی دو کشور ضروری است.

علیرضا رشیدیان، استاندار خراسان رضوی هم در این دیدار گفت: استقلال دستگاه قضایی در جمهوری اسلامی ایران و نیز پاکستان سهم به سزایی در مدیریت و تاثیرگذاری در مقابله با حوادث و استقرار عدالت دارد.

وی افزود: در شرایطی که گروه های تکفیری و تروریستی با اقدامات ضد انسانی خود سعی در ارائه چهره ای خشن و غیر واقعی از اسلام دارند، ظهور و بروز عدالت راستین، نقش مهمی در خنثی کردن توطئه های آنان دارد.

رشیدیان با تاکید بر لزوم همکاری های حقوقدانان مسلمان در راستای معرفی مکتب حقوقی اسلام، گفت: انتخاب مشهد به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام فرصت مناسبی برای تحقق این مهم است.

وی تبادل هیات های قضایی، نشست های تخصصی و مشترک بین دو کشور را زمینه ساز تبادل تجارب موفق و تقویت همکاری ها در حوزه های حقوقی دانست و بر استمرار آن تاکید کرد.

استاندار خراسان رضوی با یادآوری سطح مطلوب روابط دو کشور، اظهار کرد: این روابط همواره بر اساس منافع مشترک و احترام متقابل استوار بوده و ما پاکستان را دوست نزدیک خود می‌دانیم.

وی مزیت‌های منحصر به فرد استان را یادآور شد و گفت: خراسان رضوی به لحاظ جمعیت و وسعت جزو استان‌های مهم و پهناور کشور به شمار می‌رود و با اقتصادی قوی دارای ظرفیت‌های فراوانی در حوزه‌های گردشگری، صنعت، معدن و کشاورزی است.

رشیدیان از وجود بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) به عنوان عظیم‌ترین ظرفیت فرهنگی کشور یاد کرد و گفت: مشهد مقدس خاستگاه شیعیان جهان و کانون توجه مشتاقان اهل بیت عصمت و طهارت(‌ع) است و این فرصت مهم باعث شده که استان سالانه پذیرای حدود ۲۷ میلیون زائر از اقصی نقاط ایران و جهان باشد که دو میلیون نفر آن‌ها را زائران خارجی تشکیل می دهند.

وی با تقدیر از پیگیری موضوع تردد ایمن زائران پاکستانی، افزود: تامین امنیت مرز مشترک و جلوگیری از تحرکات گروهک های تروریستی در مناطق مرزی با جدیت از سوی این کشور دنبال شده و خوشبختانه شاهد کاهش این گونه فعالیت ها هستیم.

استاندار خراسان رضوی با بیان اینکه مرزهای دو کشور همواره مرز صلح و دوستی بوده بر تقویت وحدت بین دو کشور و تمرکز مبارزه همه جانبه با گروه های افراطی و تروریستی تاکید کرد.

وی گفت: تحولات اخیر در منطقه ضرورت تمرکز خاص و همکاری های مشترک در مقابله با فعالیت های تروریستی را بیش از پیش افزایش می دهد.

رشیدیان افزود: با توجه به سابقه همکاری های گذشته دستگاه های امنیتی دو طرف، امروز ضرورت دارد این همراهی و همکاری بیش از پیش رشد یابد.

وی با تاکید بر این که افراطی گری یک پدیده ی وارداتی است خاطر نشان کرد: باید با تقویت همبستگی، این بلا را از جهان اسلام دور کنیم.

گفتنی است رئیس دیوان عالی ایالت بلوچستان پاکستان در سفر به مشهد با مقامات قضایی استان خراسان رضوی دیدار و گفت و گو کرد و از بناهای تاریخی این شهر نیز دیدن کرد.

 

موزه باغ نادرشاه مشهد

ایرنا-مشهد-‘محمد نور مسکانزی’ رئیس دیوان ایالت بلوچستان کشور پاکستان و هیات همراه روز سه شنبه از باغ موزه نادری در مشهد مقدس بازدید کردند.

به گزارش روز سه شنبه روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی، این مقام خارجی، موزه نادری را یکی از مکان هایی دانست که منطبق بر زندگی و شخصیت نادرشاه افشارساخته شده است.
رئیس دیوان ایالت بلوچستان پاکستان موزه نادری را یکی از مجموعه های زیبا و بی نظیر شهر مشهد خواند.

Image result for ‫آرامگاه نادرشاه‬‎
به گزارش این روابط عمومی، گروهی از اصحاب رسانه قزاقستان نیز در جریان سفر دو روزه خود به مشهد، از باغ موزه نادری دیدن کردند.
بازدید از مراکز درمانی شهر مشهد، موزه آستان قدس رضوی و مقبره فردوسی از دیگر مکان های بازدید شده توسط این هیات رسانه ای است.
استان یزد ، شیرازمقصد بعدی اصحاب رسانه و تور اپراتورهای قزاقستان است.
موزه نادری واقع در مشهد در بنای یادبود نادرشاه افشار در دو تالار و به منظور معرفی آثار تاریخی این دوره ، به همت انجمن آثارملی در سال ۱۳۴۲ خورشیدی توسط مهندس هوشنگ سبحون طراحی و ساخته شده است.
در چشم‌انداز خارجی این موزه تندیسی از نادرشاه سوار بر اسب به همراه تنی چند از سربازانش بر فراز سنگی مرتفع توسط مجسمه ساز ایرنی استاد ابوالحسن صدیقی ساخته شده است.
انواع سلاح های دوره افشاریه، تابلوهای نقاشی از نادر و صحنه های جنگ، وسایل سوارکاری مانند زین و برگ اسب از دوره افشاریه تا قاجاریه، چند نسخه خطی از جمله تاریخ جهان گشای نادری و دو شمشیر متعلق، انواع سکه، ظروف و دیگر اشیای اهدایی از دوره صفویه تا معاصر در این موزه به نمایش در آمده است.

آرامگاه نادرشاه بنایی است در مجموعه باغ موزه نادری در شهر مشهد که به یادبود نادرشاه افشار در سال ۱۳۴۲ خورشیدی توسط هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده‌است.

نادر شاه در هنگام حیات خود دستور ساخت آرامگاهی کوچک در بالا خیابان  داد. این آرامگاه کوچک در سال ۱۱۴۵ هجری قمری در مجاور چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام رضا از خشت و گل ساخته شد. قوام‌السلطنه در اواخر عهد قاجار (۱۲۹۶۶ خورشیدی) در محل یکی از مقابر ویران شده نادری، آرامگاه تازه‌ای برای وی ساخت و استخوانهای او را از تهران به مقبره مزبور حمل کردند. ساختمان جدید که در محل فعلی آرامگاه وی قرار داشت مدتی بر پا بود تا این که انجمن آثار ملی ایران در سال ۱۳۳۵ خورشیدی درصدد بر آمد آرامگاهی مناسبِ شأن نادرشاه برای وی در همان محل مقبره ساخته قوام‌السلطنه ساخته شود. این کار از سال ۱۳۳۶ شروع و در سال ۱۳۴۲ به پایان رسید. ساختمان جدید آرامگاه نادر شاه افشار در تاریخ ۱۲ فرودین ماه سال ۱۳۴۲ با حضور محمد رضا پهلوی به همت انجمن آثار ملی ایران در باغ نادری بازگشایی شد.

این موزه هم‌اکنون تحت مدیریت سازمان میراث فرهنگی اداره می‌شود. در اواخر سال ۱۳۸۶ باغ موزه نادری که بر اساس طرح نوین بهسازی مورد بازنگری و تعمیرات در فضاهای داخلی قرار گرفته بود پس از ۶۶ ماه تعطیلی دوباره بازگشایی شد.

از شط العرب زیبا کلام تا اروند رود فردوسی

IMG_3124
از شط العرب زیبا کلام تا اروند رود فردوسی

انچه که دکتر زیبا کلام در مورد اروند و شط العرب نوشتند خیلی از منطق مداراگرایانه ایرانی بدور نیست البته مقایسه این نام با نام کهن خلیج فارس از سوی استاد همانندیکسان دانستن خروار با مثقال است. شط العرب در دوره عثمانی رایج شد و قبل از معاهده ارزنه روم چنین نامی در مکتوبات عربی وجود ندارد حال آنکه دستِ‌کم در «شاهنامهء فردوسی» بارها این رود را با نام اروند یادکرده و از جمله: «به اروندرود اندر آورد روی/چنان چون بود مرد دیهیم جوی» یا «اگر پهلوانی ندانی زبان /بتازی تو اروند را دجله خوان!» یا در داستان سیاوش: « به جیحون گذر کرد و کشتی نجست/ به فر کیانی و رای درست / بسان فریدون کز اروندرود /گذشت و به کشتی نیامد فرود» و از جمله کتب دیگر در در نزهت القلوب . حمدالله مستوفی (قرن هشتم هجری) آمده‌است: «… چندانکه در عمود شط دجله چندان آب نمی‌ماند که کشتی تواند رفت و در زیر دیه مطاره فواضل این آبها و آب فرات از بطایح بیرون می‌آید و آب‌هایی که از خوزستان در می‌رسد با آن جمع گشته و در زیر بصره به دریای فارس می‌ریزد و طول این رود سیصد فرسنگ باشد. فرس آن را اروند رود خواند چنان‌که فردوسی می‌گوید در شاهنامه فریدون چو بگذشت از اروندرود/ همی داد بخت شهی را درود» .http://parssea.org/?p=377
برای رودخانه های منتهی به خلیج فارس نام هایی مانند فرات -دجله – کارون قارون و بحر بصره و بحر عذب (گوارا) در مقابل بحر ملح(خلیج فارس) در اسفار بکار رفته . ختم کلام نظر به توصیه سازمان ملل اصراری بر حذف نام مورد نظر آنها نداریم اما مشکل اصلی در اینجا است که در تمام نیم قرن گذشته تا کنون که عربها میلیاردی برای تغییر نام خلیج فارس هزینه کردند جناب زیبا کلام حتی یکبار و در حد یک جمله هم از قدمت نام چند هزاره خلیج فارس دفاع نکردند و حال چگونه مدافع شط العرب شده اند!! .
دکتر عجم مشاور حقوقی مرکز مطالعات خلیج فارس

آشنایی با اندیشکده های ایران و جهان :۵- مرکز بین المللی مطالعات صلح

اهمیت موسسات مطالعاتی در دهکده جهانی

پژوهش مجله دریای پارس.

