جایگاههای دیدنی دهلی و هند

از سال ۱۷۷۲ تا ۱۹۱۱ شهر کلکته پایتخت هندوستان بود

ولی به خاطر مرکزیت دهلی، جرج پنجم بریتانیا، که در دهه ۱۹۰۰ پادشاه هند به‌شمار می‌آمد پایتخت را در سال ۱۹۱۱از کلکته به دهلی نو منتقل کرد.

این شهر دارای پنج هزار سال قدمت است و آثار دوران تمدن موهنجودارو و یا دره رود سند در آن یافت شده‌است.

دهلی اولین پایتخت حکومت مسلمانان از قرن دوازده تا ۱۹ میلادی بوده و طی قرون متمادی، جنگها و ویرانیهای فراوانی را به خود دیده‌است که از مهمترین آنها حمله تیمور و نادر شاه به این شهر را می‌توان نام برد. تخت طاووس و الماس معروف دریای نور از غنائم با ارزشی است که از این شهر به ایران منتقل شده‌است.

اولین جنگ برای استقلال سرزمین هند، درسال ۱۸۷۵ در شهر دهلی به وقوع پیوست.

80223154-2736127

 طراحی و احداث دهلی نو بلافاصله پس از استقرار حکومت انگلیسی‌ها، توسط یک معمار برجسته انگلیسی به نام «ادوین لوتینز» در جنوب دهلی آغاز گردید. دهلی نو پس از استقلال به‌عنوان پایتخت هند معرفی شد .

جاذبه های توریستی دهلی
در شهر دهلی اماکن گردشگری زیادی وجود دارد و از مهمترین اماکن جذب گردشگر در این شهر می‌ توان به قلعه سرخ يا رد فورت (Red Fort) با نام ديگر لعل قلعه (Lal Qila) اشاره كرد.

قلعه سرخ

این قلعه بزرگترین مرکز جلب توریست در دهلی است. دستور احداث این قلعه را شاه جهان يكي از شاهان گورکانی، وقتی که پایتخت خود را از آگرا به دهلی تغییر داد، صادر کرد. ساخت آن نه سال به طول انجامید و در سال ۱۶۴۸ تکمیل شد. این بنا شامل بخش‌ها و اجزاء مختلفی است که شامل تالارها، ایوان‌ها و بناهای گوناگون خصوصی و عمومی باشکوه و زیبایی است که معروفترینشان را می‌توان به این ترتیب نام برد:

دروازه لاهور (Lahore Gate)،

دروازه دهلی (Delhi Gate)،

دروازه فیل (Elephant Gate)،

چاتاچوک (Chatta Chowk)،

نقاره‌خانه (Naqqar Khana) یا نوبت خانه (Naubat Khana)، دیوان عام (Diwan-i-Am)، کرسی (Qursi) یا تخت شاهی، لال پرده (Lal Pardah) یا پرده قرمز، باغ حیات بخش (Hayat Baksh Bagh)، دیوان خاص (Diwan-i-Khas)، خاص محل (Khas Mahal)، موسامان بُرج (Mussaman Burj)، نهر بهشت (Nahr-i-Behisht)، میزان عدالت (Scale of Justice)، ساوان و بادان (Sawan and Bhadon)، ظفر محل (Zafar Mahal)، حمام (Hammam)، زنانه (Zenana) یا اندرونی، ممتاز محل (Mumtaz Mahal)، رنگ محل (Rang Mahal)، دعوت‌خانه (Daawat Khana)، موتی مسجد (Moti Masjid) یا مسجد مروارید و دو موزه است.

البته لازم بذکر است که نباید این قلعه را با قلعه دیگری که به همین نام (قلعه سرخ) مشهور است و در آگرا ساخته شده، اشتباه گرفت.

از ديگر بناهاي اين شهر مسجد جامع آن است.

مسجد جامع دهلی یا جامع مسجد ، که در گذشته به نام مسجد جهان نما شهرت داشته از بزرگترین مساجد هندوستان و از باشکوه ترین مساجد در جهان اسلام است. این بنا به دستور شاه جهان سازنده تاج محل در سال ۱۶۵۶ میلادی ساخته شده است. این مسجد که روبروی قلعه سرخ ، در قسمت دهلی قدیم قرار دارد، یکی از مراکز مهم مسلمانان هند به شمار می ‌رود. دارای 10 کتیبه سنگی فارسی است.

IMG_0881

این مسجد که روبروی قلعه سرخ، در قسمت دهلی قدیم قرار دارد،  محوطه خارجی این مسجد می‌تواند بیش از ۲۵ هزار نمازگزار را در خود جای دهد و از جمله اشیاء باستانی که در این مسجد نگهداری می‌شود، قرآنی است که روی پوست آهو نوشته شده است. برای ساخت این مسجد ۵۰۰۰ کارگر به مدت بیش از ۶ سال کار کرده‌اند. سقف این مسجد دارای سه گنبد است که روی آن‌ها با مرمرهای سیاه و سفید تزیین شده است. دو مناره این مسجد دارای ۴۰ متر ارتفاع هستند

از ديگر مكانها ، آرامگاه همایون (همایون تمب Humayun’s Tomb) است. آرامگاهی که سمبل عشق زن به شوهر است

همایون دومین پادشاه امپراتوری  گورکانیان هند بود که پس از پانزده سال که در دربار ایران پناهنده بود به کمک شاه طهماسب اول تاج و تخت خود را بازستاند و به هند برگشت اما پس از چند ماه به طور ناگهانی و بر اثر سقوط از پله های کتابخانه‌ اش فوت کرد.

این آرامگاه با شکوه به دستور همسر وی حمیده بانو بیگم که در ایران با معماری ایرانی آشنا شده بود ساخته شد.

معماران این باغ سید محمد بن میرک غیاث الدین و پدر وی میرک غیاث الدین بودند که از هرات به دهلی آورده شده بودند. این آرامگاه با الهام از باغ آرامگاه  ایرانی و فضای چهار باغ یا باغ جنت ساخته شده که اولین باغ به این سبک در هندوستان به شمار می‌ رود.

آرامگاه یا مزار حضرت نظام الدین

درگاه حضرت نظام الدین كه در نزدیکی مقبره همایون از مكانهاي ديگر اين شهر است ، درگاه صوفی بزرگ هند، خواجه نظام الدین اولیا در محلی شلوغ و پر تراکم ، میزبان جمع کثیری از زائران مسلمان و غیر مسلمان است. خواجه نظام الدین اولیا (۱۲۳۸ – ۱۳۲۵ میلادی) (Hazrat Khawaja Nizamuddin Auliya)

 

قطاب منار (Qutub Minar) از ديگر بناهاست.

ارتفاع این منار عظیم ۵/۷۲ متر است که ۳۹۹ پله دارد. این بنا از سنگ ساخته شده و جزو اولین بناهای عظیم هند و از نمونه های بارز معماری هندو ، اسلامی است. تزئینات روی این منار بی نظیر است.  در کنار آن مسجدی ساخته شده است در صحن اصلی مسجد ستون فولادی بزرگی  از  قرن پنجم میلادی وجود دارد که عامه ، حلقه کردن دست از پشت ، دور این ستون را خوش یمن می دانند.

بنای یادبود ديگر مقبره مهاتما گاندی (راج گت Raj Ghat) مي باشد.

اين سکوی چهار گوش ساده‌ از مرمر سیاه ، محل نگهداری خاکستر مهاتما گاندی است که در سال ۱۹۴۸ ميلادي به قتل رسید. هر ساله در روز سی ام ژانویه ، به یاد پدر ملی هند گردهمایی در این محل تشکیل می گردد.
 

بناي ديگر کاخ ریاست جمهوری راشتراپاتی بهاوان (Rashtrapati Bhavan) و مغول گاردن است كه در سمت منتهی الیه غربی میدان مرکزی دهلی نو که دروازه هند در میان آن قرار گرفته ، مجموعه بزرگ کاخ ریاست جمهوری قرار دارد. این مجموعه، بخش اصلی از معماری انگلیسی دهلی ‌نو است. کاخ ریاست جمهوری دارای تالارهای بزرگ و ۳۴۰ اتاق است. باغ زیبا و معروف مغول گاردن در انتهای غربی محوطه این کاخ قرار دارد که سالی یک ماه ، بازدید عموم از آن آزاد است.

سالن معروف آشوکا در طبقه دوم این کاخ قرار دارد که محل برگزاری رسمی ترین برنامه‌های رئیس جمهور هندوستان است.

فتحعلی شاه در کاخ ریاست ج  دهلیindian palace

سقف این سالن و حاشیه فوقانی دیواره‌های آن به مساحتی بیش از ۷۵۰ متر مربع، تماما با نقاشی های ایرانی و اشعار فارسی پوشیده شده است. یک تابلو شکار فتحعلی شاه نیز بر روی سقف نقاشی شده است که گویا بر گرفته از یک تابلو و یا فرش هدیه شده به دربار هندوستان بوده است.

دروازه هند (ایندیا گیت India Gate) يكي ديگر از بناهاي اين شهر است. این بنای باشکوه با ارتفاع ۴۲ متر در محوطه ‌ای باز و نزدیک به کاخ ریاست جمهوری هند توسط معمار انگلیسی دهلی نو در سال ۱۹۳۱ ميلادي ساخته شده است. در واقع یادبودی است برای ۹۰ هزار سرباز هندی که در جنگ جهانی اول کشته شده اند و نام این سربازان بر دیوارهای این بنا حک شده است. توجه داشته باشيد اين دروازه را با دروازه هند در بمبئی اشتباه نگيريد.