 

شماره ۵  معرفی مرکز بین المللی مطالعات صلح

مرکز بین المللی مطالعات صلح- IPSC، سازمانی غیر دولتی و غیر انتفاعی است که دفاترش در خاورمیانه و اروپا واقع است.

الویتهای  در شرایط فعلی، بررسی و تحقیق مسائل و مشکلات صلح و امنیت در مناطق بحران خیز جهان، نظیر خاورمیانه بزرگ است.

نام مجله علمی ما “دیپلماسی صلح عادلانه” است.

نام انتشارات : انتشارات مرکز بین المللی مطالعات صلح.

رئیس مرکز بین المللی مطالعات صلح: دکتر سید سلمان صفوی.

این مرکز اهداف زیر را دنبال می نماید :

شناخت شرایط سیاسی و امنیتی محیط پیرامونی ایران

بررسی کنشها و واکنشهای متقابل میان ایران با خاور میانه، اروپا، و آمریکا

شناخت روابط سیاسی اقتصادی جهان اسلام و غرب

شناخت سیاست و اقتصاد بین المللی در خاورمیانه بزرگ

شناخت علمی یکایک کشور های خاورمیانه بزرگ

برقراری ارتباط نزدیک باسایر مراکز مطالعاتی در داخلی

برقراری ارتباط نزدیک با سایر مراکز مطالعاتی درخارج از کشور

دعوت به گفتگوی نخبگان جهانی با یکدیگر

دعوت گفتگوی نخبگان و سازمانهای بین المللی.

زمینه سازی برای گفتگوهایی براساس رعایت احترام طرفین مذاکره، بین ملتها و دولتهای معارض و رقیب

برگزاری کنفرانسها و میز گردهای علمی پیرامون مشکلات منطقه ای و جهانی و راه حلهای آن

انتشار تحقیقات علمی مطالعات صلح و امنیت و دیپلماسی در قالب کتاب ،

مجله، گزارش ویژه، و وب سایت   دوازدهمین شماره مجله دیپلماسی صلح عادلانه زمستان ۱۳۹۴ منتشر شد

دوازدهمین شماره مجله دیپلماسی صلح عادلانه زمستان ۱۳۹۴

ولویتهای سیاست خارجی بریتانیا و شورای همکاری خلیج فارس –

مرکز بین المللی مطالعات صلح- IPSC

دیدگاه:
کان الناس امه واحده. مردم در آغاز امت واحد بودند. (قرآن کریم،۰۲٫۲۱۳).

در تاریخ تمدن بشر، صلح “وضع اولی” و جنگ “وضع عارضی” است. صلح؛ زیبا، مهربان و سازنده، اما جنگ؛ وحشتناک، بی رحم و ویرانگر است. متاسفانه جنگ، شاکله بخش مهمی از تاریخ قرن بیستم و نماد آغاز دهه اول قرن ۲۱ است. همچنان که تاریخ معاصر روابط بین الملل نشان داده، به خصوص در خاورمیانه و آسیای مرکزی، جنگ مشکل گشا و سازنده نیست؛ بلکه مشکل آفرین، ریشه استمرار خشونت، بی ثباتی و نا امنی است.

جنگ، راه حل اختلافات دولتها و ملتها نیست؛ با صلح مبتنی بر عدالت می توان به حل پایدار اختلافات دست یافت. دیپلماسی و گفتگوهای سازنده با در نظر گرفتن حقوق طرفین، تنها طریق دست یابی به برقراری صلح، ثبات و امنیت جهانی است. هدف ما، تغییر روابط بین الملل با مشارکت فعال ملتها بر اساس صلح عادلانه است.

به عنوان بخشی از شبکه جهانی نخبگان، قادر به ایفای نقش مهم و سازنده جهت ایجاد تفاهم، گفتگو و کاهش مشکلات جهانی هستیم و قصد آن داریم که مستقل از دولتها، با درک واقع بینانه ملتها و دولتها از یکدیگر، از طریق گفتگوهای صادقانه، سازنده و روشن، راهکارهایی جهت همکاری های مثبت و عادلانه بین ملتهای جهان فراهم آید.

اصول برقراری صلح پایدار :
۱٫ عدالت بین کشورهای جنوب و شمال.

۲٫ احترام متقابل فیما بین ملتها و دولتها و دولتها.

۳٫ رعایت منافع مشروع طرفین ذینفع.

۴٫ بین المللی اندیشیدن و عمل کردن در مقابل ملی گرایی افراطی.

۵٫ فهم عینی از واقعیت های جهان.

۶٫ رعایت کردن حقوق بشر واصول دمکراسی.

۷٫ پذیرفتن و حرکت کردن بسوی نابود کردن سلاح های کشتار دسته جمعی در جهان.

الویتهای ما در شرایط فعلی، بررسی مسائل و مشکلات مناطق بحران خیز جهان، نظیر خاورمیانه، خلیج فارس و آسیای مرکزی است.

ابزار ما برای کمک به صلح جهانی عبارتند از:

۱٫ دعوت به گفتگوی نخبگان جهانی با یکدیگر.

۲٫ گفتگوی نخبگان و سازمانهای بین المللی.

۳٫ زمینه سازی برای گفتگوهایی براساس رعایت احترام طرفین مذاکره، بین دولتهای معارض و رقیب.

۴٫ برگزاری کنفرانسهای علمی پیرامون مشکلات منطقه ای و جهانی و راه حلهای آن.

۵٫ انتشار تحقیقات علمی مطالعات صلح در قالب کتاب و مجله.

۶٫ تعلیم بین المللی فرهنگ گفتگو، تفاهم، مصالحه، عدالت، آزادی و معنویت.

ما سازمانی غیر دولتی و غیر انتفاعی هستیم. دفاتر ما در خاورمیانه و اروپا واقع است.

رئیس مرکز بین المللی مطالعات صلح قهرمان صفوی است

سید قهرمان صفوی (معروف به سید سلمان صفوی) مولوی‌شناس و نویسنده، از بنیانگذاران گروه توحیدی صف در دوران حکومت پهلوی، یکی از بنیانگذاران و فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اصفهان تا سال ۱۳۶۱، رئیس فعلی آکادمی مطالعات ایرانی لندن، مدیر مرکز بین‌المللی مطالعات صلح و دستیار پژوهش در دانشکده مطالعات مشرق‌زمین و آفریقا SOAS در لندن است. او همچنین برادر سید رحیم صفوی است.

قهرمان صفوی یکی از بنیانگذاران و سردبیر کنونی نشریه Transcendent Philosophy Journal (فلسفه متعالی) و سرویراستار دانشنامه فرهنگ مکتوب عرفان و تصوف است. صفوی در انتخابات مجلس هشتم نامزد شد و مورد حمایت برخی احزاب اصلاح طلب از جمله حزب اعتماد ملی قرار گرفت.

alco

مطالعه بیشتر در مورد اندیشکده های مهم

اهمیت موسسات مطالعاتی در دهکده جهانی.

 

ساختار گروه های مطالعاتی در هند :هند مقام چهارم دنیا

 

بررسی موسسه ها اندیشگاههای پژوهشی مطالعاتی . اندیشگاههای مهم هند.اتاق فکر – محفل فکر – اندیشکده

seminarجنو

 

پیامدها و آینده حضور ناتو  در خلیج فارس – گفتگو با دکتر محمد عجم

پیامدها و آینده حضور ناتو در خلیج فارس

کارشناس مسائل ژئوپلتیک

پیامدها و آینده حضور ناتو  در خلیج فارس – گفتگو با دکتر محمد عجم

در یک دهه گذشته کشورهای ناتو توجه ویژه ای به منطقه خلیج فارس کرده است. در این میان برای بررسی بیشتر حضور ناتو و آینده حضور نظامی گسترده ناتو در خلیج فارس و تاثیرات امنیتی، سیاسی و ژئوپلیتیکی در منطقه گفتگویی داشته ایم:

واژگان کلیدی: پیامدها حضور ناتو  در خلیج فارس، آینده،  ناتو ، خلیج فارس، خلیج فارس

مرکز بین المللی مطالعات صلح:

علل توجه  اخیر کشورهای عضو ناتو به خلیج فارس در چه عواملی است؟

 باید بگوییم که درچند ماه گذشته خلیج فارس مورد توجه زیاد ناتو قرار نگرفته ، بلکه توجه آنها قدیمی است . اما عواملی موجب گردید که در طول سالهای گذشته توجه ویژه  و استقرار آنها در  منطقه خلیج فارس با تعلل روبرو شد اولا ناتو در سال ۱۹۴۹۹ در آغاز جنگ سرد بخاطر دفاع از کشورهای اروپایی در مقابل گسترش و یا تهدید کمونیزم ایجاد شد. اما  ناتو  بعد از سپتامبر ۲۰۰۱ تمام اهداف و تمرکز خود را بر روی مبارزه با تروریسم قرار داده است و از همان زمان هم به فکر ایجاد پایگاه هایی خارج از مرزهای سنتی خود بود و توجه ویژه ای هم به خلیج فارس داشت. امروزه تهدید ایران و نفوذایران در ادبیات نظامی گری ناتو جای نفوذ و تهدید کمونیزم  را گرفته است حتی ناتو ادبیات ضد روسی را هم زیاد دامن نمی زند بیشتر روی  دو موضوع کلان فلسفه و ادبیات رسانه ها را تنظیم کرده است اول : ضد تروریزم  دوم ” خطر ایران”  تمرکز کرده است، زیرا با این دو واژه یا مفهوم راحت تر می تواند اجماع ایجاد کند و  پول و ثروت حکام خلیج فارس را جذب کند  اما در ورای این دو موضوع اهداف بسیار والاتری دارد. کشورهای شورای همکاری خلیج فارس دستکم ۱۲۰۰ میلیارد دلار سالانه سلاح می خرند که تقریبا تمامی آن از سوی  کشورهای عضو ناتو تامین می شود. عربستان به تنهایی  هفتاد میلیارددلار خرید نظامی دارد. یعنی فراتر از چین .

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:

حضور بسیار گسترده تر ناتو و آینده حضور نظامی گسترده ناتو در خلیج فارس چه تاثیرات امنیتی، سیاسی و ژئوپلیتیکی در منطقه خواهد گذاشت؟

تاثیرات بسیار زیادی خواهد گذاشت. حضور گسترده ناتو  و کشورهای عضو ناتو  در خلیج فارس از سوی ایران به عنوان یک حضور استعماری و برای غارت منابع طبیعی این کشورها و ایجاد جو دشمنی و نا امنی  قلمداد می شود به نوعی حضور این کشورها و پایگاه های آنها نشانگر تهدید و برای ایجاد بازار گرمی سلاح و مسابقه ی تسلیحاتی است و تنش را افزایش می دهد. ایران هم برای توازن قوا در مقابل خرید انبوه تسلیحات کشورهای شورای همکاری خلیج فارس،  ناچار است که به سیاست های دفاعی و به سیاست مسلح شدن هر چه بیشتر روی بیاورد. این مسابقه تسلیحاتی در خلیج فارس به ضرر همه کشورهای منطقه است. چون کشورها را از  توجه به سیاست های سازندگی و شکوفایی اقتصادی باز می دارد و اقتصاد این کشورها را کند می کند. در حال حاضر  همه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در یک مسابقه خرید انواع سلاح های مدرن  هستند، یا به عبارتی در شرایط صلح مسلح هستند. این ذخیره سازی انبوه  انواع سلاح های مدرن می تواند آینده خطرناکی داشته باشد. به خصوص این که این کشورها هم  در درون خود منازعات بر سر جانشینی و رقابت در کسب قدرت دارند  و هم  خود کشورها با یکدیگر منازعات مرزی دارند. از سوی دیگر  با کشورهای غیر عربی  نیز دارای منازعاتی هستند. مثلا امارات که با ایران بر سر جزایر سه گانه ادعاهایی را مطرح می کند. این ادعا ها می تواند به تنش و در نهایت با بی تدبیری یکی از طرف ها به جنگ منجر شود. منطقه خاورمیانه که خلیج فارس هم جزء آن است، متاسفانه منطقه ی تناقض‌ها، تضادها، بدبینی ها، سوء ظن ها و تعارفات است. در همان حالی که کشورهای عربی در زیر یک سقف تشکیل جلسه می دهند، در بیرون جلسه با هم اختلاف دارند. ما قبلا در منطقه ی خاورمیانه یک اختلاف بسیار بزرگ داشتیم که معمولا تحلیل گران به آن اختلاف یا منازعه عربی- اسرائیلی می گفتند. بعدها منازعه ی دیگری به نام منازعه عربی- عربی نیز ایجاد شد. بعد از انقلاب اسلامی ایران منازعه عربی- ایرانی (فارسی) هم به آن اضافه شد. بعدها منازعه و اختلاف شیعه و سنی هم ایجاد شد. الان  منازعه سنی – سنی هم  ایجاد شده است. در کشورهایی مثل مصر اختلافات مسیحی- اسلامی هم وجود دارد. در حال حاضر هم اختلاف عربی- کردی هم داریم.  منازعه عربی اسرائیلی بکلی به حاشیه رفته است اسرائیل از مسلح شدن کشورهای عربی ترسی ندارد بلکه آنها را تشویق هم می کند چون احساس می کندبا شرایط فعلی خاورمیانه  اعراب نه اکنون  و نه در آینده  خطری برای  موجودیت اسرائیل نیست . می بینید که انواع مختلف  منازعات را در خاورمیانه داریم. در واقع منطقه ای که چنین منازعاتی را در درون خود دارد می تواند آبستن حوادث باشد. می تواند مانند بشکه باروت عمل کند حداقل یکبار و در بحران سوریه  این ظرفیت بحران سازی، کارایی  خود را نشان داده است موج بحران به هر طرفی که برود ظرفیت تخریبی زیادی دارد بخشی از ظرفیت بحران سازی در منطقه ناشی از انبوه دلارهای نفتی است.

 به طور قطع و یقین ایران نباید سیاست خوش بینی به این منطقه داشته باشد و ناچار است که در مقابل مسلح شدن این کشورها دست از مسلح شدن خود نکشد، اکنون  که این کشورها دشمنی خود را با ایران بطور شفاف  آشکار کرده اند ایران ناچار است  سیاست های دفاعی و تسلیحاتی خود را به بهترین نحو پیش ببرد.

مسابقه بدبینی و نظامی گری در منطقه خلیج فارس موجب شده است که خلیج فارس به یک دریای بحران ساز  تبدیل شود و بجای رشد و شکوفایی تجاری به انبار سلاح تبدیل شده است که آگاهان سیاسی آنرا برای آینده منطقه خطرناک می دانند. آینده منطقه ممکن است که به ناآرامی ها یا مشکلاتی یا برخوردها و تنش هایی منجر شود که مدیریت آن خیلی سخت باشد. حداقل آن این است که ممکن است یک جنگ روانی را ایجاد کند، که خود این جنگ روانی مشکلات زیادی را برای آینده کشورها خواهد داشت. در منطقه خلیج فارس هندیها چینی ها و خیلی از کشورها سرمایه گذاری دارند و سرمایه گذاری این کشورها هم به خطر خواهد افتاد و هندی ها و چینی هم در صورت بروز بحران به منطقه کشیده خواهند شد .

مرکز بین المللی مطالعات صلح: حضور ناتو در خلیج فارس چه تاثیرات امنیتی، سیاسی و ژئوپلیتیکی برای منافع ایران دارد؟

توجیه کشورهای عربی این است که آنها بخاطر تهدیدات و خطر  ایران  به انبار کردن سلاح های پیشرفته و سیستم های دفاع موشکی و غیره و یا انواع موشک ها روی آوردند، و  معقتد بودند که ایران اتمی خطری متوجه منطقه می کند که باید جلو آن ایستاد. در حال حاضر که ایران برجام را امضا کرده است و رسما و عملا نشان داده است که به دنبال تهدید اتمی نیست و بدنبال اثبات این بوده است که برنامه هسته ای ایران هیچ کشوری را تهدید نمی کند، بلکه می تواند در خدمت کشورهای منطقه باشد؛ انتظار می رفت که کشورهای عربی دست از خصومت و ایران هراسی بیشتر بکشند. ولی متاسفانه آنها بعد از همه این حسن نیت هایی که ایران نشان داده است، بیشتر به نظامی گری روی آوردند. مثلا کویت درحال حاضر قرارداد همکاری با پیمان ناتو امضا کرده است. انگلیسی ها در بحرین و امارات متحده پایگاه دارد. ترزا می نخست وزیر انگلیس در سفر اخیر به منطقه گفت که به منظور تقویت امنیت کشورهای منطقه خلیج فارس از “یک مشارکت امنیتی” حمایت می‌کند که شامل سرمایه‌گذاری دفاعی و آموزش نظامی در بحرین و اردن هم بشود. ترکیه عضو دیگر ناتو یک پایگاه چند منظوره درقطر دارد. اکنون  امریکا پایگاه های متعددی در کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد. ناوگان پنجم دریای امریکا در بحرین مستقر هست.  چیزی حدودی شصت پایگاه و مقر از سوی کشورهای عضو ناتو و امریکا و کشورهای بزرگ عضو ناتو در اطراف ایران وجود دارد و این یک خطر و تهدید جدی نه تنها برای ایران بلکه برای صلح جهانی است. تمام هم و غم ایران باید در این موضوع متمرکز شود که چگونه می توان خاورمیانه را عاری از سلاح های کشتار جمعی و عاری از خشونت و تهدید و بدبینی کرد. چگونه می شود درخاورمیانه و خلیج فارس اعتمادسازی  کرد و جو بدبینی و توهم توطئه  و ترس از یکدیگر بخصوص ایران  هراسی را از بین برد.  حکام کشورهای عربی در یک توهم عجیبی بسر می برند و احساس تهدید و ترس دایمی از ایران دارند این توهم ترس باعث شده که برای ایجاد جو روانی  احساس امنیت  به سوی مسابقه‌ی تسلیحاتی و دعوت از ناتو و قدرتهای استعماری  روی آورند. حضور ناتو در منطقه به ایران هراسی بیشتر دامن می زند زیرا حکام کشورهای عربی با تکیه بر ناتو به خود جرات می دهند  بیشتر علیه ایران جنجال ایجاد کنند و  فضای مخربی را ایجاد کنند. و این جنجال سازی های کاذب می تواند تسلسل  و یا دایره ای از بی اعتمادی و تخریب را موجب شود.

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آینده حضور ناتو در خلیج فارس چگونه خواهد بود؟ سناریوهای مورد نظر در این حوزه چیست؟