جنتر منتر (Jantar Mantar) يكي ديگر از بناهاي اين شهر است.

این بنا به عنوان مرکز رصدخانه و تحقیقاتی نجومی توسط حاکم جیپور، در سال ۱۷۲۴ ميلادي ساخته شده ‌است. توسط این بنا که دارای محاسبات نجومی است، گردش ستارگان را اندازه گیری می کردند.
 

قلعه کهنه هند (پورانا کیلا Purana Quila)

يكي از قلعه هاي شهر دهلي است. اين قلعه کهنه هند معروف به پورانا کیلا بر روی خرابه های شهر کهن پاندواها که زمانی درکنار رودخانه یامونا قرار داشته، توسط شیر شاه سوری سلطان افغان که بر همایون شورید و دهلی را تصرف کرد طی سالهای ۱۵۳۸ ميلادي و ۱۵۴۵ ميلادي ساخته شده است.

 

صفدر جنگ (Safdarjung) بناي سنگی زیبای  ديگر است.

صفدر جنگ   خراسانی با نام  محمد مقیم  در خراسان، ایران متولد شد و در سال 1722 به هند مهاجرت کرد.

لقب میرزا نواب اوده و سپس لفب وزیر هندوستان گرفت لقب کامل او . Abul Mansur Mirza Muhammad Muqim Ali Khan Safdarjung

بنای آرامگاه صفدر جنگ، وزیر دربار گورکانی، آخرین سبک معماری باغ مقبره ای دهلی در دوران امپراتوری گورکانی (مغولی ) هند است که در خلال سال‌های ۱۷۵۳ ميلادي تا ۱۷۵۴ ميلادي در زمان محمد شاه گورکانی، پادشاه هند، ساخته شده ‌است.

File:Safdarjungtomb notice.jpg

بازار بزرگ چندی چوک كه به معنای میدان نقره است ،يكي ديگر از بناهاي اين شهر است. اين بنا که روبه روی قلعه سرخ و در ضلع شمالی مسجد جامع دهلی قرار دارد، توسط جهان آرا بیگم دختر شاه جهان و به دست سازندگان تاج محل ساخته شده است. این بازار سنتی دارای راسته های زیادی است که بازار اصلی شهر دهلی قدیم را تشکیل می دهد. این بازار توسط کانال هایی پر از آب به دو بخش تقسیم شده که آب کانال هنگام شب بسان نقره در زیر نور ماه می ‌درخشیده است.

قلعه تغلق آباد كه پایتخت غیاث الدین تغلق بوده است در فاصله ۸ کیلومتری از قطب منار قرار دارد که به دلیل استراتژیک احداث گردیده و اکنون تعداد کمی از استحکامات و تالارهای زیر زمینی آن بر جای مانده است. براساس برخی حکایات ویران شدن شهر بر اثر نفرین خواجه نظام الدین اولیا بوده است.
 

بناي فیروز شاه کتلا كه در شهر فیروزآباد هند، نزدیک به دهلی گیت در قرن ۱۴ میلادی به وسیله فیروز شاه تغلق ساخته شده است يكي ديگر از بناهاي اين شهر است. ستون معروف سنگی به ارتفاع ۱۴ متر حامل پیغام صلح آشوکا در این محل قرار دارد.

معبد آکشاردام که بزرگترین معبد آیین هندو در جهان به حساب می‌آید ، در اين شهر واقع شده است. همچنين در دهلي چترپور مندیر يا شهر معابد ، بیرلا مندیر، بنگالاصاحب گوردوارا ، کلیسای قلب روحانی و معبد ایسکون ، از معروفترین معابد و اماکن مذهبی غیر اسلامی در دهلی به شمار می روند.


جاذبه های توریستی جیپور

Jal Mahal در قرن 18 میلادی ساخته شده و در جیپور، پایتخت شهرستان راجستان واقع شده است. این کاخ در میان دریاچه زیبای Mansagar ساخته شده است.

هوا محل یا City Palace یک شهر قدیمی است که در هفت طبقه ساخته شده است. ساختمانی که عملکرد بادگیر در معماری کویر را داشت. این بنا حدود 300 سال پیش بنا شده. در مراسم های مذهبی و راهپیمایی ها خانواده سلطنتی (مهاراجه) به ویژه بانوان از پشت مشبک های این بنا به نظاره مراسم می پرداختند. این راهپیمایی ها از 100 متر آنطرف تر که کاخ شهر یا همان کاخ مهاراجه شروع می شد. البته در حال حاضر به عنوان موزه از آن استفاده میگردد.