درباره آینده حضور ناتو در خلیج فارس سه احتمال قابل  طرح است: ممکن است  حضور آنها افزایش پیدا  کند و یا ممکن است حضور آنها کاهش پیدا کند و یا این که به طور کامل از خلیج فارس خارج خواهند شد. هر کدام از این سه سناریو محتمل است اما این که ما تصور کنیم که ناتو از خلیج فارس خارج خواهد شد و یا حضور خود را در این منطقه کاهش خواهد داد، این موضوع بسیار بعید به نظر می رسد. این منطقه، منطقه‌ی بدبینی هاست و کشورها به هم بدبین هستند. این بدبینی در حال حاضر بین کشورهای عربی شورای همکاری خلیج فارس و ایران و متحدینش مثل عراق و سوریه ظهور علنی پیدا کرده است قبلا مخفی و پوشیده تر بود. اما دعواهای عربی- عربی بسیار عمیق تر از دعوا و یا منازعه عربی- فارسی است. یعنی در آینده ممکن است تغییراتی پیدا شود. فرض کنید که ایران سیاست هایی را اتخاذ کند و توهم ترس عربها ازایران به صفر برسد متعاقب آن  در این کشورها می تواند منازعات درون عربی بروز کند و بین خود آنها جنگ و درگیری ایجاد شود. کما این که خیلی ها در ایران معتقد بودند  که ما نباید در مقابل همسایگان و رقبا و بخصوص دشمن،  چهره‌ی ترسویی از خود نشان دهیم.  چون اگر ایران چهره ترسویی از خود بروز بدهد، دشمن وقیح تر و گستاخ تر می شود. بنابراین همیشه باید چهره تهاجمی داشت و هیچ کوتاه نیامد. یعنی آنها اگر یک قدم در جهت خشونت بر می دارند و تهدید می کند، ایران نیز باید چندین قدم بردارد. اما این سیاست منجر به اعتماد سازی نشده است و نتوانسته است، خلیج فارس را به دریای آرامش و صلح تبدیل کند. بلکه همسایه های عرب را وحشت زده تر کرده است. چون آنها کشورهای کوچکی هستند و توان دفاعی لازم را  ندارند لذا به طور طبیعی و روانی دچار وحشت از ایران می شوند. وقتی کشوری مثل بحرین ایران را تهدید می کند اصولا کسی در ایران توجهی به این تهدید نمی کند. چون بحرین کشوری نیست که قادر باشد ایران را عملا تهدید کند.  ایران از تهدید کشورهای مثل عربستان هم ترسی ندارد. چون ایران به خود اعتماد کافی دارد که قادر است از خود در مقابل همه کشورهای خلیج فارس بلکه در مقابل همه متحدین آنها دفاع کند. ایران ترسی از اسرائیل و امریکا در منطقه ندارد، چه برسد به کشورهای عربی. اما کشورهای عربی چون بنیه ضعیفی دارند، خیلی سریع از تهدید ایران ترس زده و هراسناک می شوند و این ترس آنها باعث شده است که ناتو و کشورهای غربی را به منطقه بکشند. بنابراین باید دید که آیا تهدیدات ایران باعث شده است که آنها به ناتو روی بیاورند یا مسائل دیگری در کار بوده است که آنها را به سوی ناتو و امریکا سوق داده است. اما به هرحال یک حقیقت وجود دارد و آن این است که این کشورهای عربی پای بیگانگان را به خلیج فارس کشاندند. اولین بار در جریان جنگ ایران و عراق،  کشورهای عربی پای ناوگان های امریکا را بهخلیج فارس کشاندند. بعد ازآن در جریان جنگ عراق و کویت بود که کشورهای عربی از امریکا و متحدینش دعوت کردند که به خلیج فارس بیایند و کویت را نجات دهند. بعد از آن در جریان سرنگونی صدام بازهم این کشورهای عربی بودند که ناتو، امریکا، کشورهای غربی و ناوگان های آنها را به منطقه کشاندند. بطور طبیعی کشورهای صادر کننده سلاح نیز مشوق این کشورها در خرید اسلحه هستند و رسانه های گروهی آن کشورها برای بازار گرمی باید به ایران هراسی دامن بزنند مقامات انگلیسی و غربی بارها و بارها در ملاقات و گفتگو با همتایان عرب خود از تهدیدات ایران و سیاست توسعه طلبی ایران و هژمونی خواهی ایران داد سخن گفته اند نه بصورت محرمانه بلکه بطور علنی و  حکام عربی نیز خود  نیز به این ایران هراسی دامن می زنند در حال حاضر هم که مسابقه تسلیحاتی باعث شده است که خلیج فارس به انبار سلاح های پیشرفته تبدیل گردد. لذا باید گفت انتظار نمی رود که حضور  ناتو و یا کشورهای عضو ناتو در خلیج فارس کاهش یابد مگر اینکه در منطقه جنگ و خشونت روی دهد و هزینه های زیادی بر آنها تحمیل شود ایجاد هزینه های سنگین برای حضور آنها در صورت بروز جنگهای تروریستی میسر است. همانطور که آمریکا بدلیل هزینه های کلان  وتلفات زیاد از عراقو افغانستان در ظاهر خارج شد.

 مطلب مرتبط : 

علل توجه کشورهای عضو ناتو به خلیج فارس: محمدعجم

ریشه های افراط گرایی و اینده سیاسی منطقه خاورمیانه

ریشه های افراط گرایی و اینده سیاسی منطقه خاورمیانه

همانطور که فواد عجمی در سال ۲۰۰۳ گفته بود : مشکلات خاورمیانه تمام شدنی نیست. آرامش و صلح پایدار در خاورمیانه به خواب و خیال شباهت دارد.  جهل و تعصب و عدم توسعه یافتگی سیاسی و فرهنگی  و ترویج ایدوئولوژی های خشونت آمیز آمیخته با مذهب از بخش عمده خاورمیانه جهنمی بزرگ ساخته است که به این سادگی رهایی از هزینه های آن ممکن نیست. هزینه ای که جهالت و تعصب بخشی از جامعه  و اختلافات فرقه ای تاریخی آن و دخالتهای نا متوازن خارجی آن را ایجاد کرده است. مردم هر روز را که شروع می کنند انتظار شنیدن اخبار ناگوار از منطقه خاورمیانه را دارند اخبار انفجار و حمله و تخریب خبرهای خیلی عادی خاورمیانه شده است. ریشه این خشونت ها در کجا است. بعضی ریشه های افراط گرایی را که البته میزان و درجه اهمیت آنها می تواند مورد مناقشه و اختلاف باشد را می توان اینگونه برشمرد:

الف – ریشه های افراط گرایی

  1. ریشه های فکری: در برداشت های غلط و سطحی وایدیولوژیکی از فقه دینی و جهادی و برداشت های بر اساس منافع قومی و قبیله ای و سیاسی و دیگری آموزشهای سطحی دینی و مذهبی در مدارس و مساجد .
  2. ریشه های تاریخی

– اختلافات شاخه های مذهبی و فکری مسلمانان و تعصبات تفسیری مفسران قدیمی-  مقدس سازی و الگو سازی رفتارهای صدر اسلام بدون توجه به ضرورتهای عصر با برداشتهای قومی و قبیله ای و مذهبی و توسل به تاریخ پر از جنگ منطقه با پوشش مذهبی.

  1. عوامل تحریک کننده و تقویت کننده :
  • شرایط اجتماعی و اقتصادی، بیکاری، بی عدالتی و شکاف طبقاتی و ناامیدی ها و سرخوردگی های جوانان منطقه.

– رقابت های فرقه ای قومی و قبیله ای منطقه ای

– دخالت قدرتهای خارجی و استعماری در منطقه ناملایمات باقی مانده از استعمار و استعمار زدایی

– تشکیل دولت اسرائیل در مرکز جغرافیایی اسلام و تبعات ناخوشایند سلسله وار بعدی

– اعلام مغرورانه و استکباری نظم نوین آمریکائی و ناراحتی مسلمانان از سیاست هژمونیستی آمریکا برای سلطه فرهنگی بر جهان اسلام

– نوع نگرش نفرت پراکنی و تحلیل حوادث بصورت سیاه و سفید در بعضی از مساجد وشبکه های اجتماعی،  باور عمیق مردم خاورمیانه به تئوری توطئه

راه حل های طرح شده

  1. سرمایه گذاری کشورهای ثروتمند خلیج فارس در کشورهای فقیر و ایجاد اشتغال برای جوانان مسلمان در آفریقا و کشورهای  مسلمان با معضل بیکاری
  2. راهکارهای پیشنهادی علمای دینی میانه رو جدی گرفته شود و از کمک و مساعدت علما و رهبران دینی استفاده شود.
  3. ایجاد کلاس های درس اجباری در مساجد و مدرسه های دینی در خصوص وحدانیت انسان و ادیان و تسامح و مدارای دینی از نظر ادیان مختلف.
  4. تقویت امامان جمعه و مساجد که مشی میانه رو و عقلانی دارند.
  5. ایجاد شبکه های معنوی دینی که صرفاً بر وحدت ادیان و وحدت انسان تکیه می کند.
  6. پرهیز دادن جوانان از اندیشه های افراطی بر اساس تعالیم ادیان الهی
  7. عدم دخالت قدرتهای بیگانه در امور فرهنگی و دینی  مسلمانان و توجه آنها به پذیرش تنوع فرهنگی و دینی .

نحوه پیدایش افراط گرایی سلفی جهادی

سلفی جهادی با اشغال افغانستان توسط شوروی شروع شد و منجر به ایجاد طالبان و القاعده شد. داعش محصول  اسلام سلفی سیاسی تکفیری است  که در طول زمان نام های متعددی را یدک کشیده است در نیم قرن اخیر ابتدا در شکل القاعده بصورت ایده ای با آرمان های جهانی درآمد.

داعش گروه “دولت اسلامی در عراق” شکل تکفیری افراطی اسلام سلفی سیاسی است که  در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۶ و پس از نشست شماری از گروه‌های مسلح در عراق به رهبری “ابوعمر البغدادی” شکل گرفت.

پس از هلاکت “ابوعمر البغدادی” در سال ۲۰۱۰ “ابوبکر البغدادی” به عنوان جایگزین وی معرفی شد. با روی کار آمدن ابوبکر البغدادی، دامنه عملیات و حملات این گروه تروریستی وسعت گرفت و همزمان با آغاز بحران در سوریه، عناصر این گروه در سوریه نیز فعال شدند.

در سوریه گروه “جبهه النصره لاهل الشام” در اواخر سال ۲۰۱۱ و با آغاز بحران و جنگ در سوریه به عنوان شاخه گروه “دولت اسلامی در عراق” تشکیل شد.  هر دو گروه از القاعده پیروی می کردند اما این گروه در خصوص دایره عملکرد نظامی با داعش دچار اختلاف شد و ایمن اظواهری از داعش خواست فقط در جغرافیای عراق علیه آمریکا بجنگد اما داعش اولویت جهاد را به غیر کفار داد و اعلام کرد مشرکین(مسلمانان غیر سلفی سیاسی و غیر داعشی) در اولویت جهاد هستند. پس از تشکیل گروه “توحید و جهاد” به سرکردگی “ابومصعب الزرقاوی” در سال ۲۰۰۴ و بیعت او با “اسامه بن لادن” سرکرده سابق “القاعده”، این گروه به شاخه سازمان القاعده در عراق تبدیل شد.

 

عناصر داعش شهرهای متعددی در عراق را تصرف کردند در ۲۰ خرداد ۹۳ در اقدامی بی سابقه به موصل مرکز استان نینوا یورش برده و ظرف چند ساعت این شهر را تصرف کردند و کشتارهای بی رحمانه ای در شهرهای اشغالی انجام دادند ..

عناصر داعش در سوریه در مناطقی از استانهای “رقه”، “حلب”، “حومه لاذقیه”، “ریف دمشق”، “دیرالزور”، “حمص”، “حماه”، “حسکه” و “ادلب” پراکنده هستند و در برخی از این مناطق نیز کنترل کامل را به دست گرفته‌اند. تصمیم این گروه تروریستی برای تحت کنترل در آوردن دیگر گروه های مسلح در سوریه به درگیریهای خونباری میان این گروه های تروریستی منجر شده است.

 

* عناصر گروه داعش مانند از بی رحم ترین تروریستهای حاضر در سوریه و عراق هستند. فیلم‌ها و تصاویر منتشر شده از جنایتهای این گروه تروریستی موجب شد که حامیان گروه‌های مسلح در سوریه مدعی شوند که از این گروه حمایت نمی‌کنند. حتی برخی گروه‌ها نیز برای افزایش دریافت حمایتهای بین المللی خود را مخالف این گروه جلوه داده و با داعش وارد جنگ شده‌اند. با توجه به گستردگی کمک‌های مالی، تسلیحاتی و لجستیکی که با آغاز جنگ در سوریه به این کشور سرازیر شده است؛ تلاش گروه‌های مسلح به ویژه داعش برای دستیابی هرچه بیشتر به این کمکها و سلطه بر گروه‌های دیگر شدت گرفت که این امر موجب آغاز جنگ و درگیری گروه‌های مسلح با یکدیگر شد. اما با وجود اعلام برائت حامیان گروه‌های مسلح از داعش و جبهه النصره، کمکهای حامیان خارجی همچنان به دست این دو گروه می‌رسد. این کمکها در قالب حمایتهای مالی، تسلیحاتی، لجستیکی، اطلاعاتی، آموزشی و غیره از سوی حامیانی مانند عربستان و قطر و ترکیه به همراه چند کشور غربی، موجب ادامه جنگ و ویرانی در سوریه شده است.

* فرماندهی و تشکیلات گروه داعش یک ساختار سازمانی دارد که متشکل از امرای مناطق و مجالس “شورای مجاهدین” و فرماندهان عملیاتی است اما این امور سازمانی و تشکیلاتی به طور کاملا محرمانه است و برخی پژوهشگران امور سیاسی اشاره می کنند که فرماندهان داعش در سوریه از امرای شبکه القاعده در عراق دنباله روی می کنند. اما عموما مطلبی با نام گرگ های تنها وجود دارد این گرگهای تنها بر اساس قانون کلی اینکه وظیفه هر مسلمان سلفی جهادی جنگ با کفار است به هر شکل و هر ابزار ممکن  بگونه تنها و جدا از دستورات تشکیلات  اقدام به اعمال تروریستی می کنند.

نحوه ورود عناصر داعش به سوریه و محل استقرار آنها سوریه

meca1953

افکار و ایدیولوژی داعش

داعش در صدد ایجاد خلافت اسلامی ابتدا در سرزمین های اسلامی است و پس از ان به کل جهان نظر دارد. و معتقد است جنگ با کفر همیشگی است. افکار و فتواهای سلفی ابن تیمیه در واقع مرجع فکری و پدر معنوی همه گروهای جهادی سلفی  است. افکار او روشن و صریح است. او با مرجعیت عقل بکلی مخالف است مگر اینکه در راستای تأیید نقل و احادیث باشد. او هرگونه تعامل با کفار و مشرکین را حرام می‌داند. او از جمله تفکرات اسلامی شیعیان را نیز مردود و آنها را کافر می‌داند. چکیده  فقه ابن تیمیه این است که . انسانها را به دو قسم  مسلمان و کافر و کفار را به دو قسم حربی و غیر حربی و جهان را به دارالاسلام، دارالکفر و دارالحرب تقسیم می کند. از نظر او  جهاد با کفار واجب و همیشگی  است اما بعضی وقت ها با مسلمانان هم واجب است و اشاره به شیعیان و خوارج دارد.

 

فقه تکفیری  به هیچ وجه  من الوجوه از حربی هاجزیه را قبول نمی کند چه کافر کتابی باشند چه کافر ذاتی . اما  فرق فقه ابن تیمیه با فقه کلی اسلام  این است که او از دار الحرب جزیه نمی پذیرد فقط یا قتل و یا اسیر شدن به عنوان غلام و کنیز  را می پذیرد . حتی اسلام اوردن را هم نمی پذیرد و برای مسلمان شدن شرایطی قایل است که عملی نیست و در نتیجه دارالحرب فقط دو گزینه دارد قتل و با شرایطی خاص پذیرش اسارت بجای قتل.

گروه‌های جهادی برپایی حکومت دینی و اجرای شریعت اسلامی را وظیفه شرعی خود می‌دانند. رفتار داعش و توان جنگی آنها مورد استفاده سیاسی دولت ترکیه و بعضی کشورهای عربی و غربی بوده است.

اندیشه کهنه با تکنولوژی جدید

داعش در عین اینکه بازگشت به سلف صالح را تبلیغ می کند اما  استفاده از آخرین تکنولوژی نظامی و اطلاع رسانی را مجاز می داند. و در شبکه های اینترنتی بسیار فعال است و چندین شبکه تصویری و مجله اینترنتی شبکه اطلاع رسانی الحیات را دارد.  داعش با تکنولوژی جدید نظامی تا کنون حدود ۵۰ هزار نفر را کشته و هزاران بنا را نابود کرده است.

اینده سیاسی خاورمیانه

در حال حاضر یک نوع جنگ بین المللی و نیابتی در سوریه و عراق و یمن در جریان است. پایان این منازعات بدون تغییرات جغرافیایی در مرزها و ساختار بعضی دولتها امکان پذیر نخواهد بود.

 

Intensely sectarian in its approach, ISIS advocates Salafi-Takfiri ideology, which can tolerate kufr or non-believers but not apostates. According to this philosophy, anybody who claims to be a Muslim but does not advocate true Islam, as is acceptable to the Takfiris, is an apostate. Anybody who has

disagreements with ISIS is a potential apostate and worthy of execution.

. As Abu Bakr al-Baghdadi thundered in his maiden khutba at Mosul:

“It was only a matter of time before the oppressive tawaghit of the Muslim world would begin to fall one by one to the swords of the mujahidin, who would raise the banner of tawhid, restore the hukm of Allah, direct the masses back to the prophetic manhaj of jihad and away from the corruption of democracy and nationalism, and unite them under one imam.”

ISIS dislike for territorial nationalism and democracy is quite clear in this passage.

محمد عجم

منابع :

*افکار و عقاید ابن تیمیه پدر فکری مکتب زرقاوی و پدر معنوی سلفی های جهادی تکفیری، نویسنده :        دکترمحمد عجم، روزنامه جمهوری اسلامی             http://moscow.icro.ir/index.aspx?siteid=261&pageid=32738&p=53&showitem=11193

نگاهی از درون به تشکیلات مخوف القاعده دکتر محمد عجم  همشهری ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۵ 

 

http://parssea.org/?p=1091

 

 

 

 RISE OF ISIS IMPLICATIONS FOR INDIA AND THE WORLD

Sunday, 20 July 2014 | D0r Ashok Behuria / Sushant Sareen | in Agenda

http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/agenda/cover-story/rise-and-rise-of-isis-implications-for-india-and-the-world.html

 terrorist-attack

 

******دولت اسلامی و سیاست آمریکا

(Christopher M. Blanchard) متخصص مطالعات خاورمیانه

(Carla E. Humud) متخصص مسائل خاورمیانه و آفریقا

مقدمه

دولت اسلامی یا همان داعش یک گروه تروریستی سنی مذهب است که بخش‌های زیادی از سرزمین عراق و سوریه را در دست دارد. کمپین نظامی امریکا علیه این گروه تروریستی به کمک سایرین توانسته از وسعت قلمروی که در دست داعش بوده است بکاهد.

خط‌مشی اوباما در برابر داعش این بود که این گروه را از طریق حضور نظامی آمریکا در کشورهای درگیر شکست دهد. امروز رئیس‌جمهور ترامپ بیان داشته که دولت او به‌زودی به بازتعریف سیاست خارجی آمریکا در قبال داعش خواهد پرداخت تا بتواند این گروه را سریع و قاطعانه شکست دهد.

نوع بحران‌های سیاسی منطقه که دست‌پخت داعش هستند، بر پیچیدگی راه‌حل تهدیدهای این گروه تروریستی می‌افزاید تکیه صرف بر گزینه نظامی ممکن است ما را از توجه به اختلافات سیاسی و چالش‌های توسعه‌ای که با حضور گروه‌های تروریستی پررنگ شده‌اند دور نگاه دارد.

دولت اسلامی

دولت اسلامی یا همان داعش امروز به‌عنوان یک تهدید بین‌المللی به شمار می‌آید که اعضای آن را شهروندانی از آسیا و آفریقا و خاورمیانه تشکیل می‌دهند

علیرغم برخی پیشروی‌های داعش در برخی مناطق عراق و سوریه در سال ۲۰۱۷ این سازمان تروریستی از اواسط سال ۲۰۱۵ قسمت‌هایی از قلمرو خود را به خاطر تحرکات نظامی آمریکا و برخی از نیروهایی که توسط آمریکا پشتیبانی می‌شوندازدست‌داده است.  افت روحیه نیروهای نظامی و ضعف  امور مالی و مسئله رهبری اخیراً به این گروه ضربه وارد کرده است.

الگوی سفر در بین هواداران این گروه، تکامل‌یافته شده‌ است. از سال ۲۰۱۲ تاکنون ۳۶۵۰۰ نفر از ۱۰۰ کشور جهان به‌قصد حضور در گروه‌های تروریستی سفرکرده‌اند که بیش از ۶۶۰۰ نفر آن‌ها شهروندان کشورهای غربی ازجمله خود آمریکا هستند.

امروز مسئولان استخباراتی از جمله سیا از داعش انتظار برنامه‌هایی برای حملات تروریستی برون‌مرزی دارند زیرا داعش با این فعالیت‌های مرگبار به دنبال جبران زخم قلمروهای ازدست‌رفته خود است.

دولت اوباما به دنبال محورهای زیر در اقدامات خود بود: محدود کردن داعش در قلمروهای اصلی خود و ممانعت از رسیدن پشتیبانی از سوی دیگران و همچنین تلاش دوچندان در جهت متوقف کردن عملیات تروریستی از سوی داعش در مناطق دیگر. استراتژی نظامی آمریکا در عراق و سوریه این است که در فعالیت‌های آزادانه داعش بین دو کشور و درون هر یک از این دو اخلال ایجاد کند و ضمناً موصل و رقه را در عراق و سوریه از دست تروریست‌ها آزاد کند.

برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که شاید دولت ترامپ باهدف مقابله با اسلام افراطی، ترکیب عناصر وزارت خارجه خود را تغییر دهد تا از این طریق بتواند به‌صورت متمرکزتر به مبارزه با افراط‌گرایی خشن اسلامی در خاورمیانه بپردازد.