جانتار مانتار (Jantar Mantar): یا پارک ستاره شناسی که یک رصدخانه قرون وسطی بوده و در نوع خود بزرگترین در جهان است. این بنا به تازگی ثبت جهانی شده است.

جال محل (Jal Mahal) هوا محل (City Palace) جانتار مانتار (Jantar Mantar)

قلعه آمبر:

قلعه ای که زمانی مرکز ایالت راجستان بود و محل اقامت مهاراجه های قدرتمند بود. جی سینگ یکی از این مهاراجه ها، شهر جدیدی ساخت و نام ان را جیپور گذاشت. بنای اولیه متعلق به قرن 11 میلادی است. سال 1639 شکل بهتری یافت و هر روز به عظمت آن افزوده شد.این قلعه دارای دو دیوان بنامهای دیوان عام (محل برگزاری جلسات مردمی) و دیوان خاص (محل برگزاری جلسات سران) می باشد.

 

 

 

 

جاذبه های گردشگری آگرا
مهمترين مكان ديدني آگرا تاج محل است. این بنای مهم با معماری ایرانی منحصربه فرد خود به عنوان مهمترین بنای تاریخی هند و یکی از عجایب هفتگانه جدید شهرت جهانی دارد. تاج محل که بنای یادبود ملکه ایرانی تبار ممتازمحل است ، سال ۱۶۴۸ میلادی ساخته شد و خود شاه جهان هم در طرح ریزی ساختمان آن نقش مستقیم داشت و در نهایت هم همان جا خاک شد.DSC00231

قلعه آگرا که همچنین به حصار سرخ يا لعل قلعه نیز مشهور است يكي ديگر از اماكن ديدني اين شهر است و در زبان هندی ، لعل به معنی قرمزبوده و اين قلعه توسط اکبر امپراتور بزرگ گورکانی ساخته شد. حیاط پر پیچ و خم، مسجد و تالار اختصاصی قلعه عظمت امپراتوری گورکانیان هند را منعکس مي کند. مسجد موتی يا مروارید و برج یاسمین نشان دهنده مهارت صنعتگران و معماران آن روزگار هند هستند. این بنا را با قلعه دیگری که به همین نام قلعه سرخ یا ردفورت مشهور است و در دهلی است نباید اشتباه گرفت.

از مكانهاي ديدني ديگر فاتح پور سیکری به معنی شهر پیروزی، شهر متروکه امپراتور اکبر که در نزدیکی آگرا واقع است. تالار شنوندگان ، مکان‌ها و مسجدها هنوز هم کاملا سالم و در وضعیت مطلوب هستند که از جمله می‌توان پنج محل و بلند دروازه را نام برد. در محوطهٔ مسجد جامع، آرامگاه شیخ سلیم چشتی واقع است و در واقع، اکبر شاه گورکانی شهر فاتح پور سیکری را به خاطر همین صوفی معروف مکتب چیستی هند پایه گذاشته بود.

يكي ديگر از اماكن ديدني اين شهر سیکاندرا آرامگاه جلال الدین محمد اکبر سومین و بزرگترین پادشاه سلسله گورکانیان هند است. این بنا با ماسه سنگ قرمز ساخته شده و با مرمر جواهر نشان شده است. اکبر به این رنگ از سنگ بسیار علاقه داشت و اغلب بناهای ساخته شده در زمان او با این مصالح ساخته شده است.

از دیگر مراکز تاریخی و دیدنی منطقه آگرا می توان آرامگاه اعتمادالدوله که ملکه نور جهان برای پدر خود که صدراعظم دربار جهانگیر بود ساخت، مسجد جامع آگرا ، چینی کا روضه ، باغ رام ، سوامی باغ صمد ، آرامگاه مریم یکی از زنان اکبر و باغ مهتاب را نام برد.

منبع : برای اطلاع بیشتر به کتاب  سنگ نبشته های پارسی در هندوستان، دکتر محمد عجم  1392 بر پایه کتاب نقش پارسی بر احجار هند دکتر علی اصغر حکمت . 1337

 

مسجد جامع دهلی و سنگ نوشته‌های مرمری زیبای فارسی آن

اهمیت زبان فارسی در عصر دهکده جهانی

فرهنگ و تاریخ > جهانی‌شدن- همشهری آنلاین- محمد عجم:روزنامه  همشهری، ۲۲آبان ۱۳۸۵ نسخه آنلاین 

تاثیر زبان فارسی بر زبان و ادبیات شبه قاره هنددکترعجم [۶]دیلمستان

[۱۴]تاثیر و نقش زبان فارسی در زبانهای شبه قاره هند.   

 

:نگاهي به اهميت خليج فارس در تجارت دريايي با هند: محمدعجم

ایرنا سمینار بین المللی روابط ایران و هند در دوره معاصر در حیدرآباد برگزار شد.

*** دانشگاه  جنو 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.