تحولات کلیدی سال ۲۰۱۶

در سوریه نیروهای دولت اسلامی امروز قلمروهای زیادی را ازدست‌داده‌اند و دسترسی‌های آن‌ها به مرزهای ترکیه نیز توسط نیروهای محلی عضو کمپین که تحت حمایت امریکا هستند محدودتر شده و بسیاری از این نیروها در شمال تحت محاصره قرار دارند

این سازمان تروریستی البته در عراق نیز زخم‌های بسیاری برداشته است چنانکه نیروهای عراقی توانستند شهرهای مهمی مانند رمادی و فلوجه و تکریت و مناطق اطراف را پس بگیرند. ضمن اینکه نیروهای عراقی توانستند در ابتدای سال ۲۰۱۷ دومین شهر بزرگ عراق یعنی موصل را از تروریست‌ها پس بگیرند.

چسم انداز سال ۲۰۱۷

بحران‌های به‌هم‌پیوسته در عراق و سوریه و خلأ امنیت و دولت فرصتی به دولت اسلامی داده تا بتواند رشد کند. تلاش‌ها برای راه‌حل گفتمانی در این زمینه تاکنون به نتیجه نرسیده و نتوانسته نتیجه مطلوبی برای گروه‌های مختلف سوری داشته باشد. از سوی دیگر عراق نیز امروز در بحران‌های سیاسی و مالی فرورفته است و رهبران و جناح‌های مختلف در عراق از این فرصت برای رقابت استفاده می‌کنند و بر فساد خود می‌افزایند.

وزیر امور خارجه رئیس‌جمهور دونالد ترامپ هم اذعان داشت که شکست دادن دولت اسلامی چالشی برای جهان خواهد بود و از بین بردن خلیفه دولت اسلامی آن را از بین نخواهد برد بلکه پلی خواهد شد برای عبور به چهره آینده این تهدید بین‌المللی.

پاسخ به تلاش‌های دولت اسلامی برای گسترش جهانی

شعار دولت اسلامی مبنی بر بقا و گسترش جهانی نشان از عزم این گروه برای این امر دارد و لذا به دنبال پدید آوردن کادری در سراسر دنیاست تا متعهد به تضمین موفقیت این شعار باشند. البته شکست‌های میدانی در لیبی و سوریه و عراق آن‌ها را در موضع ضعف قرار داده و ممکن است از انگیزه گروه برای این هدف بکاهد.

عواملی که قبل از داعش در منطقه بودند و بعداً موجبات تقویت حرکت داعش شدند شامل موارد زیر هستند:

  • درگیری‌های قومیتی و فرقه‌ای و سیاسی
  • استخدام جنگجویان خارجی به بهانه همین درگیری‌ها
  • ضعف دولت‌ها در تأمین امنیت
  • مبارزه محدود با تروریسم در دنیا و همکاری‌های محدود اطلاعاتی
  • وجود گروه‌ها و افراد مسلح که ایدئولوژی و حمایت دولت اسلامی آن‌ها را تقویت می‌کند.

از سوی دیگر اگر بخواهیم به عواملی که موجب ضعف دولت اسلامی شده‌انداشاره‌کنیم به شرح زیر خواهند بود:

  • ایدئولوژی افراطی که بیشتر مسلمین را از آن‌ها دور کرده است.
  • مورد هدف قرار دادن شهروندان ازجمله خود مسلمانان و اقلیت‌های دینی.
  • ادعاهای گسترده و سرسخت گروه درباره مذهب و قدرت سیاسی.
  • وجود مخالفان داخلی و خارجی و حتی وجود گروه‌های تروریست دیگر سلفی.
  • بهبود وضعیت مبارزه با تروریسم در دنیا و افزایش همکاری‌های اطلاعاتی
  • وجود ظرفیت رقابتی بین افراد به لحاظ هویتی و میزان وفاداری و برنامه‌ها.

فعالیت‌های آمریکا و هم‌پیمانانش برای مبارزه با دولت اسلامی در سال ۲۰۱۶ افزایش یافتند اما شیوه آن‌ها رسیدگی مورد به مورد بود که هر یک شرایط مقتضی خود را داشتند.

تروریسم فراملی و فرامنطقه‌ای به‌عنوان یک استراتژی و تاکتیک

دولت اسلامی از سال ۲۰۱۲ تاکنون امریکا را تحدید به حملات تروریستی کرده است. این مسئله باعث می‌شودآن‌ها آمریکا را تحریک به رویارویی مستقیم با آن‌ها کند.

پاسخ به عملیات تروریستی فرامنطقه‌ای دولت اسلامی

رهبران دولت اسلامی امروز به تشویق افرادی که طرفدار این گروه هستند می‌پردازند تا در مناطق زندگی خود دست به چنین اقداماتی بزنند.

مقامات و مشاوران آمریکایی درباره میزان توانایی دولت اسلامی برای مدیریت و پشتیبانی و اجرای این‌گونه عملیات در آمریکا به بحث می‌پردازند. وزیر دفاع در سال ۲۰۱۶ بیان کرد که داعش از طریق الهام بخشی و جهت‌دهی به افراد یا توانمندسازی آنان به دنبال ضربه زدن به محیط بیرونی خود است. وی در ادامه گفت حملاتی ازاین‌دست توسط افرادی به طرح زیر صورت می‌گیرند:

افرادی که خود در سوریه و عراق بوده‌اند و امروز در حال برگشت به وطن خود هستند. یا افرادی که توسط دیگران به استخدام درمی‌آیند و خود حضور مستقیم در سوریه و عراق نداشته‌اند و دیگرانی که جهت‌دهی عمومی افکار را از داعش گرفته‌اند و به‌صورت خودجوش دست به این اقدامات می‌زنند.

(James Clapper) مسئول امنیت ملی آمریکا اذعان داشت که مسئولین امنیتی آمریکا در مقابله با برخی اقدامات با چالش‌های شدید امنیتی روبرو هستند زیرا تروریست‌ها سعی در فرار از بازرسی‌ها دارند و لذا برخی حملات و تهدیدات چه امروز و چه در سال‌های آتی اجتناب‌ناپذیر خواهند بود.

رئیس سازمان سیا (John Brennan) در سخنانی خطاب به سنا گفت علیرغم شکست‌های میدانی دولت اسلامی از قابلیت این گروه برای اجرای عملیات تروریستی در سراسر دنیا کاسته نمی‌شود زیرا این گروه طرفداران زیادی در کشورهای غربی دارند که می‌توانندبه‌راحتی نماینده آنان در اعمال تروریستی باشند.

رئیس دفتر تحقیقات فدرال (James Comey) درباره وجود افرادی بسیار خطرناک هشدار داد که خطر آن‌ها طوری خواهد بود که ما تابه‌حال با آن مواجه نشده‌ایم. از سوی دیگر یک مقام دیگر نیز این مسئله را بیان کرد که تنها شکست در عرصه میدانی و نظامی نمی‌تواند به معنای کاهش قابلیت تروریستی این گروه باشد.

استراتژی آمریکا، گزینه‌های سیاسی آن و مسائل مرتبط

استراتژی دولت اوباما برای مقابله با دولت اسلامی این بود که از طریق همکاری با دول عرب و اروپایی بتواند قلمرو تحت کنترل داعش را کاهش دهد و از میزان قدرت سیاسی آن کم کند.

در کابینه ترامپ،  گزینه تصدی وزارت امور خارجه بر این نکته تأکید کرد که شکست دولت اسلامی باید اولویت اول آمریکا در خاورمیانه باشد.

مبارزه با دولت اسلامی در بسترهای پیچیده

تا به امروز پیروان دولت اسلامی در مناطق بی‌دولت که متأثر از درگیری‌های سیاسی هستند به قدرت رسیده‌اند. اما از سوی دیگر استحکام فعالیت‌های داعش در این مناطق درگروتلاش‌ها در جهت برگرداندن امنیت و همچنین تلاش برای رشد اقتصادی و .. است. لذا می‌بینیم دولت اوباما در عراق به دنبال حمایت از نیروهای امنیتی دولتی بود و سعی در حفظ وحدت در قلمرو عراق داشت. در جبهه سوریه نیز آمریکا در دوران اوباما به دنبال راه‌حلی از طریق گفتگوها بود تا بدین ترتیب اسد از ساختار بیرون رود و امنیت بهتر تأمین شود.

فعالیت‌های نظامی آمریکا در برابر دولت اسلامی

تحرکات نظامی آمریکا همراه با هزینه‌های بسیار بالا در ابتدای سال ۲۰۱۷ نیز در لباس حمایت از تحرکات نیروهای کرد محلی در عراق برای تضعیف کنترل داعش بر مناطق خود ادامه یافته است. همین سیاست در قبال دولت اسلامی در لیبی نیز توسط آمریکا اتخاذشده است و نیروهای نظامی امریکا از نیروهای محلی برای مقابله با داعش استفاده می‌کنند.

برنامه‌های همکاری

الف) آموزش، تجویز و مشاوره به عراقی‌ها:

تقریباًدوسوم نیروهای آمریکایی برای مشاوره و آموزش درکنار نیروهای عراقی حضور دارند. بقیه نیز برای محافظت از این کارکنان و محافظت از تأسیسات هستند. تاکنون نیروهای مختلف عراقی از پیش مرگه های کرد تا جنگجویان اهل تسنن این خدمات را از نیروهای آمریکایی دریافت کرده‌اند.

کنگره تحت شرایطی خاص به رئیس‌جمهور اجازه کمک به نیروهای پیشمرگه کرد و همچنین برخی نیروهای امنیتی و اهل تسنن را داده است.

ب) آموزش، تجویز و مشاوره به سوری‌ها

کنگره در سال ۲۰۱۴ اجازه حمایت از برخی نیروهای سوری را به دولت داد تا این حمایت بتواند در راستای مهیا ساختن زمینه گفتگوها بین طرف‌های سوری را فراهم آورد. مقامات رسمی دولت اوباما تصمیم خود را طرحی کاربردی و کاملاًعمل‌گرایانه معرفی کردند که بر میزان تأثیرگذاری آنان در میدان عمل می‌افزاید و قابلیت تنظیم عملکردها را با منافع آمریکا به آن‌ها خواهد بخشید. این حمایت‌ها البته شامل همه نیروهای سوری نمی‌شود بلکه به نیروهای دموکراتیک سوری و ارتش جدید سوریه اختصاص‌یافته‌اند.

بودجه‌های بشردوستانه و بودجه‌هایی که به‌منظور ثبات و بازسازی دوره پس از داعش تعریف‌شده‌اند

بخشی از این بودجه متوجه مهاجرت و پناهندگی است و بخش‌های دیگر هم شامل کمک به سازمان بین‌المللی حل بحران برای مردم عراق و سوریه است. مصارف دیگر این بودجه‌ها هم تحت عناوین اقتصادی برای یاری‌رساندن به مردمی است که در قلمرو سازمان‌های تروریستی گرفتارشده‌اند.

سامانه‌های دفاعی قابل‌انتقال هوایی

حمایت‌های مالی برای سامانه‌های دفاعی زمانی مورداستفاده قرار می‌گیرند که وزیر دفاع و وزیر امورخارجهمتفقاً گزارشی از اراده‌ی خود مبنی بر استفاده از این سیستم بدهند و ۳۰ روز از ارائه گزارش مزبور بگذرد.

مباحث قانون‌گذاری در کنگره صد و چهاردهم

نیازمندی‌ها و قوانین مربوط به تخصیص بودجه

ارتش آمریکا در پی تلاش‌های خود برای مقابله با داعش درخواست بودجه‌ای ۷٫۵ میلیارد دلاری کرد تا بتواند از این طریق گروه‌های درگیر جنگ در عراق را برای حفظ قلمرو و همچنین حفظ امنیت آن توانمندسازی کند. هزینه‌های مشابهی از سوی دولت اوباما برای فعالیت‌های مربوط به تهیه و ارائه مهمات و تجهیزات به برخی نیروهای سوری نیز در نظر گرفته شد.

برخی موضوعات مهم کنگره صد و پانزدهم

از سال ۲۰۱۴ تاکنون کنگره میلیاردها دلار بودجه برای عملیات نظامی با دستیاری سایرین برای مقابله با دولت اسلامی به تصویب رسانده است اما بودجه و مجوزی برای استفاده آمریکا از نیروی نظامی در این زمینه صادر نکرده است. در این زمینه موضوعات و سؤالات مهمی پیش روی ماست:

بحث بر سر استراتژی کلان ایالات‌متحده

برخی منتقدین دولت اوباما با اشاره به توانایی دولت اسلامی برای اجرای عملیات تروریستی خارج از عراق و سوریه تأکیدمی‌کنند که امریکا در مقابله با این سازمان تروریستی باید میزان بیشتری از نیروی نظامی خود را به کار گیرد.

عده دیگری از منتقدان معتقد هستند که امریکا باید استراتژی خود در قبال دولت اسلامی را استراتژی مهار قرار دهد. این گروه بر این باورند که شکست کامل دولت اسلامی فراتر از قابلیت‌های امریکا شرکای او به نظر می‌آید. مخالفان ورود نظامی برای شکست داعش معتقدند که این مسئله نه‌تنها ایدئولوژی آنان را از بین نخواهد برد بلکه ممکن است با تحقق پیش‌بینی‌های رهبران دولت اسلامی مهر تأییدی بر آن شود.

برخی مقامات رسمی دولت اوباما معتقد بودند که افزایش یا کاهش افراطی فشارها بر دولت اسلامی ممکن است ناخواسته گامی در جهت پیشبرد اهداف این گروه باشد و شرایط را برای این گروه بهبود بخشد.

امروز پس از اتمام دولت اوباما عده‌ای معتقدند که وی در وارد آوردن فشار بر تروریست‌ها موفق عمل کرد و تا الآن شواهد بقای سیاست دولت آینده برای پیگیری مبارزه با دولت اسلامی بر سیاست دولت اوباما را نشان می‌دهند.

در پس تلاش‌های امریکا در مقابله با دولت اسلامی دولت‌ها در سراسر دنیا مشغول ارزیابی اقدامات برای محافظت از سرزمین‌های خود در قبال این‌گونه حملات تروریستی و همچنین یافتن راه‌حلی برای کنترل برخی فعالیت‌های افراطی در شهروندان خود هستند.

چشم‌انداز

چالش‌هاسیاستمداران را در دوگانه استفاده یا عدم استفاده مستقیم از نیروی نظامی علیه این تهدید بین‌المللی قرار می‌دهد.

امروز بحرانی که دولت اسلامی از آن تغذیه و رشد نمود، نشانه‌هایی از فروکش کردن را نمایان کرده است و امروز بازیگران دیگر مانند روسیه و ایران و اروپا و برخی بازیگران استراتژی رهبران آمریکا برای این مسئله تأثیرگذارهستند. البته باید در این زمینه به این نکته توجه داشته باشیم که ممکن است تغییر در نیروهای سوری یا عراقی پاشنه آشیلی برای خیزش دوباره دولت اسلامی فراهم آورد.

چشم‌اندازبلندمدت دولت اسلامی در بهترین حالت وضعیتی است که از اهمیت خواهد افتاد. ایدئولوژی و ساختارهای این سازمان خبر از پایین بودن احتمال‌ها برای موفقیت استراتژیک این گروه در آینده می‌دهند. البته در این زمینه رقبای سلفی دولت اسلامی نیز مؤثر خواهند بود. تفاوت دیدگاه‌ها بین دولت اسلامی با رقبایش ممکن است در آینده از تفوق این سازمان بکاهد و منجر به رو آمدن سایرین شود.

در کوتاه‌مدت، اگر دولت اسلامی نتواند به‌پیش روی ادامه دهد یا بر شکست‌های پی‌درپی خود در برابر نیروهای ائتلاف بیفزاید ممکن است در آینده در جلب حمایت از دیگران و جذب نیرو با مشکل مواجه شود. برخی می‌گویند ممکن است دولت اسلامی در کشورهای همسایه خود عملیات تروریستی انجام دهد تا از این طریق زنده‌بودنش را نشان دهد اما این کار ریسک بالایی دارد زیرا ممکن است همکاری‌های جدیدی علیه این سازمان ایجاد کند و بقای آن را به مخاطره اندازد.

در بلندمدت،دو چالش مهم پیش روی جامعه جهانی خواهد بود که نتایج کمپین‌های تروریستی است که از دولت اسلامی نشایت گرفته‌اند. نیروهای مسلحی که امروز باهدف مقابله با دولت اسلامی گرد هم آمده‌اند اختلافات سیاسی دارند لذا این مسئله ممکن است راه‌حل اداره مناطق به‌دست‌آمده را پیچیده‌تر کند ضمن اینکه ممکن است دولت اسلامی بتواند از آب گل‌آلود این اختلافات برای خود ماهی بگیرد. چالش بعدی مربوط به هزاران فردی است که برای کمک به دولت اسلامی عازم جبهه‌هاشده‌اند و در آینده هر یک می‌توانند تهدیدی برای امنیت و سیاست بین‌الملل به‌حساب آیند. اگر الگوی مقابله با این تهدید طبق الگوی به‌کاررفته در افغانستان و بالکان باشد قطعاً حل این بحران سال‌ها وقت خواهد برد.

  

الف) ظهور و توسعه‌سازمانی

ریشه‌ها در عراق و سوریه

ریشه‌های ساختاری و ایدئولوژیکی دولت اسلامی به نیروهایی برمی‌گردد که توسط ابومصعب زرقاوی در عراق بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶ پرورش یافتند. وی برای پیشبرد یک دستور کار منحصربه‌فردفرقه‌ای بر دشمنی اهل تسنن با نیروهای آمریکایی و همچنین احساس محرومیت در بین شیعیان و کرد های عراق دست گذاشت. پس از مرگ وی به دست نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۰۶ رهبران القاعده ائتلافی با گروه تشکیل دادند و نام آن را دولت اسلامی عراق یا ISI گزاردند.

گروه از سال ۲۰۱۰ به بازسازی خود به رهبری افرادی مانند ابوبکر بغدادی پرداخت و این مرحله تا اوایل سال ۲۰۱۳ به طول انجامید و سرانجام ابوبکر بغدادی و نیروهایش حمله خود به عراق و سوریه را در سال ۲۰۱۳ با نام دولت اسلامی عراق و شام آغاز کردند.

اعلامیه خلافت

در ژوئن ۲۰۱۴ رهبران دولت اسلامی اعلام بازگشت مجدد به خلافت اسلامی کردند و ابوبکر البغدادی را به‌عنوان خلیفه وامام معرفی کردند. البته بسیاری از علمای مسلمان با این امر مخالفت کردند و مشروعیت خلافت وی بر امت اسلامی را زیر سؤال بردند و گفتند ممکن نیست کسی امام امت اسلامی باشد اما درباره او اجماعی صورت نگرفته باشد.

گفتمان خلافت برای جذب بسیاری به ساختار دولت اسلامی مؤثر واقع شد.

سازمان القاعده نیز تاکنون ادعای خلافت بغدادی را بی‌اساس دانسته‌اند و با بزرگان خود به‌عنوان خلیفه بیعت کردند و از سایرین هم درخواست تبعیت از همین راه را داشته‌اند.

ب) همکاران و وابستگان دولت اسلامی

از سال ۲۰۱۴ تاکنونگروه‌های مختلفی در مناطق مختلف دنیا با تروریست‌های دولت اسلامی اظهار همبستگی کرده‌اند که در زیر به شرح آن‌ها خواهیم پرداخت:

دولت اسلامی در مصر( استان سینا، ولایت سینا)

گروه محلی که در شمال صحرای سینا با دولت اسلامی پیمان بسته‌اند با نام انصار بیت‌المقدس شناخته می‌شوند که بر اساس گزارش رئیس سازمان سیا در سال ۲۰۱۶ گروه مذکور فعال‌ترین و تواناترین گروه تروریستی در کل مصر به شمار می‌آید. این گروه مسئولیت سقوط هواپیمایی را که در اکتبر ۲۰۱۵ در صحرای سینا سقوط کرد را بر عهده گرفت.

دولت اسلامی در عربستان صعودی( ولایات نجد، حجاز و حرمین)

رهبران داعش تاکنون چند بار مسئولان رژیم صعودی را تهدید کرده‌اند و وابستگان خود را تشویق به کشتار شیعیان و نیروهای امنیتی صعودی می‌کنند. تاکنون پیروان دولت اسلامی در عربستان دست به اقدامات تروریستی زده‌اندازجمله طی حمله‌ای که یکی از این افراد به مسجد کویتی‌ها در عربستان داشت چند نفر کشته و زخمی برجا گذاشت. البته مسئولان صعودی ادعا می‌کنند که تاکنون بیش از ۱۶۰۰ نفر را که اعلام وابستگی به دولت اسلامی کرده‌اند دستگیر کرده‌اند.

دولت اسلامی از جنبه‌ای علاوه بر مسائل بالا برای رژیم صعودی تهدید به شمار می‌رود. رهبران دولت اسلامی مشروعیت رژیم صعودی به‌عنوان رهبر مسلمانان سنی مذهب را به چالش می‌کشند. در عوض مقامات صعودی دولت اسلامی را فاقد مشروعیت معرفی می‌کنند.

دولت اسلامی در لیبی(ولایت طرابلس، برقه و ف..)

ولایت طرابلس در غرب لیبی و ولایت برقه در شرق و ولایت فظان در جنوب غربی است. امروز تعداد وابستگان به دولت اسلامی تا ۶۰۰۰ نفر در لیبی تخمین زده می‌شود. در سال ۲۰۱۶ حضور دولت اسلامی در لیبی به‌عنوانپیشرفته‌ترین حضور در خارج از مرزهای عراق و سوریه شناخته شد. البته این گروه در برخی مناطق به خاطر تحرکات نظامی آمریکا قسمت‌هایی را ازدست‌داده است. در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ حملاتی از سوی آمریکا به مواضع این گروه صورت گرفت که درنتیجهآن‌ها بسیاری از تروریست‌ها کشته شدند.

دولت اسلامی در نیجریه ( استان غرب آفریقا، ولایت غرب افریقیه)

عموماً وابستگان به دولت اسلامی در این منطقه با نام بوکوحرام شناخته می‌شوند که در سال ۲۰۱۵ این وابستگی را اعلام کردند. بیش از ۱۵۰۰۰ نفر از اهالی نیجریه توسط این گروه کشته‌شده‌اند و بیش از ۲ میلیون نفر به خاطر تهدید این گروه از سرزمین‌های خود خارج‌شده‌اند.

استان خراسان در دولت اسلامی(ولایت خراسان)

دولت اسلامی تأثیر خود را در افغانستان از اواسط سال ۲۰۱۴ افزایش داد. استان خراسان در نقشه دولت اسلامی شامل بخش‌هایی از ایران و افغانستان و پاکستان می‌شود. گروه وابسته به دولت اسلامی در این منطقه که شامل برخی از طالبانی ها هستند در سال ۲۰۱۳ هم‌پیمانی خود با دولت اسلامی را اعلام کردند.

طبق گزارش مقامات رسمی آمریکا همکاری ایالات‌متحده با نیروهای افغانستان ۱۵ تا ۲۰ درصد این گروه را ضعیف‌تر کرده است. این همکاری در قالب حملات ۲۴۰ گانه آمریکا از سال ۲۰۱۶ تاکنون به مواضع این گروه قابل‌مشاهده است. ژنرال (Cleveland) در آوریل ۲۰۱۶ اعلام کرد که آمریکا توانسته از طریق همین اقدامات وسعت قلمرو این گروه را از ۸ استان به ۲ یا ۳ استان برساند.

دولت اسلامی در یمن( ولایت یمن، صنعا، البیضا، عدن، الابین، شبوه و حضرموت)

گروه‌هایی که با دولت اسلامی در یمن پیمان بسته‌اند از جنگ فعلی سو استفاده کرده و مساجدی که محل عبادت شیعیان زیدی است بمب‌گذاریمی‌کنند. یکی از مهم‌ترین اهداف حملات این گروه حوثی‌ها هستند که امروز درگیر جنگ با ائتلاف صعودی هستند و دولت اسلامی می‌تواند از این جنگ به‌عنوان فرصتی مغتنم بشماردو بر اختلافات فرقه‌ای در یمن دامن بزند.

دولت اسلامی در قفقاز( ولایت قفقاز)

در سال ۲۰۱۵ ولایت قفقاز دولت اسلامی نیز شناسایی شد که گروهی از وابستگان دولت اسلامی در روسیه اظهار وجود کردند. البته مقامات روس می‌گویند در سال ۲۰۱۶ امیر ولایت قفقاز را کشته‌اند. شاید یکی از افرادی که بین نیروهای دولت اسلامی و گروه‌های وابسته در شمال قفقاز اتصال برقرار کرد شخص عمر الشیشانی یکی از فرماندهان دولت اسلامی بود.

ج) ایدئولوژی و عملکرد

می‌توان ایدئولوژی دولت اسلامی را به‌عنوان یک برداشت خشن از سنت جهادی سلفی معرفی کرد. این گروه برای نیل به جامعه‌ای که به‌عنوان جامعه آرمانی برای خود و جهان ترسیم می‌کنند از خشونت و زور استفاده می‌کنند. آنان مدعی هستند که ایده خود را از زندگی پیامبر اسلام و صحابی سلف آن حضرت و رخ‌داده‌ای تاریخی در اسلام گرفته‌اند.

دیدگاه دولت اسلامی از دو منظر با دیدگاه سایر فرق اهل سنت متفاوت است: یکی عقیده‌ای است که برای خود برگزیده‌اند و دیگری راهی است که برای پیاده کردن اسلام موردنظر خود پیش‌گرفته‌اند. مسیری که این گروه برای نیل به هدف در نظر گرفته از خلال جنگ بین مسلمانان حقیقی و کفار است.

عقیده و روش

دولت اسلامی همانند سایر سلفی‌ها خود را دغدغه مند حذف انحرافات از اسلام و دفاع از اسلام حقیقی در برابر تهدیدات از جانب دیگران و کفار معرفی می‌کند. آن‌ها معتقدند که عده‌ای از مسلمانان از تعالیم ناب  اسلام و پیامبر گرامی فاصله گرفته‌اند اما سایر مسلمین آن‌ها را به خاطر تکفیر دیگران مورد سرزنش قرار می‌دهند و پاسخ این گروه این است که ما آن‌هایی را تکفیر می‌کنیم که انحراف یا کفرشان بارز شده است.

در این ایدئولوژی مردم غیرمسلمان ازنظر دولت اسلامی به دودسته تقسیم می‌شوند یکی مشرکین که در عبادت‌های خود خدایان دیگری را هم می‌پرستند و دیگر منحرفان که از تعالیم اسلام انحراف پیداکرده‌اند.برای مثال گروه، اخوان المسلمین را که از سیستم دموکراتیک و قانون بشری دفاع می‌کنند مشرک می‌خوانند و شیعیان و علویان را منحرف می‌دانند. دولت اسلامی معتقد است شیعیان و علویان به خاطر ستایش خداگونه ای  که نسبت به خاندان پیامبر انجام می‌دهند شایسته مجازات و مرگ هستند.

این گروه اقدامات خود را از طریق برخی آیات قرآن و استناد به احادیث پیامبر اسلام و صحابی آن حضرت و همچنین رخدادهای تاریخی و گفته‌های برخی دانشمندان توجیه می‌کند. دو تن از اصلی‌ترین کسانی که دولت اسلامی برای توجیه عملکرد خود از سخنان آنان بهره می‌برد ابن تیمیه و دیگری محمد بن عبدالوهاب هستند.

مسئله دیگر مسئله تعهد به ایدئولوژی دولت اسلامی در بین اعضاست. حد تعهد در اعضا متفاوت است اما چه رهبران و چه افراد پایین‌تربه‌ظاهر پایبندی و تعهد خاصی نسبت به ایدئولوژی برگزیده دولت اسلامی نشان می‌دهند. اما دراین‌بین افرادی هم هستند که وفاداری آن‌ها به گروه به زنده ماندن آن‌هاگره‌خورده است.

مهم دیگری که باید مدنظر داشته باشیم این است که تاکتیک‌ها و استراتژی‌های دولت اسلامی گروه‌هایی مانند القاعده و دیگران را از خیل حامیان خود خارج ساخته است درصورتی‌که اگر این رویکرد را نداشتند جمعیت بسیار بیشتری می‌توانستند در زمره حامیان این گروه باشند. علاوه بر این‌زمانی که گروه در سال ۲۰۱۳ نسبت به‌فرمان القاعده مبنی بر پیروی از آن‌هابی‌اعتنایی کرد و خود را مستقل اعلام کرد بازهم بر رگه‌های اختلاف افزوده شد.

تعامل دولت اسلامی با اقلیت‌های دینی مانند یهودیان، مسیحیان و شیعیان

یهودیان و مسیحیان در قلمرو دولت اسلامی در معرض بردگی جنسی و کودک ربایی و تحول اجباری دینی و مرگ هستند. تنها گزینه‌هایی که دولت اسلامی پیش روی این دسته از اقلیت‌های دینی می‌گذارند خارج از این سه حالت نیست تحول اجباری دینی یا پرداخت جزیه و یا مرگ.

پس از تصرف موصل در سال ۲۰۱۴، اقلیت‌های دینی توسط دولت اسلامی محدود به دو گزینه بودند یا اینکه مسلمان شوند و یا اینکه شهر را ترک کنند. در جریان تسلط دولت اسلامی بر موصل کلیساهای مسیحی ویران شدند که همین مسئله در سوریه هم تکرار شد. این در صورتی بود که برخی از دانشمندان مسلمان سایر اقلیت‌ها را دوستان اسلام معرفی کردند و معتقد بودند که فرمان جنگ در مورد آن‌ها صدق نمی‌کند.

این سازمان در راستای انگیزه بخشی به اعضا دائماً منابع دینی و همچنین رخدادهای تاریخی که طی آن‌ها بر اهل تسنن ستم رفته را یادآوری می‌کند.

تهدید کردن شرکا و متحدان آمریکا

دولت اسلامی شرکای امریکا را کسانی می‌دانند که در توطئه آمریکایی علیه اهل تسنن شریک هستند لذا آن‌ها را تهدید می‌کند و گوشزد می‌کند که خطری به‌مراتبسنگین‌تر از القاعده برای آن‌ها خواهد بود. در همین راستا دولت اسلامی وابستگان خود را ترغیب به حمله به کشورهای هم‌پیمان آمریکا می‌کند و نمونه بارز این خصومت با کشورهای مذکور را در اعدام خلبان اردنی و حادثه سقوط هواپیمای مسافربری در صحرای سینا می‌بینیم.

اقدامات دولت اسلامی علیه اسرائیل نیز جالب‌توجه هستند. دولت اسلامی همفکران خود را در قلمروهای یهودی و غرب دعوت به انجام عملیات تروریستی نموده است. البته دولت اسلامی تاکنون مستقیماً وارد فعالیت علیه اسرائیل نشده اما در حملات تروریستی که تابه‌حال انجام داده شهروندانی از اسرائیل نیز کشته‌شده‌اند. بر همین اساس مقامات اسرائیل نیز خطر دولت اسلامی را گوشزد می‌کنند.

جبهه النصره و نگاهي از درون به تشكيلات مخوف القاعده